← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Leykoz və yüksək təzyiq: duzu azaltmaq

Steroidlər, siklosporin, takrolimus və bəzi TKİ-lər qan təzyiqini qaldıra bilər; əvvəlcədən hipertoniya varsa, bu daha çətin olur. Qidalanma təzyiqi idarə etməyə kömək edir. Bu bölmədə əsas addımları izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Təzyiq aparatı və tərəvəz boşqabı.
Şəkil 1.Təzyiq və boşqab — Leykoz və yüksək təzyiq: duzu azaltmaq

01Qısa cavab

Duzu azaldın: ÜST böyüklər üçün gündə 5 qramdan az duz (təxminən bir çay qaşığı) tövsiyə edir. Ən çox duz hazır yeməklər, çörək, pendir, turşu, kolbasa və souslardan gəlir. Ədviyyat, göyərti, sarımsaq və limonla dad verin. Tərəvəz, meyvə (təhlükəsiz hazırlanmış), tam taxıl və paxlalı seçin. Spirtdən və enerji içkilərindən çəkinin. Təzyiqi evdə eyni vaxtda ölçün və yazın. Təzyiq dərmanlarını komanda ilə razılaşdırmadan dayandırmayın. Güclü baş ağrısı, görmə pozulması, sinə ağrısı — təcili kömək.

02Sadə izah

5 q-dan az duz.

Göyərti ilə dad.

Evdə ölçün.

Dərmanı dayandırmayın.

03Elmi izah

ÜST: duz qəbulunu azaltmaq qan təzyiqini aşağı salır və ürək-damar xəstəlikləri riskini azaldır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Kalium

Kalium təzyiqə yaxşıdır, amma böyrək problemi varsa məhdudlaşdırıla bilər — «Leykoz və böyrək xəstəliyi: maye, duz və kalium»-ya baxın.

Taxtada göyərti, sarımsaq və limon.
Şəkil 2.Duz əvəzinə göyərti.

Duz əvəzediciləri

Kalium ehtiva edir; komandadan soruşun.

Kölgədə paketlər, işıqda ev şorbası.
Şəkil 3.Hazır yemək kənarda.

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
KaliumKalium təzyiqə yaxşıdır, amma böyrək problemi varsa məhdudlaşdırıla bilər — «Leykoz və böyrək xəstəliyi: maye, duz və kalium»-ya baxın.
Duz əvəzediciləriKalium ehtiva edir; komandadan soruşun.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Hipertoniya
Davamlı yüksək qan təzyiqi.
Natrium
Duzun əsas tərkib hissəsi.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Duzu azaldın.
  • Ölçüb yazın.
  • Təcili əlamətləri bilin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Qəhvə içə bilərəmmi?

Orta miqdarda çox vaxt olar; təzyiqə təsirinə baxın.

Steroid bitəndə təzyiq düşəcəkmi?

Çox vaxt bəli — dərmanların dozası dəyişdirilə bilər.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qəhvə içə bilərəmmi?

  2. Steroid bitəndə təzyiq düşəcəkmi?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Salt reduction fact sheet
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Dietary Fats
  7. NHS. Fat: the facts
  8. World Health Organization (WHO). Saturated fatty acid and trans-fatty acid intake for adults and children: WHO guideline (2023)
  9. World Health Organization (WHO). Trans fat — fact sheet
  10. Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source. Types of Fat
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →