Diaqnostika və müayinələr

APL necə diaqnoz edilir

Əlaqəli məqalə («APL: əlamətlər, təcili hallar və diaqnoz») sümük iliyinin niyə müayinə olunduğunu izah edir. Bu mövzu APL diaqnozunun xüsusi, sürətli yoluna — şübhədən genetik təsdiqə qədər — baxır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Dənəcikli hüceyrələr.
Şəkil 1.Yaxmada anormal promiyelositlər.

01Qısa cavab

APL diaqnozu sürət tələb edir. İlk addım qan analizi və yaxmadır: mütəxəssis çoxlu dənəcikli anormal promiyelositlər və bəzən Auer çubuqlarının dəstələrini görür. Eyni vaxtda laxtalanma testləri — protrombin vaxtı, fibrinogen, D-dimer — DIC-i göstərir. Bu iki tapıntı birlikdə APL-i güclü şəkildə düşündürür və müalicə dərhal başlanır. Flow sitometriyada APL hüceyrələri xarakterik nümunə göstərir (məsələn, CD34 və HLA-DR adətən mənfi). Təsdiq genetikdir: FISH və ya PCR ilə t(15;17) və PML::RARA füzyonu tapılır. PCR həm də müalicədən sonra MQX-ni izləmək üçün istifadə olunur. Sümük iliyi müayinəsi aparılır, amma ağır qanaxma riski olanda bəzən diaqnoz qan nümunəsi ilə qoyulur.

02Sadə izah

Yaxma + laxtalanma testləri = şübhə.

Müalicə dərhal.

PML::RARA — təsdiq.

03Elmi izah

Sürətli genetika: PML::RARA üçün FISH və ya RT-PCR çox vaxt 24–48 saat ərzində nəticə verir.

Laxtalanma monitorinqi: fibrinogen və trombositlər ilk günlərdə tez-tez yoxlanır və qan məhsulları ilə saxlanılır.

04Bədəndə nə baş verir?

Yaxmada şübhə

Anormal promiyelositlər APL-i düşündürür.

Laxtalanma testləri

Fibrinogen və digər testlər DIC-i göstərir.

Mavi qapaqlı borular.
Şəkil 2.Laxtalanma test boruları.

Genetik təsdiq

PML::RARA füzyonu diaqnozu təsdiqləyir.

Sarı füzyon nöqtəsi və PCR əyrisi.
Şəkil 3.PML::RARA təsdiqi — APL necə diaqnoz edilir

05APL diaqnozu

Dörd addım.

Yaxma — Promiyelositlər.1YaxmaPromiyelositlər.
Laxtalanma — DIC yoxlanır.2LaxtalanmaDIC yoxlanır.
Müalicə — Dərhal başlanır.3MüalicəDərhal başlanır.
Genetika — PML::RARA.4GenetikaPML::RARA.

06APL diaqnozunda testlər

TestNə göstərir
Qan yaxmasıAnormal promiyelositlər, Auer çubuqları
Laxtalanma testləriDIC, aşağı fibrinogen
Flow sitometriyaXarakterik marker nümunəsi
FISHt(15;17)
RT-PCRPML::RARA, MQX üçün baza

07Əsas terminlər

APL
Kəskin promiyelositar leykoz.
PML::RARA
APL füzyon geni.
DIC
Yayılmış damardaxili laxtalanma.
D-dimer
Laxtanın parçalanma məhsulu.
Fibrinogen
Laxtalanma zülalı.

08Əsas fikirlər

  • APL diaqnozu sürət tələb edir.
  • Yaxma və laxtalanma testləri ilk addımdır.
  • Müalicə təsdiqi gözləmir.
  • PML::RARA diaqnozu təsdiqləyir.
  • PCR MQX-ni izləyir.
  • Laxtalanma tez-tez yoxlanır.

09Tez-tez verilən suallar

Niyə müalicə təsdiqdən əvvəl başlanır?

Çünki ilk günlərdə qanaxma riski yüksəkdir; erkən müalicə onu azaldır.

Sümük iliyi müayinəsi mütləqdirmi?

Adətən aparılır, amma qanaxma riskinə görə bəzən qan nümunəsi kifayət edir.

PCR nə vaxt təkrarlanır?

Müalicənin müəyyən mərhələlərində MQX üçün.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Niyə müalicə təsdiqdən əvvəl başlanır?

  2. Sümük iliyi müayinəsi mütləqdirmi?

  3. PCR nə vaxt təkrarlanır?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Adult AML treatment (PDQ), patient version
  2. National Cancer Institute (NCI). Definition: FISH
  3. National Cancer Institute (NCI). Definition: polymerase chain reaction
  4. MedlinePlus. Cerebrospinal fluid (CSF) analysis
  5. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Creatinine Test
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Glomerular Filtration Rate (GFR) Test
  7. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Lactate Dehydrogenase (LDH) Test
  8. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Prothrombin Time Test and INR (PT/INR)
  9. NHS. Echocardiogram
  10. NHS. Electrocardiogram (ECG)
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt