Diaqnostika və müayinələr

ALL necə diaqnoz edilir

Əlaqəli məqalə («ALL: əlamətlər və diaqnoz») qan yaxmasını izah edir. Bu mövzu ALL diaqnozunun yolunu — B və ya T növünün, genetik alt növün və MSS statusunun necə müəyyən edildiyini — göstərir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
İki işarəli yol — ALL necə diaqnoz edilir
Şəkil 1.B və T yol ayrıcı — ALL necə diaqnoz edilir

01Qısa cavab

ALL şübhəsi adətən qan analizində anemiya, az trombosit və blastlarla yaranır. Diaqnoz sümük iliyi aspirasiyası ilə təsdiqlənir: limfoblastlar adətən 20%-dən çox olur. Flow sitometriya əsas rol oynayır: B-ALL (CD19, CD22, CD79a) və ya T-ALL (sitoplazmatik CD3) olduğunu göstərir və sonradan MQX üçün “marker xəritəsi” yaradır. Sitogenetika, FISH və molekulyar testlər genetik alt növü müəyyən edir: Filadelfiya xromosomu (BCR::ABL1), KMT2A dəyişiklikləri, ETV6::RUNX1, hiperdiploidiya, Ph-bənzər ALL və s. Bu, risk qrupunu və hədəf dərmanların istifadəsini müəyyən edir. Lumbal punksiya ilə leykozun MSS-ə keçib-keçmədiyi yoxlanılır. T-ALL-də sinə rentgeni və ya KT ilə mediastinal kütlə axtarılır.

02Sadə izah

B, yoxsa T — flow sitometriya.

Genetik alt növ — risk və müalicə.

MSS — lumbal punksiya.

03Elmi izah

Ph-bənzər ALL: Filadelfiya xromosomu olmayan, amma oxşar gen aktivliyi göstərən alt növ; bəzi hallarda hədəf müalicəyə uyğun dəyişikliklər tapılır.

Uşaq və böyük fərqi: uşaqlarda əlverişli alt növlər (hiperdiploidiya, ETV6::RUNX1) daha tez-tez, böyüklərdə isə Ph+ ALL daha tez-tez olur.

04Bədəndə nə baş verir?

B, yoxsa T

Flow sitometriya ALL-in hansı yoldan getdiyini göstərir.

Likvor və ilik

Həm ilik, həm də onurğa beyni mayesi yoxlanılır.

Yan-yana iki boru — ALL necə diaqnoz edilir
Şəkil 2.Likvor və ilik nümunələri.

Genetik mozaika

Hər genetik alt növ ayrıca bir kaşı kimidir.

Rəngli kaşı mozaikası.
Şəkil 3.Genetik alt növlər mozaikası.

05ALL diaqnozu

Dörd addım.

Qan — Blastlar.1QanBlastlar.
İlik — Flow sitometriya.2İlikFlow sitometriya.
Likvor — MSS statusu.3LikvorMSS statusu.
Genlər — Alt növ.4GenlərAlt növ.

06ALL diaqnozunda testlər

TestMəqsəd
Ümumi qan analiziŞübhə
İlik aspirasiyasıLimfoblast faizi
Flow sitometriyaB və ya T, MQX üçün baza
Sitogenetika, FISH, PCRPh, KMT2A, ETV6::RUNX1
Lumbal punksiyaMSS statusu
Sinə görüntüsüMediastinal kütlə (T-ALL)

07Əsas terminlər

ALL
Kəskin limfoblast leykoz.
B-ALL / T-ALL
B və ya T hüceyrəli ALL.
Hiperdiploidiya
Xromosomların artıq olması.
Ph-bənzər ALL
Ph-a oxşar gen profili.
MSS statusu
Leykozun beyin mayesinə keçməsi.

08Əsas fikirlər

  • ALL ilik müayinəsi ilə təsdiqlənir.
  • Flow B və ya T-ni göstərir.
  • Genetika alt növü verir.
  • Ph+ ALL hədəf müalicəyə təsir edir.
  • Lumbal punksiya MSS-i yoxlayır.
  • Nəticələr birlikdə oxunur.

09Tez-tez verilən suallar

Niyə lumbal punksiya edilir?

Leykozun beyin və onurğa beyni mayesinə keçib-keçmədiyini görmək üçün («Lumbal punksiya və onurğa beyni mayesi»).

Ph+ olmaq nə deməkdir?

BCR::ABL1 var; müalicəyə hədəf dərmanlar əlavə oluna bilər («BCR::ABL1 və Filadelfiya xromosomu»).

Uşaqlarda diaqnoz fərqlidirmi?

Addımlar eynidir, prosedurlar çox vaxt yuxu dərmanı ilə aparılır.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Niyə lumbal punksiya edilir?

  2. Ph+ olmaq nə deməkdir?

  3. Uşaqlarda diaqnoz fərqlidirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Adult ALL treatment (PDQ), patient version
  2. MedlinePlus. Cerebrospinal fluid (CSF) analysis
  3. MedlinePlus. Bone marrow tests
  4. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Ultrasound
  5. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Nuclear Scans
  6. NHS. CT scan
  7. NHS. MRI scan
  8. NHS. Ultrasound scan
  9. NHS. PET scan
  10. MedlinePlus. Cerebrospinal fluid (CSF) collection
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt