Diaqnostika və müayinələr

AML necə diaqnoz edilir

Əlaqəli məqalə («AML: əlamətlər və diaqnoz») trombositləri izah edir. Bu mövzu AML diaqnozunun bütün yolunu — qan analizindən genetik risk qrupuna qədər — addım-addım göstərir.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026Oxuma müddəti ~1 dəq

Beş işıqlı daş — AML necə diaqnoz edilir — **Şəkil 1.**AML diaqnoz yolu — AML necə diaqnoz edilir

01Qısa cavab

AML diaqnozu adətən ümumi qan analizində dəyişikliklərlə başlayır: anemiya, az trombosit, leykositlərin çox və ya az olması, qanda blastlar. Sonra sümük iliyi aspirasiyası və biopsiyası aparılır. Mikroskopiya blastların faizini göstərir: adətən 20% və ya daha çox blast AML-i təsdiqləyir, amma müəyyən genetik dəyişikliklərdə daha az faizlə də diaqnoz qoyulur. Flow sitometriya hüceyrələrin mieloid olduğunu təsdiqləyir. Sitogenetika və FISH xromosom dəyişikliklərini, molekulyar testlər (NPM1, FLT3, CEBPA, TP53, IDH1/2 və s.) isə mutasiyaları tapır. Bu məlumatlar birlikdə AML-in alt növünü və risk qrupunu (əlverişli, aralıq, əlverişsiz) müəyyən edir. Əlavə olaraq laxtalanma testləri (APL-i istisna etmək üçün), böyrək və qaraciyər testləri, ürək müayinəsi və bəzən lumbal punksiya aparılır.

02Sadə izah

Qan → ilik → genetika.

20% blast — adi hədd.

Risk qrupu — genetikaya görə.

03Elmi izah

Genetik risk: ELN təsnifatı sitogenetik və molekulyar nəticələri birləşdirərək əlverişli, aralıq və əlverişsiz qruplar yaradır; bu, transplantasiya qərarına təsir edir.

Təcili testlər: FLT3 və bəzən NPM1 nəticəsi tez lazımdır, çünki hədəf dərmanların əlavə edilməsinə təsir edə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Diaqnoz yolu

Hər test bir addımdır; birlikdə tam diaqnoz yaranır.

Blastlar ilikdə

İlik nümunəsində blastların faizi sayılır.

Blastlarla dolu yaxma. — **Şəkil 2.**İlikdə çoxlu blast — AML necə diaqnoz edilir

Genlər və risk

Genetik tapıntılar risk qrupunu müəyyən edir.

Qutulara gedən gen nişanları. — **Şəkil 3.**Genlər və risk qrupları.

05AML diaqnozu

Dörd addım.

1Qanİlk şübhə.

2İlikAspirasiya və biopsiya.

3TipFlow sitometriya.

4GenlərRisk qrupu.

06AML diaqnozunda testlər

Test	Məqsəd
Ümumi qan analizi, yaxma	Şübhə, blastlar
İlik aspirasiyası/biopsiyası	Blast faizi
Flow sitometriya	Mieloid xətt
Sitogenetika, FISH	Xromosom dəyişiklikləri
Molekulyar panel	NPM1, FLT3, TP53 və s.
Laxtalanma testləri	APL/DIC-i istisna etmək

07Əsas terminlər

AML: Kəskin miyeloid leykoz.
ELN: Avropa Leykoz Şəbəkəsi risk təsnifatı.
FLT3: Hədəf müalicəyə təsir edən gen.
NPM1: AML-də tez-tez mutasiyaya uğrayan gen.
Risk qrupu: Proqnoza görə qrup.

08Əsas fikirlər

AML diaqnozu qanla başlayır.
İlik müayinəsi əsasdır.
20% blast adi həddir.
Flow xətti təsdiqləyir.
Genetika risk qrupunu verir.
APL-i istisna etmək təcilidir.

09Tez-tez verilən suallar

Bütün nəticələri gözləyəcəyəmmi?

Bəzi hallarda müalicə tez başlanır, nəticələr gəldikcə plan dəqiqləşir.

Risk qrupu nə deməkdir?

Xəstəliyin gözlənilən gedişi və müalicə intensivliyi üçün istifadə olunur.

Ailəm üçün test lazımdırmı?

Transplantasiya planlaşdırılırsa, bacı-qardaşların uyğunluğu yoxlana bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

Bütün nəticələri gözləyəcəyəmmi?
Risk qrupu nə deməkdir?
Ailəm üçün test lazımdırmı?

Suallarım

12Mənbələr

National Cancer Institute (NCI). Adult AML treatment (PDQ), patient version
MedlinePlus. Bone marrow tests
MedlinePlus. Bone marrow aspiration
National Cancer Institute (NCI). Tumor markers in common use
MedlinePlus Genetics. BCR gene
American Cancer Society. Imaging (Radiology) Tests for Cancer
National Cancer Institute (NCI). Computed Tomography (CT) Scans and Cancer
RadiologyInfo.org (RSNA and ACR). Radiation Dose in X-Ray and CT Exams
MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). CT Scans
MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). MRI Scans

Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →