← Geri
Ölkələr

Azərbaycan: yerli meyvə və tərəvəzlər

Azərbaycan nar, xurma, heyva, alma, üzüm, əncir, pomidor, badımcan və göyərti ilə zəngindir. Müalicə zamanı meyvə və tərəvəz faydalıdır, lakin onları düzgün seçmək, yumaq və saxlamaq lazımdır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd göy fonda şəffaf qabda nar, xurma, heyva və alma; nar dənələri yaqut kimi parlayır.
Şəkil 1.Azərbaycan meyvələri müalicə zamanı da süfrədə qala bilər.

01Qısa cavab

Meyvə və tərəvəz vitamin və lif mənbəyidir və müalicə zamanı da süfrədə qala bilər. Əsas qaydalar: bütöv, zədəsiz məhsul seçmək, axar suda yaxşı yumaq, lazım olduqda qabığını soymaq, kəsilmiş meyvəni uzun müddət açıq saxlamamaq. Neytropeniya dövründə bəzi komandalar çiy məhsulları məhdudlaşdıra və ya bişmiş tərəvəzlərə üstünlük verə bilər — öz komandanızın qaydasına əməl edin. Qreypfrut və bəzən nar bəzi dərmanlarla qarşılıqlı təsirə girə bilər.

02Sadə izah

Bütöv, zədəsiz meyvə və tərəvəz seçin.

Axar suda yuyun, lazım olduqda soyun.

Bişmiş tərəvəzlər neytropeniyada xüsusilə təhlükəsizdir.

03Elmi izah

Yumaq: FoodSafety.gov meyvə və tərəvəzi axar su altında yumağı, sərt qabıqlıları fırça ilə təmizləməyi və sabun istifadə etməməyi tövsiyə edir.

Qarşılıqlı təsir: ABŞ Qida və Dərman Agentliyinə (FDA) görə qreypfrut şirəsi bəzi dərmanların qanda səviyyəsini dəyişə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Mövsüm meyvələri

Nar, xurma, heyva, alma, armud, üzüm, əncir — bütöv və təzə olanda yaxşı seçimdir. Qabığı nazik olan meyvələri xüsusilə diqqətlə yuyun; giləmeyvələrin yuyulması çətindir.

Tərəvəzlər

Pomidor, xiyar, bibər, badımcan, kartof, kök, kələm. Bişirilmiş tərəvəz yeməkləri — badımcan dolması, ajapsandal, tərəvəz şorbaları — neytropeniyada xüsusilə əlverişlidir.

Tünd göy fonda buxar çıxan qazanda bişmiş badımcan, pomidor və bibər.
Şəkil 3.Bişmiş tərəvəz yeməkləri xüsusilə təhlükəsizdir.

Yumaq və saxlamaq

Əllərinizi yuyun, məhsulu axar suda yuyun, təmiz bıçaq və taxta istifadə edin. Kəsilmiş meyvəni 2 saatdan çox otaq temperaturunda saxlamayın.

Tünd göy fonda axar su altında yuyulan alma və armud, yanında təmiz fırça.
Şəkil 2.Meyvəni axar suda yuyun.

05Meyvə təhlükəsiz necə yeyilir

Bazardan boşqaba qədər.

Seçim — Bütöv, zədəsiz.1SeçimBütöv, zədəsiz.
Yumaq — Axar suda.2YumaqAxar suda.
Soymaq — Təmiz bıçaqla.3SoymaqTəmiz bıçaqla.
Yemək — Dərhal və ya bişmiş.4YeməkDərhal və ya bişmiş.
VitaminlərBədən dəstək alır.
TəhlükəsizlikMikroblar azalır.
LəzzətMövsüm meyvələri qalır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Mövsüm meyvələriNar, xurma, heyva, alma, armud, üzüm, əncir — bütöv və təzə olanda yaxşı seçimdir. Qabığı nazik olan meyvələri xüsusilə diqqətlə yuyun; giləmeyvələrin yuyulması çətindir.
TərəvəzlərPomidor, xiyar, bibər, badımcan, kartof, kök, kələm. Bişirilmiş tərəvəz yeməkləri — badımcan dolması, ajapsandal, tərəvəz şorbaları — neytropeniyada xüsusilə əlverişlidir.
Yumaq və saxlamaqƏllərinizi yuyun, məhsulu axar suda yuyun, təmiz bıçaq və taxta istifadə edin. Kəsilmiş meyvəni 2 saatdan çox otaq temperaturunda saxlamayın.

07Əsas terminlər

Lif
Həzmə kömək edən bitki maddəsi.
Qarşılıqlı təsir
Qidanın dərmanın təsirini dəyişməsi.
Ajapsandal
Bişmiş badımcan, pomidor və bibər yeməyi.
Giləmeyvə
Moruq, çiyələk kimi xırda meyvələr.

08Əsas fikirlər

  • Bütöv, zədəsiz məhsul.
  • Axar suda yuyun.
  • Bişmiş tərəvəzlər təhlükəsizdir.
  • Qreypfrut barədə həkimdən soruşun.
  • Kəsilmiş meyvəni açıq saxlamayın.

09Tez-tez verilən suallar

Nar yemək olarmı?

Çox vaxt bəli, lakin bəzi dərmanlarla qarşılıqlı təsir ehtimalı barədə həkiminizdən soruşun.

Bazardan alınan meyvə təhlükəlidirmi?

Yaxşı yuyulmuş bütöv meyvə adətən uyğundur. Kəsilib satılan meyvədən çəkinin.

Quru meyvə olarmı?

Qablaşdırılmış və təmiz saxlanılmış quru meyvə barədə komandanızdan soruşun.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Nar yemək olarmı?

  2. Bazardan alınan meyvə təhlükəlidirmi?

  3. Quru meyvə olarmı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. FoodSafety.gov (U.S.). Food Safety for People with Cancer
  2. World Health Organization (WHO). Five keys to safer food
  3. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Grapefruit Juice and Some Drugs Don’t Mix
  4. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  5. GOV.UK. NHS entitlements: migrant health guide
  6. Macmillan Cancer Support. Official website
  7. NHS. Hospitals
  8. GOV.UK. Overseas NHS visitors: implementing the charging regulations
  9. GOV.UK (Department of Health and Social Care). The NHS Constitution for England
  10. National Cancer Institute (NCI). Leukemia — Patient Version
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →