← Geri
Müalicədən sonra və remissiya

Uşaqda remissiya

Uşaq leykozunun, xüsusən ALL-in əksər hallarında remissiya əldə olunur. Bu mövzuda remissiyanın nə demək olduğunu, davamlı müalicəni və müayinələri, həmçinin uşağın normal həyata qayıdışını izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~2 dəq
Bağçaya açılan qapı yanında ayaqqabılar.
Şəkil 1.Uşağın gündəlik həyata qayıdışı.

01Qısa cavab

Remissiya o deməkdir ki, müalicədən sonra qan və sümük iliyi analizlərində leykoz əlamətləri tapılmır və qan göstəriciləri bərpa olunub. Uşaqlarda ən çox rast gəlinən leykoz — ALL — müasir müalicə ilə əksər hallarda remissiyaya keçir; AML-də də nəticələr xeyli yaxşılaşıb. Remissiya müalicənin bitməsi demək deyil: ALL-də intensiv mərhələlərdən sonra adətən təxminən iki il davam edən davamlı (dəstəkləyici) müalicə — əsasən ağızdan qəbul edilən dərmanlar — gəlir. Bu dövrdə uşaq çox vaxt evdə yaşayır, bağçaya və ya məktəbə gedə bilər, amma müntəzəm qan analizləri və həkim görüşləri davam edir. Ölçülə bilən qalıq xəstəlik (MRD) testi remissiyanın nə qədər dərin olduğunu göstərir (mövzu «Ümumi qan analizi ilə nəzarət»). Müalicə tam bitdikdən sonra da müayinələr davam edir: əvvəlcə tez-tez, sonra seyrəkləşir. Residiv riski ən çox ilk illərdə olur və zamanla azalır. Sonra uzunmüddətli izləmə (mövzu «Ailə üçün uzunmüddətli bələdçi») başlayır: böyümə, hormonlar (mövzu «Böyümə və hormonlar»), ürək, öyrənmə, fertillik (mövzu «Uşaqlıqda müalicədən sonra fertillik») və digər gec təsirlər yoxlanılır. Valideynlər üçün remissiya həm sevinc, həm də narahatlıq dövrüdür — bu, normaldır. Uşağın gündəlik həyata — oyunlara, dostlara, məktəbə (mövzu «Məktəbə qayıdış») — qayıtması onun inkişafı üçün vacibdir; həkiminiz nə vaxt və necə qayıtmağın təhlükəsiz olduğunu deyəcək.

02Sadə izah

Remissiya — leykoz əlamətləri tapılmır.

ALL-də — davamlı müalicə adətən təxminən iki il.

Müayinələr müalicədən sonra da davam edir.

Sonra — uzunmüddətli izləmə.

Uşaqlığa qayıdış — inkişaf üçün vacibdir.

03Elmi izah

Remissiya: NCI PDQ-ya görə uşaq ALL-ində induksiya müalicəsindən sonra uşaqların böyük əksəriyyəti remissiyaya keçir.

Davamlı müalicə: ACS və NCI ALL-də intensiv mərhələlərdən sonra təxminən 2–3 il davam edən ümumi müalicə müddətini təsvir edir.

Izləmə: ACS müalicədən sonra müntəzəm həkim görüşlərini və qan analizlərini tövsiyə edir; residiv riski zamanla azalır.

Gec təsirlər: COG təlimatları uşaqlıqda müalicə alan bütün sağ qalanlar üçün ömür boyu riskə əsaslanan izləməni tövsiyə edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Remissiya nədir?

Analizlərdə leykoz əlamətləri tapılmır və qan göstəriciləri bərpa olunub. Bu, müalicənin vacib mərhələsidir.

Sakit səmada uçurtma.
Şəkil 3.Ümid və azadlıq — Uşaqda remissiya

Davamlı müalicə

ALL-də intensiv mərhələlərdən sonra əsasən ağızdan dərmanlarla müalicə davam edir. Dozaları yalnız həkim dəyişir.

Müayinələr

Qan analizləri və görüşlər əvvəlcə tez-tez, sonra seyrək. Lazım olsa, sümük iliyi və MRD testi.

Oyuncaq kublar və təqvim.
Şəkil 2.Uşaqlıqda müayinələr.

Gündəlik həyat

Bağça, məktəb, oyunlar, dostlar — həkimin icazəsi ilə. Əl gigiyenası və yoluxmalardan qorunma davam edir.

Valideynlər

Sevinc və narahatlıq birlikdə ola bilər. Özünüzə də qayğı göstərin və dəstək istəyin.

Nə vaxt həkimə zəng etməli

Narahatedici əlamətlər — qızdırma, qanaxma, yeni ağrı, nəfəs darlığı — görüşlər arasında da həkimə deyilməlidir. Erkən müraciət həmişə gecikmədən yaxşıdır.

05Remissiyadan sonra

Addımlar.

Remissiya — Remissiya.1RemissiyaRemissiya.
Davam — Davamlı (dəstəkləyici) müalicə.2DavamDavamlı (dəstəkləyici) müalicə.
Nəzarət — Müntəzəm müayinələr.3NəzarətMüntəzəm müayinələr.
Uşaqlıq — Uşaqlığa qayıdış.4UşaqlıqUşaqlığa qayıdış.
RemissiyaRemissiya saxlanılır.
IzləməMüayinələr davam edir.
UşaqlıqUşaq normal həyata qayıdır.

06Remissiyadan sonrakı mərhələlər (sadələşdirilmiş, ALL)

MərhələNə olur
Intensiv müalicəRemissiyanın əldə olunması və möhkəmləndirilməsi
Davamlı müalicəAdətən təxminən iki il, ağızdan dərmanlar
Müalicədən sonraMüntəzəm müayinələr
Uzunmüddətli izləməGec təsirlərin yoxlanması

* Dəqiq müddətlər protokoldan və riskdən asılıdır.

07Əsas terminlər

Remissiya
Leykoz əlamətlərinin tapılmaması.
Davamlı müalicə
Remissiyanı saxlamaq üçün uzun müalicə.
MRD
Ölçülə bilən qalıq xəstəlik.
Induksiya
Remissiyaya çatmaq üçün ilk müalicə.
Residiv
Xəstəliyin qayıtması.
Gec təsir
Müalicədən illər sonra yaranan problem.

08Əsas fikirlər

  • Remissiya — vacib mərhələdir.
  • Davamlı müalicəyə dəqiq əməl edin.
  • Müayinələri buraxmayın.
  • Uşağın normal həyatını bərpa edin.
  • Əlamətləri həkimə deyin.
  • Özünüzə də qayğı göstərin.

09Tez-tez verilən suallar

Remissiya sağalma deməkdirmi?

Remissiya çox yaxşı nəticədir, amma müayinələr davam edir.

Davamlı müalicə niyə lazımdır?

Residiv riskini azaltmaq üçün.

Uşaq bağçaya gedə bilərmi?

Çox vaxt bəli; həkimdən soruşun.

Nə vaxt narahat olmalı?

«Hansı dəyişiklik barədə xəbər verməli» mövzusundakı əlamətlərdə.

Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Xeyr. Bu ümumi təhsil məlumatıdır; sizin vəziyyətinizi yalnız müalicə edən həkim qiymətləndirir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Remissiya sağalma deməkdirmi?

  2. Davamlı müalicə niyə lazımdır?

  3. Uşaq bağçaya gedə bilərmi?

  4. Nə vaxt narahat olmalı?

  5. Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. American Cancer Society. After Treatment for Childhood Leukemia
  2. American Cancer Society. Follow-up Care After Treatment for Childhood Leukemia
  3. National Cancer Institute. Childhood Acute Lymphoblastic Leukemia Treatment (PDQ®)
  4. National Cancer Institute. Late Effects of Treatment for Childhood Cancer (PDQ®)
  5. Children's Oncology Group. Long-Term Follow-Up Guidelines for Survivors of Childhood, Adolescent and Young Adult Cancers
  6. National Cancer Institute (NCI). Follow-Up Medical Care
  7. National Cancer Institute (NCI). Cancer Survivorship
  8. Cancer.Net (ASCO). Follow-Up Care After Cancer Treatment
  9. Leukemia & Lymphoma Society (LLS). Long-Term and Late Effects of Treatment
  10. National Cancer Institute. Facing Forward: Life After Cancer Treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →