Müalicədən sonra və remissiya

Cinsi sağlamlıq

Leykoz və onun müalicəsi cinsi istəyə, rahatlığa və yaxınlığa təsir edə bilər. Bu mövzuda bunun səbəblərini və nəyin kömək etdiyini sakit və açıq şəkildə izah edirik.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026Oxuma müddəti ~2 dəq

Bir-birinə yaxın parlayan iki işıq kürəsi. — **Şəkil 1.**Yaxınlıq bədən və hisslərlə bağlıdır.

01Qısa cavab

Cinsi sağlamlıq həm bədən, həm də hisslərlə bağlıdır. Müalicədən sonra bir çox insan cinsi istəyin azalmasını, yorğunluğu və ya bədən görünüşündəki dəyişikliklərə görə narahatlığı hiss edir. Səbəblər müxtəlifdir. Hormon dəyişiklikləri: qadınlarda erkən menopauza və estrogen azalması vaginal quruluq və ağrıya səbəb ola bilər; kişilərdə testosteron azalması istəyi və ereksiyanı zəiflədə bilər (mövzu «Hormonlar»). Transplantasiyadan sonra xroniki GVHD cinsiyyət orqanlarının selikli qişasına təsir edə bilər (mövzu «Xroniki GVHD»). Bəzi dərmanlar, yorğunluq, ağrı, narahatlıq və depressiya da rol oynayır. Bu problemlərin çoxu müalicə olunur: hormon əvəzedici terapiya, nəmləndiricilər və sürtkü vasitələri, ereksiya üçün dərmanlar, fizioterapiya, psixoloji və cütlük məsləhəti. Ən vacib addım — partnyorla və həkimlə açıq danışmaqdır.

02Sadə izah

Cinsi sağlamlıq — bədən və hisslər.

Səbəblər — hormonlar, GVHD, yorğunluq, əhval.

Qadınlarda — quruluq, ağrı; kişilərdə — istək və ereksiya.

Çox problem müalicə olunur.

Ən vacibi — açıq danışmaq.

03Elmi izah

Qadınlarda: NCI-yə görə müalicədən sonra estrogenin azalması vaginal quruluğa, cinsi əlaqə zamanı ağrıya və istəyin azalmasına səbəb ola bilər; nəmləndiricilər və hormon terapiyası kömək edə bilər.

Kişilərdə: NCI qeyd edir ki, testosteronun azalması, yorğunluq və bəzi dərmanlar istəyə və ereksiyaya təsir edir; dərmanlar və digər müalicələr mövcuddur.

Transplantasiyadan sonra: COG və NCI xroniki GVHD-nin cinsiyyət orqanlarının selikli qişasına təsir edə biləcəyini qeyd edir; müntəzəm ginekoloji və ya uroloji baxış tövsiyə olunur.

Hisslər: ACS bədən görünüşü, narahatlıq və depressiyanın cinsi sağlamlığa təsirini vurğulayır; psixoloji və cütlük məsləhəti faydalıdır.

04Bədəndə nə baş verir?

Niyə dəyişir?

Müalicə hormonlara, enerjiyə və bədənə təsir edir; hisslər və münasibətlər də dəyişə bilər. Bu, normal reaksiyadır.

Hormonların rolu

Estrogen və testosteron cinsi istəyə və rahatlığa təsir edir. Onların azalmasını qan analizi ilə yoxlamaq olar.

Iki tərəfində işıq damcıları olan tərəzi. — **Şəkil 2.**Hormonlar cinsi sağlamlığa təsir edir.

Qadınlarda

Vaginal quruluq, ağrı, istəyin azalması. Kömək edir: nəmləndiricilər, sürtkü vasitələri, hormon terapiyası (həkimlə), çanaq dibi fizioterapiyası.

Kişilərdə

Istəyin azalması, ereksiya çətinliyi. Kömək edir: testosteron səviyyəsinin yoxlanması, ereksiya üçün dərmanlar (həkimlə), urolog məsləhəti.

Münasibət və hisslər

Partnyorla açıq danışmaq, yaxınlığın başqa formalarını tapmaq, psixoloq və ya cütlük məsləhətçisi ilə görüşmək kömək edir.

Iki nöqtəni birləşdirən işıq körpüsü. — **Şəkil 3.**Açıq danışmaq kömək edir.

Nə vaxt həkimə zəng etməli

Narahatedici əlamətlər — qızdırma, qanaxma, yeni ağrı, nəfəs darlığı — görüşlər arasında da həkimə deyilməlidir. Erkən müraciət həmişə gecikmədən yaxşıdır.

05Cinsi sağlamlığa dəstək

Addımlar.

1DiqqətDəyişiklikləri sakit qəbul edin.

2DanışınPartnyorla açıq danışın.

3Həkimə deyinHəkimlə məxfi danışın.

4DəstəkMüalicə və məsləhət.

YaxınlıqYaxınlıq bərpa olunur.

TarazlıqHormonlar yoxlanır.

ÜnsiyyətAçıq danışıq.

06Mümkün dəyişikliklər (sadələşdirilmiş)

Dəyişiklik	Mümkün səbəb	Nə kömək edir
Istəyin azalması	Hormonlar, yorğunluq, əhval	Həkim, psixoloq
Vaginal quruluq, ağrı	Estrogen azalması, GVHD	Nəmləndiricilər, ginekoloq
Ereksiya çətinliyi	Testosteron, dərmanlar	Urolog, müalicə
Narahatlıq, bədən görünüşü	Müalicə təcrübəsi	Psixoloji dəstək

* Müalicəni həkiminizlə seçin.

07Əsas terminlər

Libido: Cinsi istək.
Estrogen: Qadın cinsi hormonu.
Testosteron: Kişi cinsi hormonu.
Ereksiya: Penisin sərtləşməsi.
Sürtkü vasitəsi: Cinsi əlaqədə sürtünməni azaldan vasitə.
Cütlük məsləhəti: Partnyorlarla birgə psixoloji dəstək.

08Əsas fikirlər

Dəyişikliklər normaldır.
Çox problemin həlli var.
Həkimlə açıq danışın.
Partnyorla danışın.
Hormonları yoxlatdırın.
Infeksiya riskini nəzərə alın.

09Tez-tez verilən suallar

Həkimə bu barədə danışmaq utancvericidir.

Həkimlər bu suallara öyrəşiblər; bu, sağlamlığın normal hissəsidir.

Müalicə zamanı cinsi əlaqə təhlükəsizdirmi?

Bu, qan göstəricilərindən asılıdır; həkimdən soruşun.

Kontrasepsiya lazımdırmı?

Bəli, müalicə zamanı və bir müddət sonra; həkimlə müzakirə edin.

Bu nə vaxt keçəcək?

Çox vaxt zamanla və müalicə ilə yaxşılaşır.

Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Xeyr. Bu ümumi təhsil məlumatıdır; sizin vəziyyətinizi yalnız müalicə edən həkim qiymətləndirir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

Həkimə bu barədə danışmaq utancvericidir.
Müalicə zamanı cinsi əlaqə təhlükəsizdirmi?
Kontrasepsiya lazımdırmı?
Bu nə vaxt keçəcək?
Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

National Cancer Institute. Sexual Health Issues in Women with Cancer
National Cancer Institute. Sexual Health Issues in Men with Cancer
American Cancer Society. Fertility and Sexual Side Effects
MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Sexual Problems in Women
MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Sexual Problems in Men
Children's Oncology Group. Long-Term Follow-Up Guidelines for Survivors of Childhood, Adolescent and Young Adult Cancers
National Cancer Institute (NCI). Follow-Up Medical Care
National Cancer Institute (NCI). Cancer Survivorship
Cancer.Net (ASCO). Follow-Up Care After Cancer Treatment
Leukemia & Lymphoma Society (LLS). Long-Term and Late Effects of Treatment

Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →