Psixologiya, ailə və məişət

Saç tökülməsi: hazırlıq və baxım

Bəzi kimyəvi terapiya dərmanları saç kökü hüceyrələrinə təsir edir və saç tökülməsinə səbəb olur — başda, qaşlarda, kirpiklərdə, bədəndə. Hər dərman bunu etmir. Bu bölmədə hazırlaşmağı və baxımı izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Uzun saçlarını qısa kəsdirməzdən əvvəl və sonra eyni qadın
Şəkil 1.Bəziləri saçı əvvəlcədən qısa kəsdirir

01Qısa cavab

Komandadan soruşun: sizin müalicədə saç tökülməsi gözlənilirmi, nə vaxt? Adətən 2–3 həftədən sonra başlayır. Bəziləri əvvəlcədən saçı qısaldır. Baxım: yumşaq şampun, yumşaq daraq, isti fen və boyadan çəkinmək, atlaz yastıq üzü. Baş dərisini günəşdən və soyuqdan papaq və ya yaylıqla qoruyun. Parik seçmək olar. Tıraş lazım olsa, elektrik ülgüc istifadə edin. Saç adətən müalicədən 3–6 ay sonra çıxır, bəzən fərqli rəng və ya qıvrımlıqla.

02Sadə izah

Hər dərman saç tökmür.

Yumşaq baxım.

Baş dərisini qoruyun.

Saç adətən yenidən çıxır.

03Elmi izah

NCI: kimyəvi terapiya sürətlə bölünən saç kökü hüceyrələrinə təsir edir; saç tökülməsi adətən müvəqqətidir.

NCI: xərçənglə qarşılaşan insanların çoxu narahatlıq, kədər və ya qəzəb yaşayır; dəstək və müalicə həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Kirpiklər

Kirpik tökülməsi gözü tozdan az qoruyur — eynək kömək edir.

Uşaqlar

Uşağa əvvəlcədən sadə sözlərlə izah edin.

Psixoonkologiya

Xərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.

Kiçik addımlar

Nəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

05Dəstək: dörd addım

Hiss et, adlandır, paylaş, kömək al.

Hiss et — Hisslərə icazə verin.1Hiss etHisslərə icazə verin.
Adlandır — Nə hiss etdiyinizi deyin.2AdlandırNə hiss etdiyinizi deyin.
Paylaş — Yaxın birinə danışın.3PaylaşYaxın birinə danışın.
Kömək al — Mütəxəssisə müraciət edin.4Kömək alMütəxəssisə müraciət edin.
DiqqətÖzünüzə qulaq asın.
ƏlaqəTək deyilsiniz.
DəstəkMütəxəssis yanınızda.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
KirpiklərKirpik tökülməsi gözü tozdan az qoruyur — eynək kömək edir.
UşaqlarUşağa əvvəlcədən sadə sözlərlə izah edin.
PsixoonkologiyaXərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.
Kiçik addımlarNəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

07Əsas terminlər

Alopesiya
Saç tökülməsi.
Saç follikulu
Saçın kökü.
Psixoloq
Emosional dəstək üzrə mütəxəssis.
Distress
Xəstəliklə bağlı emosional gərginlik.

08Əsas fikirlər

  • Komandadan soruşun.
  • Yumşaq baxım.
  • Papaq.
  • Hisslər normaldır.
  • Dəstək istəyin.

09Tez-tez verilən suallar

Saçı qırxmalıyammı?

Seçiminizdir; edərsəniz, elektrik ülgüclə.

Soyuq başlıq kömək edirmi?

Leykozda adətən tövsiyə edilmir; həkimdən soruşun.

Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Xeyr. Bu, ağır vəziyyətdə özünə qayğı göstərməkdir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Saçı qırxmalıyammı?

  2. Soyuq başlıq kömək edirmi?

  3. Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Hair Loss (Alopecia) and Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute. Feelings and Cancer
  3. National Cancer Institute. Adjusting to Cancer
  4. National Cancer Institute. Support for Caregivers
  5. World Health Organization. Mental health: strengthening our response
  6. NHS (UK). Breathing exercises for stress
  7. Journal of Clinical Oncology, 2023. Management of Anxiety and Depression in Adult Survivors of Cancer: ASCO Guideline Update
  8. ESMO Open, 2023. Anxiety and depression in adult cancer patients: ESMO Clinical Practice Guideline
  9. Psycho-Oncology, 2019. Mindfulness-based interventions for psychological and physical health outcomes in cancer patients and survivors: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
  10. Journal of Cancer Survivorship, 2013. Fear of cancer recurrence in adult cancer survivors: a systematic review of quantitative studies
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt