Qarın problemləri: köp, ağrı və turşuluq
Müalicə zamanı köp, qarın ağrısı, mədə yanması və ürəkbulanma tez-tez birləşir. Səbəblər dərmanlar, infeksiyalar, stress və qidalanma dəyişikliyi ola bilər. Bu bölmədə ümumi rahatlama yollarını və təhlükəli əlamətləri izah edirik.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Az-az, tez-tez.
Qaz yaradan qidaları azaldın.
Dərman — komanda.
Kəskin ağrı, qızdırma — dərhal.
03Elmi izah
Neytropenik enterokolit: neytropeniya zamanı qarın ağrısı və qızdırma bağırsağın ağır infeksiyasının əlaməti ola bilər və təcili müayinə tələb edir.
ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.
NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.
04Bədəndə nə baş verir?
Mədə yanması
Yatmazdan 2–3 saat əvvəl yeməyin, başı bir az qaldırın.
Stress
Sakit nəfəs və rahat mühit həzmə kömək edir.
Dietoloq
Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyi
Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.
05Qidalanma: dörd addım
Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.
06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
 Mədə yanması | Yatmazdan 2–3 saat əvvəl yeməyin, başı bir az qaldırın. |
| Stress | Sakit nəfəs və rahat mühit həzmə kömək edir. |
 Dietoloq | Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin. |
| Qida təhlükəsizliyi | Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir. |
07Əsas terminlər
- Köp
- Bağırsaqda qaz yığılması.
- Neytropenik enterokolit
- Neytropeniyada bağırsaq iltihabı.
- Dietoloq
- Qidalanma üzrə mütəxəssis.
- Zülal
- Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Kiçik porsiyalar.
- Yeməkdən sonra dik oturun.
- Kəskin ağrıda zəng edin.
- Pəhriz müalicə deyil.
- Dietoloqla danışın.
09Tez-tez verilən suallar
İsti kompres olarmı?
Yüngül ağrıda bəzilərinə kömək edir; dəri həssasdırsa ehtiyatlı olun.
Antasid içimmi?
Bəzi antasidlər dərmanların sorulmasına təsir edir — soruşun.
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
İsti kompres olarmı?
Antasid içimmi?
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
12Mənbələr
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
- Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
- World Health Organization. Healthy diet fact sheet
- National Cancer Institute. Complementary and Alternative Medicine for Patients
- USDA. FoodData Central
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Pomegranate
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Resveratrol
- National Cancer Institute. Laetrile/Amygdalin (PDQ®)–Patient Version
- Centers for Disease Control and Prevention. Listeria (Listeriosis): People at Risk