Meyvə və tərəvəzlərin yuyulması: sadə, amma vacib qayda
Neytropeniya zamanı qidadan keçən infeksiya riskini azaltmağın ən sadə yolu düzgün yumaqdır. Bu bölmədə meyvə və tərəvəzi necə yumaq, nə ilə yumamaq və mətbəxdə çirklənmənin qarşısını necə almaq lazım olduğunu izah edirik.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Axar su, ovuşdurmaq.
Bərk məhsula fırça.
Sabun yox.
Çiy ət üçün ayrıca taxta.
03Elmi izah
Yuyucu vasitələr: FDA sabun və xüsusi məhsul yuyucuları tövsiyə etmir; qabıqda qalıq qala və mədə-bağırsaq problemləri yarada bilər.
ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.
FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.
04Bədəndə nə baş verir?
Göyərti
Göyərtini yarpaq-yarpaq yuyun; neytropeniya zamanı bir çox komanda çiy göyərtini məhdudlaşdırır.
Mətbəx gigiyenası
Taxtanı və bıçağı istifadədən sonra isti sabunlu su ilə yuyun; çiy ət və meyvə üçün ayrı taxta saxlayın.
Yumaq və soymaq
Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvə
Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.
05Meyvə: dörd addım
Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.
06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
 Göyərti | Göyərtini yarpaq-yarpaq yuyun; neytropeniya zamanı bir çox komanda çiy göyərtini məhdudlaşdırır. |
 Mətbəx gigiyenası | Taxtanı və bıçağı istifadədən sonra isti sabunlu su ilə yuyun; çiy ət və meyvə üçün ayrı taxta saxlayın. |
| Yumaq və soymaq | Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil. |
 Kəsilmiş meyvə | Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın. |
07Əsas terminlər
- Çarpaz çirklənmə
- Mikrobların bir qidadan digərinə keçməsi.
- Tərəvəz fırçası
- Bərk məhsulları təmizləmək üçün fırça.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
- Kalium
- Ürək və əzələlər üçün mineral.
- Lif
- Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.
08Əsas fikirlər
- Yalnız axar su.
- Kəsməzdən əvvəl yuyun.
- Taxtaları ayırın.
- Axar su altında yuyun.
- Kəsilmişi tez yeyin.
09Tez-tez verilən suallar
Sirkəli və ya sodalı su lazımdırmı?
Adi axar su kifayətdir; bunların əlavə faydası sübut olunmayıb.
Paketdə "yuyulmuş" yazılan salatı yenidən yumaq lazımdırmı?
Lazım deyil, amma neytropeniya zamanı hazır salatlardan ümumiyyətlə çəkinin.
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Sirkəli və ya sodalı su lazımdırmı?
Paketdə "yuyulmuş" yazılan salatı yenidən yumaq lazımdırmı?
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
12Mənbələr
- Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
- U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
- NHS. 5 A Day: what counts?
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- USDA. FoodData Central
- American Cancer Society. Food Safety During Cancer Treatment
- World Health Organization (WHO). WHO guidelines on hand hygiene in health care
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Hand Hygiene and Preventing Infection
- NHS. Food poisoning
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). Safe Food Handling