← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Göbələklər — qida kartı: yalnız becərilmiş və tam bişmiş

Göbələkli qovurma, göbələk şorbası — göbələk yeməkləri dadlı və doyurucudur. Göbələklər az kalorili, B vitaminləri və selenlə zəngindir. Bu kartda onların faydasını və müalicə zamanı təhlükəsizlik qaydalarını izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tam bişmiş becərilmiş göbələklər təhlükəsiz və dadlıdır
Şəkil 1.Tam bişmiş becərilmiş göbələklər təhlükəsiz və dadlıdır.

01Qısa cavab

Göbələklər B vitaminləri, selen, kalium, lif və (günəş işığı görmüş olanlar) D vitamini verir. Müalicə zamanı yalnız mağazada satılan becərilmiş göbələklər (şampinyon, istridyə göbələyi) seçin və onları tam bişirin. Meşə göbələkləri zəhərlənmə riski daşıyır. Çiy göbələk neytropeniya zamanı adətən məsləhət görülmür. Göbələk ekstraktları və kapsulları leykozu müalicə etmir.

02Sadə izah

Göbələklər az kalorili, amma B vitaminləri və selenlə zəngindir.

Mağaza göbələkləri becərilmiş və təhlükəsiz növlərdir.

Meşə göbələkləri arasında zəhərli növlər yeməlilərə oxşayır.

Göbələyi tam bişirmək mikrobları məhv edir və həzmi asanlaşdırır.

03Elmi izah

Zəhərlənmə: ağır göbələk zəhərlənmələrinin çoxu yabanı göbələklərin səhv tanınması ilə bağlıdır.

Dərman göbələkləri: NCI PDQ icmalı göbələk ekstraktlarının xərçəngə təsirini öyrənir, amma onların leykozu müalicə etdiyinə dair sübut yoxdur.

Qarşılıqlı təsir: MSK reyşinin qanın laxtalanmasına və bəzi dərmanlara təsir edə biləcəyini qeyd edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Nə verir?

100 q bişmiş şampinyon təxminən 25–30 kkal, 2–3 q zülal, B2, B3 vitaminləri və selen verir.

Bişmiş ağ göbələk papağından qızılı və firuzəyi işıq qalxır.
Şəkil 2.Göbələklər B vitaminləri və selen verir.

Necə seçməli?

Bərk, quru, ləkəsiz, bağlı qablaşdırmada olan becərilmiş göbələk. Selikli və qaralmış göbələkləri atın.

Solda kölgədə mamır üstündə meşə göbələkləri, sağda isti işıqda təmiz şampinyonlar.
Şəkil 3.Meşə göbələkləri əvəzinə mağaza göbələkləri.

Bişirmə

Göbələyi yuyun və ya silin, qızılı rəng alana və şirəsi buxarlanana qədər bişirin. Çiy göbələk salatından neytropeniya zamanı çəkinin.

Saxlama

Kağız torbada soyuducuda, 2–3 gün. Bişmiş göbələk yeməyini 1–2 gün ərzində yeyin.

05Göbələk: dörd addım

Mağaza göbələyi seç, meşə göbələyindən imtina et, tam bişir, soyuducuda saxla.

Becərilmiş — Bağlı qablaşdırma.1BecərilmişBağlı qablaşdırma.
Meşə göbələyi yox — Zəhər riski.2Meşə göbələyi yoxZəhər riski.
Tam bişir — Qızılı, şirəsiz.3Tam bişirQızılı, şirəsiz.
Soyuducuda — 1–2 gün.4Soyuducuda1–2 gün.
B vitaminləriAz kalori ilə.
DoyuruculuqƏt yeməklərinə əlavə.
TəhlükəsizlikDüzgün seçim.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Nə verir?100 q bişmiş şampinyon təxminən 25–30 kkal, 2–3 q zülal, B2, B3 vitaminləri və selen verir.
Necə seçməli?Bərk, quru, ləkəsiz, bağlı qablaşdırmada olan becərilmiş göbələk. Selikli və qaralmış göbələkləri atın.
BişirməGöbələyi yuyun və ya silin, qızılı rəng alana və şirəsi buxarlanana qədər bişirin. Çiy göbələk salatından neytropeniya zamanı çəkinin.
SaxlamaKağız torbada soyuducuda, 2–3 gün. Bişmiş göbələk yeməyini 1–2 gün ərzində yeyin.

07Əsas terminlər

Becərilmiş göbələk
Fermada yetişdirilən göbələk.
Yabanı göbələk
Meşədən yığılan göbələk.
Selen
Hüceyrələri qoruyan mineral.
Ekstrakt
Bitki və ya göbələkdən qatılaşdırılmış maddə.
Sarılıq
Dəri və gözlərin saralması.

08Əsas fikirlər

  • Yalnız mağaza göbələyi seçin.
  • Meşə göbələyi yeməyin.
  • Tam bişirin, çiy olmaz.
  • Göbələk kapsulları leykozu müalicə etmir.
  • Zəhərlənmə əlamətində təcili yardım.

09Tez-tez verilən suallar

Konserv göbələk olarmı?

Zavod istehsalı, qapağı şişməmiş konserv olar; isti yeməkdə qızdırın. Ev konservi botulizm riski daşıyır.

Çaqa çayı faydalıdırmı?

Çaqanın leykoza faydası sübut olunmayıb və o, böyrəklərə və dərmanlara təsir edə bilər. Həkimdən soruşun.

Göbələk ağır qidadırmı?

Bəzilərində qaz və köpmə verə bilər. Kiçik porsiya, yaxşı bişmiş və doğranmış halda yeyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Konserv göbələk olarmı?

  2. Çaqa çayı faydalıdırmı?

  3. Göbələk ağır qidadırmı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Reishi Mushroom
  2. National Cancer Institute (PDQ). Medicinal Mushrooms
  3. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
  4. NHS. 5 A Day: what counts?
  5. Cancer.Net (ASCO). Nausea and Vomiting
  6. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Ginger
  7. Supportive Care in Cancer, 2023. 2023 updated MASCC/ESMO consensus recommendations: prevention of nausea and vomiting following high-emetic-risk antineoplastic agents
  8. Cancer, 2020. MASCC/ISOO clinical practice guidelines for the management of mucositis secondary to cancer therapy
  9. Cancer.Net (ASCO). Dehydration
  10. American Cancer Society. Diarrhea
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →