← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Qidalanma xəritəsi: 5-ci bölmənin xülasəsi

Bu bölmə qidalanma və qida təhlükəsizliyi haqqında bütün mövzuları bir yerə toplayır: nəyi oxumaq lazımdır, harada axtarmaq olar və hansı qaydalar ən vacibdir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~2 dəq
Masada sakit qövs üzrə əşyalar.
Şəkil 1.Qidalanma xəritəsi — Qidalanma xəritəsi: 5-ci bölmənin xülasəsi

01Qısa cavab

Əsas sütunlar: 1) Qida təhlükəsizliyi — «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim», «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda» və «Ev gigiyenası: təhlükəsiz və rahat ev», «Neytropenik pəhriz: bu gün nə deməkdir» və «Qreypfrut və dərmanlar: niyə bu qədər vacibdir». 2) Kifayət qədər enerji və zülal — «İştahsızlıq: az yemək olanda necə güc almaq» və «Çəki itkisi: nə vaxt narahat olmaq və nə etmək», «Səhər yeməyi, nahar, şam yeməyi: gündəlik nümunə», «Tez-tez kiçik porsiyalar: az-az, amma kifayət qədər» və «Kalorili qəlyanaltılar: az həcmdə çox enerji». 3) Yan təsirlərdə qidalanma — «Çəki artımı: steroidlər, iştah və ödem» və «Qarın problemləri: köp, ağrı və turşuluq», «Ağızda yaralar olduqda qidalanma: praktik menyu» və «Steroid qəbulu zamanı iştah: aclığı idarə etmək». 4) Əlavələr, miflər və dərmanlar — «Vitamin əlavələri: nə vaxt lazımdır, nə vaxt zərərlidir» və «Qida və dərmanlar: nə ilə, nə vaxt», «Qreypfrut və dərmanlar: niyə bu qədər vacibdir». 5) Digər xəstəliklərlə birlikdə — «Leykoz və diabet: qan şəkərini idarə etmək» və «Leykoz və yüksək təzyiq: duzu azaltmaq». 6) Gündəlik həyat — «Yuxu və yorğunluq: enerjini bölüşdürmək» və «Günün xəritəsi: sadə gündəlik ritm». Ən vacib qaydalar: tam bişirin, pasterizə olunmuş seçin, 2 saat qaydası, əlləri yuyun, hər əlavəni komandaya deyin, qızdırmada dərhal zəng edin.

02Sadə izah

Təhlükəsiz qida.

Kifayət qədər enerji və zülal.

Yan təsirlərə uyğun.

Komanda ilə birlikdə.

03Elmi izah

ESPEN və ÜST: yaxşı qidalanma və qida təhlükəsizliyi müalicəyə dözümlülüyü və həyat keyfiyyətini dəstəkləyir.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Dietoloq

Fərdi plan üçün xəstəxana dietoloqu ilə görüşün.

Boşqab, su, taxta, bloknot.
Şəkil 2.Dörd sütun — Qidalanma xəritəsi: 5-ci bölmənin xülasəsi

Ailə

Bu xəritəni ailə üzvləri ilə paylaşın — onlar da yemək hazırlayır.

Evə yol
Şəkil 3.Evə yol — Qidalanma xəritəsi: 5-ci bölmənin xülasəsi

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
DietoloqFərdi plan üçün xəstəxana dietoloqu ilə görüşün.
AiləBu xəritəni ailə üzvləri ilə paylaşın — onlar da yemək hazırlayır.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Qidalanma riski
Çəki və əzələ itkisi ehtimalı.
Qida təhlükəsizliyi
Qida ilə infeksiyanın qarşısını almaq.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Təhlükəsiz.
  • Kifayət qədər.
  • Birlikdə.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Haradan başlayım?

«Əl yuma: ən sadə qoruma»-dən və «Neytropenik pəhriz: bu gün nə deməkdir»-dən — neytropenik qaydalardan.

Qaydalar dəyişsə?

Komandanızın son tövsiyəsi həmişə əsasdır.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Haradan başlayım?

  2. Qaydalar dəyişsə?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  2. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  3. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  4. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  5. World Health Organization (WHO). Food safety — fact sheet
  6. World Health Organization (WHO). WHO guidelines on hand hygiene in health care
  7. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Hand Hygiene and Preventing Infection
  8. NHS. Food poisoning
  9. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Safe Food Handling
  10. Food Standards Agency (UK). Cooking your food
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →