← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Qreypfrut və dərmanlar: niyə bu qədər vacibdir

Qreypfrutun dərmanlarla qarşılıqlı təsiri ən yaxşı öyrənilmiş qida-dərman təsirlərindən biridir. «Qida və dərmanlar: nə ilə, nə vaxt»-də qida və dərmanların ümumi qaydalarından danışdıq; bu bölmə qreypfrut və qohum sitrusların təfərrüatlarına həsr olunub.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Kölgədə qreypfrut, işıqda dərman.
Şəkil 1.Qreypfrut kölgədə — Qreypfrut və dərmanlar: niyə bu qədər vacibdir

01Qısa cavab

Qreypfrut, pomelo, seviliya (acı) portağalı, laym və onların şirələri, eləcə də acı portağaldan marmelad bağırsaqda CYP3A4 fermentini bloklayır. Nəticədə bəzi dərmanların qanda səviyyəsi qalxır və yan təsirləri güclənir. Leykozda bu, bəzi TKİ-lər (məsələn, nilotinib, dasatinib), venetoklaks, ibrutinib, siklosporin, takrolimus və bəzi antifungal dərmanlar üçün vacibdir. Təsir 24–72 saat davam edə bilər, ona görə "dərmandan bir neçə saat sonra" içmək kömək etmir. Adi şirin portağal, mandarin və limon adətən təhlükəsizdir. Dərmanlarınızın siyahısını əczaçıya göstərin.

02Sadə izah

Qreypfrut, pomelo yox.

Acı portağal yox.

Təsir günlərlə davam edir.

Şirin portağal — adətən olar.

03Elmi izah

FDA: qreypfrut şirəsindəki furanokumarinlər bağırsaq CYP3A4-ü geri dönməz şəkildə bloklayır; təsir yeni ferment sintez olunana qədər davam edir.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Gizli mənbələr

Bəzi meyvə qarışıqları, şirələr və kokteyllər qreypfrut ehtiva edə bilər — tərkibə baxın.

Qreypfrut, pomelo, portağal, limon.
Şəkil 2.Sitrus ailəsi — Qreypfrut və dərmanlar: niyə bu qədər vacibdir

Əvvəlki qəbul

Müalicəyə başlamazdan əvvəl qreypfrut yeyirdinizsə, komandaya deyin.

Firuzəyi ferment təsviri.
Şəkil 3.Bağırsaq fermenti — Qreypfrut və dərmanlar: niyə bu qədər vacibdir

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Gizli mənbələrBəzi meyvə qarışıqları, şirələr və kokteyllər qreypfrut ehtiva edə bilər — tərkibə baxın.
Əvvəlki qəbulMüalicəyə başlamazdan əvvəl qreypfrut yeyirdinizsə, komandaya deyin.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Furanokumarin
Qreypfrutda fermenti bloklayan maddə.
Venetoklaks
Bəzi leykozlarda işlədilən hədəfli dərman.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Qreypfrutdan çəkinin.
  • Tərkibi oxuyun.
  • Əczaçıdan soruşun.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Bir dilim qreypfrut da zərərlidirmi?

Bəzi dərmanlarda hətta az miqdar təsir edir — çəkinin.

Limon olarmı?

Limon adətən təhlükəsizdir.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Bir dilim qreypfrut da zərərlidirmi?

  2. Limon olarmı?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. U.S. Food and Drug Administration. Grapefruit Juice and Some Drugs Don't Mix
  2. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  3. World Health Organization. Food safety fact sheet
  4. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  5. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  6. Annals of Oncology, 2020. Cancer-related fatigue: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis and treatment
  7. Sleep Medicine Reviews, 2016. A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials of cognitive behavior therapy for insomnia (CBT-I) in cancer survivors
  8. CDC. Preventing Food Poisoning
  9. American Cancer Society. Food Safety During Cancer Treatment
  10. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →