← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Leykoz və ürək xəstəliyi: duz, maye və sağlam yağlar

Bəzi leykoz dərmanları (antrasiklinlər, bəzi TKİ-lər) ürəyə təsir edə bilər, ürək xəstəliyi isə müalicəni çətinləşdirir. Qidalanma ürəyi qorumağa kömək edir. Bu bölmədə əsas prinsipləri izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Bişmiş balıq, tərəvəz, zeytun yağı.
Şəkil 1.Ürək üçün boşqab — Leykoz və ürək xəstəliyi: duz, maye və sağlam yağlar

01Qısa cavab

Duzu azaldın: hazır yeməklər, kolbasa, turşu və konservlər ən çox duz mənbəyidir. Tərəvəz, meyvə (təhlükəsiz hazırlanmış), tam taxıl, paxlalı və bişmiş balıq seçin; kərə yağı əvəzinə zeytun yağı işlədin. Ürək çatışmazlığında maye həddi ola bilər — komandanın dediyinə əməl edin və hər səhər çəkinizi ölçün. 2–3 gündə 1–2 kq-dan çox artım, ayaqlarda şişkinlik, nəfəs darlığı — deyin. Varfarin qəbul edirsinizsə, K vitamini olan tərəvəzləri sabit saxlayın.

02Sadə izah

Az duz.

Zeytun yağı, balıq, paxlalı.

Maye — həddə görə.

Hər səhər çəki.

03Elmi izah

DASH pəhrizi (NHLBI): tərəvəz, meyvə, tam taxıl və az duz qan təzyiqini və ürək yükünü azaldır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Kardio-onkologiya

Ürəyə təsir edən dərmanlar zamanı exokardioqrafiya ilə izləmə aparılır.

Kölgədə duzqabı və kolbasa.
Şəkil 2.Duz və kolbasa kənarda.

Kofein və enerji içkiləri

Ürəkdöyünməni artıra bilər — məhdudlaşdırın.

Kətildə yumşaq yastıq.
Şəkil 3.Ayaqları qaldırın — Leykoz və ürək xəstəliyi: duz, maye və sağlam yağlar

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Kardio-onkologiyaÜrəyə təsir edən dərmanlar zamanı exokardioqrafiya ilə izləmə aparılır.
Kofein və enerji içkiləriÜrəkdöyünməni artıra bilər — məhdudlaşdırın.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Ürək çatışmazlığı
Ürəyin qanı kifayət qədər vura bilməməsi.
Antrasiklin
Ürəyə təsir edə bilən kimyaterapiya qrupu.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Duzu azaldın.
  • Sağlam yağlar.
  • Çəkini izləyin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Duz tamamilə qadağandırmı?

Xeyr, az miqdar; hədd komanda tərəfindən müəyyən olunur.

Balıq yağı içimmi?

Qanaxma riskinə görə yalnız komandanın razılığı ilə.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Duz tamamilə qadağandırmı?

  2. Balıq yağı içimmi?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. NHLBI. DASH Eating Plan
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. World Health Organization (WHO). Malnutrition — fact sheet
  7. Cancer Research UK. Diet problems and cancer
  8. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Carbohydrates
  9. NHS. Starchy foods and carbohydrates
  10. World Health Organization (WHO). Carbohydrate intake for adults and children: WHO guideline (2023)
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →