← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

“İmmuniteti gücləndirir” iddiaları: nəyə inanmaq olar?

Reklamlarda və sosial şəbəkələrdə bir çox məhsul "immuniteti gücləndirir" deyə təqdim olunur. Leykozda isə immunitetin problemi qan hüceyrələrinin özündədir və onu tablet və ya tozla "gücləndirmək" mümkün deyil. Bu bölmədə belə iddiaları necə qiymətləndirməyi izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Kölgədə butulkalar, işıqda sadə yemək.
Şəkil 1.Parlaq butulkalar kölgədə.

01Qısa cavab

Leykozda immunitet müalicə ilə, qan hüceyrələri bərpa olunduqca yaxşılaşır. Neytrofilləri artıran dərmanlar (G-CSF) var, amma onları yalnız həkim təyin edir. "İmmuniteti gücləndirən" əlavələrin leykozda faydası sübut olunmayıb; bəziləri isə zərərlidir — immun sistemi stimullaşdırmaq transplantasiyadan sonra arzuolunmazdır. Həqiqətən qoruyan addımlar: əl gigiyenası, qida təhlükəsizliyi, peyvəndlər (komandanın planına görə), yuxu, hərəkət və yaxşı qidalanma.

02Sadə izah

İmmunitet müalicə ilə bərpa olunur.

Toz və tablet gücləndirmir.

Bəziləri zərərlidir.

Gigiyena və qida qoruyur.

03Elmi izah

NCI: alternativ müalicələr leykozu sağaltmır; müalicəni gecikdirmək və ya əvəz etmək sağ qalma şansını azalda bilər.

NCCIH: "təbii" sözü "təhlükəsiz" demək deyil; əlavələrin tərkibi və keyfiyyəti dərmanlar kimi ciddi yoxlanmır.

04Bədəndə nə baş verir?

Xəbərdarlıq işarələri

"Möcüzə", "100% təbii", "həkimlər gizlədir", "bütün xəstəlikləri sağaldır" — bunlar qırmızı bayraqdır.

Boş vərəq üzərində böyüdücü.
Şəkil 2.İddianı yoxlayın — “İmmuniteti gücləndirir” iddiaları: nəyə inanmaq olar?

Yoxlama

Məhsulu komandanıza göstərin; tərkibi və sübutu birlikdə yoxlayın.

Ağ qan hüceyrələri
Şəkil 3.Ağ qan hüceyrələri — “İmmuniteti gücləndirir” iddiaları: nəyə inanmaq olar?

Qarşılıqlı təsir

Əlavələr qaraciyər fermentləri (CYP3A4 kimi) vasitəsilə dərmanların qanda səviyyəsini dəyişə bilər.

Qida birinci

Müxtəlif qidalanma çox vaxt lazım olan vitaminləri verir; əlavələr yalnız ehtiyac olduqda.

05Əlavələr: dörd addım

Siyahı yaz, komandaya göstər, sübutu yoxla, yalnız razılıqla qəbul et.

Siyahı — Hər şeyi yazın.1SiyahıHər şeyi yazın.
Göstər — Həkim və əczaçı.2GöstərHəkim və əczaçı.
Yoxla — Sübut və risk.3YoxlaSübut və risk.
Razılıq — Yalnız icazə ilə.4RazılıqYalnız icazə ilə.
AçıqlıqHər şeyi deyin.
QidaƏvvəlcə boşqab.
TəhlükəsizlikQarşılıqlı təsir.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Xəbərdarlıq işarələri"Möcüzə", "100% təbii", "həkimlər gizlədir", "bütün xəstəlikləri sağaldır" — bunlar qırmızı bayraqdır.
YoxlamaMəhsulu komandanıza göstərin; tərkibi və sübutu birlikdə yoxlayın.
Qarşılıqlı təsirƏlavələr qaraciyər fermentləri (CYP3A4 kimi) vasitəsilə dərmanların qanda səviyyəsini dəyişə bilər.
Qida birinciMüxtəlif qidalanma çox vaxt lazım olan vitaminləri verir; əlavələr yalnız ehtiyac olduqda.

07Əsas terminlər

G-CSF
Neytrofil istehsalını artıran dərman.
Plasebo
Təsiri olmayan, amma inamla kömək hissi verən vasitə.
Qida əlavəsi
Vitamin, mineral, bitki və ya digər maddədən ibarət məhsul.
Qarşılıqlı təsir
Bir maddənin digərinin təsirini dəyişməsi.

08Əsas fikirlər

  • Sübut soruşun.
  • Qırmızı bayraqları tanıyın.
  • Real qorumaya fokuslanın.
  • Əlavə müalicə deyil.
  • Hər əlavəni deyin.

09Tez-tez verilən suallar

Rəfiqəmə kömək edib, mənə də kömək edərmi?

Ayrı-ayrı hekayələr sübut deyil; hər insanın müalicəsi fərqlidir.

Həkimə demək utancvericidirmi?

Xeyr, komanda sizi mühakimə etmir, qorumaq istəyir.

"Təbii" əlavə zərərsizdirmi?

Xeyr. Təbii maddələr də güclü təsir və qarşılıqlı təsir göstərə bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Rəfiqəmə kömək edib, mənə də kömək edərmi?

  2. Həkimə demək utancvericidirmi?

  3. "Təbii" əlavə zərərsizdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. NIH Office of Dietary Supplements. Dietary Supplement Fact Sheets
  2. NCCIH. Using Dietary Supplements Wisely
  3. National Cancer Institute. Complementary and Alternative Medicine
  4. Memorial Sloan Kettering. About Herbs, Botanicals and Other Products
  5. NCCIH. Probiotics: What You Need To Know
  6. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  7. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  8. NIDDK. Eating & Nutrition for Chronic Kidney Disease
  9. NHLBI. DASH Eating Plan
  10. NIDDK. Eating, Diet & Nutrition for Cirrhosis
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →