← Geri
Diaqnostika və müayinələr

Sümük iliyi müayinəsi nə verir

Əlaqəli məqalə («Sümük iliyi aspirasiyası və biopsiyası») həkim müayinəsini izah edir. Bu mövzu bir sümük iliyi nümunəsindən hansı məlumatların alındığını — və nə üçün bu testin leykozda əvəzsiz olduğunu — bir yerdə toplayır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Mərkəzdə boru və ikonlar.
Şəkil 1.Bir nümunə, çox cavab.

01Qısa cavab

Sümük iliyi müayinəsi adətən bud sümüyünün arxa hissəsindən iki nümunə verir. Aspirat — maye ilik — hüceyrələrin görünüşü (mikroskopiya), növü (flow sitometriya), xromosomları (karyotip, FISH) və genləri (molekulyar testlər) üçün istifadə olunur. Biopsiya — nazik sümük sütunu — iliyin quruluşunu göstərir: nə qədər hüceyrə ilə dolu olduğunu (sellülyarlıq), liflərin olub-olmadığını və leykoz hüceyrələrinin necə yayıldığını. Diaqnozda bir nümunə bir neçə suala cavab verir: leykoz varmı, hansı növdür, genetikası nədir, normal qan istehsalı nə vəziyyətdədir. Müalicə zamanı təkrar müayinələr remissiyanı və MQX-ni qiymətləndirir. Bəzi leykozlarda (məsələn, CLL) hər zaman lazım olmaya bilər.

02Sadə izah

Aspirat — hüceyrələr, markerlər, genlər.

Biopsiya — quruluş və sellülyarlıq.

Diaqnoz və izləmə.

03Elmi izah

Sellülyarlıq: iliyin hüceyrə ilə dolu hissəsi yaşla azalır; leykozda tez-tez çox yüksək, kimyaterapiyadan sonra isə müvəqqəti aşağı olur.

Remissiya qiymətləndirilməsi: müalicədən sonra blastların 5%-dən az olması və qan göstəricilərinin bərpası morfoloji remissiyanın əsas meyarlarıdır; MQX daha dərin cavabı göstərir.

04Bədəndə nə baş verir?

Bir nümunə, çox cavab

Bir ilik nümunəsi bir neçə laboratoriyaya paylanır.

Aspirat və biopsiya

Maye və sütun bir-birini tamamlayır.

Aspirat və biopsiya sütunu
Şəkil 2.Aspirat və biopsiya sütunu.

Sellülyarlıq

İliyin nə qədər dolu olduğu biopsiyada görünür.

Pətək kimi naxış — Sümük iliyi müayinəsi nə verir
Şəkil 3.İliyin sellülyarlığı.

05Sümük iliyi müayinəsi

Dörd addım.

Hazırlıq — Rahat poza.1HazırlıqRahat poza.
Aspirat — Maye ilik.2AspiratMaye ilik.
Biopsiya — Sümük sütunu.3BiopsiyaSümük sütunu.
Laboratoriya — Bir neçə test.4LaboratoriyaBir neçə test.

06Bir nümunədən nə öyrənilir

TestCavab
MikroskopiyaBlast faizi, hüceyrə görünüşü
Flow sitometriyaNöv, MQX
Karyotip, FISHXromosom dəyişiklikləri
Molekulyar testlərMutasiyalar
BiopsiyaSellülyarlıq, liflər, yayılma

07Əsas terminlər

Aspirat
Maye sümük iliyi nümunəsi.
Trepanobiopsiya
Sümük iliyi sütun nümunəsi.
Sellülyarlıq
İliyin hüceyrə ilə dolu hissəsi.
Remissiya
Leykoz əlamətlərinin aradan qalxması.
Fibroz
Liflərin artması.

08Əsas fikirlər

  • İlik müayinəsi çox suala cavab verir.
  • Aspirat hüceyrə və gen testləri üçündür.
  • Biopsiya quruluşu göstərir.
  • Diaqnozda əvəzsizdir.
  • Remissiyanı qiymətləndirir.
  • Hər leykozda eyni dərəcədə lazım deyil.

09Tez-tez verilən suallar

Niyə təkrar edilir?

Müalicəyə cavabı və remissiyanı yoxlamaq üçün.

Ağrılıdırmı?

Yerli keyitmə ilə edilir; təzyiq və qısa ağrı hiss oluna bilər («Tüklü hüceyrəli leykoz: əlamətlər və diaqnoz»).

Nəticələr nə vaxt gəlir?

Mikroskopiya günlər, genetika həftələr ərzində.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Niyə təkrar edilir?

  2. Ağrılıdırmı?

  3. Nəticələr nə vaxt gəlir?

Suallarım

12Mənbələr

  1. MedlinePlus. Bone marrow tests
  2. MedlinePlus. Bone marrow aspiration
  3. MedlinePlus. Bone marrow biopsy
  4. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  5. National Cancer Institute (NCI). Adult Acute Myeloid Leukemia Treatment (PDQ®) — Patient Version
  6. National Cancer Institute (NCI). Chronic Lymphocytic Leukemia Treatment (PDQ®) — Patient Version
  7. National Cancer Institute (NCI). Leukemia — Patient Version
  8. National Cancer Institute (NCI). Adult Acute Lymphoblastic Leukemia Treatment (PDQ®) — Patient Version
  9. National Cancer Institute (NCI). Chronic Myeloid Leukemia Treatment (PDQ®) — Patient Version
  10. National Cancer Institute (NCI). Childhood Acute Lymphoblastic Leukemia Treatment (PDQ®) — Patient Version
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →