Diaqnostika və müayinələr

CLL necə diaqnoz edilir

Əlaqəli məqalə («CLL: əlamətlər, diaqnoz və mərhələlər») sümük iliyi biopsiyasını izah edir. Bu mövzu CLL diaqnozunun xüsusiyyətinə — onun çox vaxt yalnız qan testi ilə qoyulmasına — və müalicədən əvvəl hansı testlərin aparıldığına baxır.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026Oxuma müddəti ~1 dəq

Kiçik limfositlər və kölgə hüceyrələr. — **Şəkil 1.**CLL yaxmasında kiçik limfositlər.

01Qısa cavab

CLL diaqnozu bir çox leykozdan fərqli olaraq adətən sümük iliyi müayinəsi tələb etmir. Qan analizində kiçik yetkin limfositlərin sayı artır; diaqnoz üçün qanda klonal B limfositlərin müəyyən səviyyədən çox olması və ən azı üç ay davam etməsi lazımdır. Yaxmada kiçik limfositlər və “kölgə” (smudge) hüceyrələr görünür. Qanda flow sitometriya əsas testdir: CD5, CD19, CD23 müsbət, səth immunoqlobulini zəif olan klonal B hüceyrələri göstərir. Həkim düyünləri, qaraciyəri və dalağı müayinə edir — Rai və ya Binet mərhələləri buna əsaslanır. Müalicə lazım olanda FISH (del(17p), del(11q), +12, del(13q)), TP53 mutasiyası və IGHV mutasiya statusu yoxlanılır, çünki bunlar müalicə seçiminə təsir edir. Sümük iliyi səbəbi aydın olmayan sitopeniyalarda araşdırılır.

02Sadə izah

Qan testi çox vaxt kifayətdir.

Flow sitometriya — əsas test.

Müalicədən əvvəl genetika.

03Elmi izah

IGHV statusu: mutasiyalı IGHV adətən daha sakit gedişlə, mutasiyasız IGHV isə daha fəal gedişlə əlaqəlidir; həyat boyu dəyişmir.

TP53/del(17p): bəzi müalicələrə cavabı azaldır, buna görə hər müalicə xəttindən əvvəl yenidən yoxlanılır.

04Bədəndə nə baş verir?

Kiçik limfositlər

CLL yaxmasında çoxlu kiçik yetkin limfositlər görünür.

Klon təsdiqi

Flow sitometriya qanda eyni B hüceyrə qrupunu göstərir.

Ekranda bir qrup — CLL necə diaqnoz edilir — **Şəkil 2.**Flow klonu təsdiqləyir.

Müalicədən əvvəl testlər

Genetik testlər müalicə seçiminə kömək edir.

Gen ikonlu yoxlama kartı. — **Şəkil 3.**Müalicədən əvvəl testlər.

05CLL diaqnozu

Dörd addım.

1QanÇox limfosit.

2FlowKlonal B hüceyrələr.

3MərhələDüyün və dalaq.

4GenetikaMüalicədən əvvəl.

06CLL diaqnozunda testlər

Test	Məqsəd
Ümumi qan analizi, yaxma	Limfositoz, kölgə hüceyrələr
Qanda flow sitometriya	CD5/CD19/CD23 klonu
Fiziki müayinə	Rai/Binet mərhələsi
FISH, TP53	Müalicədən əvvəl risk
IGHV statusu	Proqnoz
Sümük iliyi	Yalnız lazım olanda

07Əsas terminlər

Klonal: Bir hüceyrədən yaranan eyni hüceyrələr.
Kölgə hüceyrə: Yaxmada əzilmiş limfosit.
Rai / Binet: CLL mərhələ sistemləri.
IGHV: İmmunoqlobulin geni; status proqnoza təsir edir.
MBL: Monoklonal B limfositoz — CLL-dən əvvəlki vəziyyət.

08Əsas fikirlər

CLL çox vaxt qanla diaqnoz edilir.
Flow sitometriya əsasdır.
Mərhələ müayinə ilə müəyyən edilir.
Genetika müalicədən əvvəl yoxlanır.
IGHV proqnoza təsir edir.
İlik hər kəsə lazım deyil.

09Tez-tez verilən suallar

Niyə məndə sümük iliyi götürülmədi?

CLL-də diaqnoz adətən qanla qoyulur.

MBL nədir?

Qanda az sayda klonal B hüceyrə; CLL-ə keçə bilər, amma çox vaxt keçmir.

Genetik testlər nə vaxt edilir?

Adətən müalicə lazım olanda.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

Niyə məndə sümük iliyi götürülmədi?
MBL nədir?
Genetik testlər nə vaxt edilir?

Suallarım

12Mənbələr

National Cancer Institute (NCI). CLL treatment (PDQ), patient version
National Cancer Institute (NCI). Definition: flow cytometry
National Cancer Institute (NCI). Definition: FISH
MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Fungal Culture Test
MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Procalcitonin Test
NHS. Hepatitis B
Cancer Research UK. Tests for acute lymphoblastic leukaemia (ALL)
American Cancer Society. Testing Biopsy and Cytology Specimens for Cancer
Cancer Research UK. Getting a second opinion
Macmillan Cancer Support. Getting a second opinion

Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →