İnfeksiya nədir
Əsas məqalə («İnfeksiya nədir?») mikroblar haqqındadır. Bu mövzu infeksiyanın özünə — mikrobun bədənə necə daxil olduğuna, kolonizasiyadan nə ilə fərqləndiyinə və leykozda niyə fərqli göründüyünə — baxır.
01Qısa cavab
02Sadə izah
İnfeksiya — mikrob daxil olur və zərər verir.
Kolonizasiya — mikrob var, amma zərər yoxdur.
Çox vaxt öz mikroblarımızdan.
03Elmi izah
Endogen mənbə: neytropeniyada qan infeksiyalarının bir hissəsi bağırsaq və dəri mikroblarından qaynaqlanır.
Zəif iltihab: neytrofillər az olanda iltihab əlamətləri zəif olur, buna görə infeksiya “gizli” keçə bilər.
04Bədəndə nə baş verir?
Tarazlıq
İnfeksiya mikrob ilə müdafiə arasında tarazlığın pozulmasıdır.
Kolonizasiya və infeksiya
Eyni mikrob səthdə zərərsiz yaşaya, toxumaya keçəndə isə infeksiya törədə bilər.
Daxildən və xaricdən
Mikroblar həm öz floramızdan, həm də ətraf mühitdən gəlir.
05İnfeksiyanın gedişi
Dörd addım.
06Mikrob növləri
| Növ | Nümunə yerlər |
|---|---|
| Bakteriyalar | Qan, ağciyər, sidik yolları, kateter |
| Viruslar | Tənəffüs yolları, herpes, CMV |
| Göbələklər | Ağız, ağciyər, qan |
| Parazitlər | Nadir; səyahət və ya qida ilə |
07Əsas terminlər
- İnfeksiya
- Mikrobun daxil olub zərər verməsi.
- Kolonizasiya
- Mikrobun zərərsiz mövcudluğu.
- Patogen
- Xəstəlik törədən mikrob.
- Flora
- Bədəndə yaşayan normal mikroblar.
- İltihab
- Bədənin zədəyə və infeksiyaya cavabı.
08Əsas fikirlər
- İnfeksiya mikrobun zərər verməsidir.
- Kolonizasiya adətən zərərsizdir.
- Çox infeksiya öz mikroblarımızdan başlayır.
- Zəif immunitetdə əlamətlər zəif olur.
- Qızdırma çox vaxt tək işarədir.
- Pis hiss edirsinizsə, bildirin.
09Tez-tez verilən suallar
Öz mikroblarım məni xəstələndirə bilərmi?
Bəli, müdafiə zəif olanda; buna görə gigiyena vacibdir («Əl və bədən gigiyenası»).
İnfeksiya həmişə qızdırma verirmi?
Yox; steroidlər və yaşlı yaş qızdırmanı gizlədə bilər.
Kolonizasiya müalicə olunurmu?
Adətən yox, amma bəzi hallarda həkim xüsusi tədbir görə bilər.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Öz mikroblarım məni xəstələndirə bilərmi?
İnfeksiya həmişə qızdırma verirmi?
Kolonizasiya müalicə olunurmu?
12Mənbələr
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Bacterial Infections
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Viral Infections
- National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
- American Cancer Society. Stem Cell Transplant Side Effects
- American Cancer Society. The Stem Cell Transplant Process
- Biology of Blood and Marrow Transplantation, 2009. Guidelines for preventing infectious complications among hematopoietic cell transplantation recipients: a global perspective
- InformedHealth.org (IQWiG), NCBI Bookshelf. In brief: How does the immune system work?
- InformedHealth.org (IQWiG), NCBI Bookshelf. In brief: The innate and adaptive immune systems
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Immune System and Disorders
- Cancer Research UK. The immune system and cancer