← Geri
Suallar və cavablar

Sepsis nədir

Sepsis infeksiyaya bədənin həddindən artıq reaksiyasıdır. Bu, təcili müalicə tələb edən vəziyyətdir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
İnfeksiya damarlarla yayılır
Şəkil 1.İnfeksiya damarlarla yayılır

01Qısa cavab

Sepsis — infeksiyaya qarşı bədənin reaksiyası öz toxuma və orqanlarına zərər verməyə başladıqda yaranan həyati təhlükəli vəziyyətdir. İmmuniteti zəif olan, xüsusilə neytropeniyası olan insanlarda risk yüksəkdir. Əlamətlər: qızdırma və ya əksinə aşağı temperatur, titrətmə, sürətli ürək döyüntüsü və nəfəs, çaşqınlıq, təzyiq düşməsi, sidiyin azalması. Sepsisdə vaxt həlledicidir: antibiotiklər və maye ilə erkən müalicə nəticəni yaxşılaşdırır.

02Sadə izah

Sepsis — bədənin “həyəcan sisteminin” nəzarətdən çıxmasıdır.

Bu, infeksiyanın özündən daha təhlükəli ola bilər.

03Elmi izah

Sepsis-3 tərifinə görə sepsis infeksiyaya qeyri-tənzimlənmiş cavab nəticəsində həyati təhlükəli orqan disfunksiyasıdır; septik şok isə təzyiqi saxlamaq üçün dərman tələb edən ağır formasıdır.

Neytropeniyada sepsis tez inkişaf edə bilər, ona görə febril neytropeniyada antibiotik dərhal başlanır.

04Bədəndə nə baş verir?

Niyə yaranır

Bakteriya, göbələk və ya virus qana keçə bilər. Bədən buna güclü iltihab reaksiyası ilə cavab verir; damarlar genişlənir, təzyiq düşür, orqanlara qan axını azalır.

Əlamətlər

Qızdırma və titrətmə, çox halsızlıq, sürətli nəfəs, çaşqınlıq, dəridə ləkələr, sidiyin azalması. Bu əlamətlərdə təcili yardım çağırın.

Orqanların həyəcan siqnalları
Şəkil 2.Orqanların həyəcan siqnalları

Müalicə

Antibiotiklər, damar daxilinə maye, oksigen və lazım olsa reanimasiyada təzyiqi saxlayan dərmanlar. Erkən başlanması ən vacib amildir.

Reanimasiyada sakit nəzarət
Şəkil 3.Reanimasiyada sakit nəzarət

05Sepsis necə inkişaf edir

Dörd mərhələ.

Yerli infeksiya — Mikrob bir yerdə başlayır.1Yerli infeksiyaMikrob bir yerdə başlayır.
Bədən həddən artıq reaksiya verir — İltihab bütün bədənə yayılır.2Bədən həddən artıq reaksiya verirİltihab bütün bədənə yayılır.
Orqanlar zəifləyir — Təzyiq və qan axını azalır.3Orqanlar zəifləyirTəzyiq və qan axını azalır.
Təcili müalicə — Antibiotik və maye.4Təcili müalicəAntibiotik və maye.
Erkən tanımaƏlamətləri bilmək həyat qoruyur.
Tez müalicəHər saat vacibdir.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Niyə yaranırBakteriya, göbələk və ya virus qana keçə bilər. Bədən buna güclü iltihab reaksiyası ilə cavab verir; damarlar genişlənir, təzyiq düşür, orqanlara qan axını azalır.
ƏlamətlərQızdırma və titrətmə, çox halsızlıq, sürətli nəfəs, çaşqınlıq, dəridə ləkələr, sidiyin azalması. Bu əlamətlərdə təcili yardım çağırın.
MüalicəAntibiotiklər, damar daxilinə maye, oksigen və lazım olsa reanimasiyada təzyiqi saxlayan dərmanlar. Erkən başlanması ən vacib amildir.

07Əsas terminlər

Sepsis
İnfeksiyaya qarşı orqanlara zərər verən reaksiya.
Septik şok
Təzyiqin dərmansız saxlanılmadığı ağır sepsis.
Kultura
Mikrobu tapmaq üçün analiz.

08Əsas fikirlər

  • Sepsis təcili vəziyyətdir.
  • Neytropeniyada risk yüksəkdir.
  • Əlamətləri tanıyın.
  • Erkən müalicə nəticəni yaxşılaşdırır.

09Tez-tez verilən suallar

Sepsisdən sonra bərpa olmaq olurmu?

Bəli, çox insan bərpa olur, amma yorğunluq və zəiflik bir müddət qala bilər.

Sepsisin qarşısını necə almaq olar?

Əl gigiyenası, kateter qulluğu, qida təhlükəsizliyi və qızdırmada tez müraciət.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Sepsisdən sonra bərpa olmaq olurmu?

  2. Sepsisin qarşısını necə almaq olar?

Suallarım

12Mənbələr

  1. NHS. Sepsis
  2. World Health Organization (WHO). Sepsis — fact sheet
  3. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: absolute neutrophil count
  5. National Cancer Institute (NCI). Nutrition in Cancer Care (PDQ®) – Patient Version
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). How to Understand Your Lab Results
  7. NHS. Chemotherapy
  8. National Cancer Institute (NCI). Recurrent Cancer: When Cancer Comes Back
  9. National Cancer Institute (NCI). Survivorship: During and After Treatment
  10. NHS (UK). Acute lymphoblastic leukaemia
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →