Suallar və cavablar

Qızdırma olduqda gözləmək olarmı

Qısa cavab: xeyr. Müalicə zamanı, xüsusilə neytrofillər aşağı olanda, qızdırma təcili vəziyyətdir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Gecə: termometr və telefon
Şəkil 1.Gecə: termometr və telefon

01Qısa cavab

Kimyaterapiyadan sonra immunitet zəif olduqda qızdırma çox vaxt infeksiyanın yeganə əlamətidir. Belə infeksiya bir neçə saat ərzində ağırlaşa, hətta sepsisə keçə bilər. Ona görə komandanızın verdiyi temperatur həddinə çatanda (çox vaxt təxminən 38 °C) gözləmədən zəng etmək və ya göstərilən yerə getmək lazımdır. Xəstəxanada qan analizləri, kulturalar götürülür və tez bir zamanda antibiotik başlanır. Erkən müalicə həyatı qoruyur.

02Sadə izah

Neytropeniyada qızdırma — həyəcan siqnalıdır.

Bir neçə saat gecikmə belə vacib ola bilər.

03Elmi izah

Febril neytropeniyada beynəlxalq tövsiyələr (məsələn, ESMO, IDSA) antibiotikin müraciətdən sonra mümkün qədər tez — ideal olaraq bir saat ərzində — başlanmasını məsləhət görür.

Titrətmə, təzyiq düşməsi, sürətli nəfəs və çaşqınlıq ağır infeksiya və ya sepsis əlaməti ola bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Nə etməli

Temperaturu ölçün, vaxtı yazın və komandanızın təcili nömrəsinə zəng edin. Onlar sizə hara getməyi deyəcək. Gecə olsa belə zəng edin.

Xəstəxanada nə olur

Müayinə, qan analizi, qan kulturası, lazım olsa sidik və döş qəfəsi müayinəsi aparılır. Antibiotiklər çox vaxt nəticələri gözləmədən başlanır.

Xəstəxananın açıq qapısı
Şəkil 2.Xəstəxananın açıq qapısı

Hazırlıq

Evdə termometr, təcili nömrələr siyahısı və hazır çanta saxlayın. Müalicə xülasənizi yanınızda gəzdirin.

Antibiotiklər tez başlanır
Şəkil 3.Antibiotiklər tez başlanır

05Qızdırmada addımlar

Gözləmədən dörd addım.

Ölçün — Temperaturu və vaxtı yazın.1ÖlçünTemperaturu və vaxtı yazın.
Zəng edin — Komandanın təcili nömrəsinə.2Zəng edinKomandanın təcili nömrəsinə.
Gedin — Göstərilən yerə dərhal.3GedinGöstərilən yerə dərhal.
Tez müalicə — Antibiotiklər tez başlanır.4Tez müalicəAntibiotiklər tez başlanır.
TəhlükəsizlikErkən müalicə ağırlaşmanın qarşısını alır.
Sakit planHazır plan panikanı azaldır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Nə etməliTemperaturu ölçün, vaxtı yazın və komandanızın təcili nömrəsinə zəng edin. Onlar sizə hara getməyi deyəcək. Gecə olsa belə zəng edin.
Xəstəxanada nə olurMüayinə, qan analizi, qan kulturası, lazım olsa sidik və döş qəfəsi müayinəsi aparılır. Antibiotiklər çox vaxt nəticələri gözləmədən başlanır.
HazırlıqEvdə termometr, təcili nömrələr siyahısı və hazır çanta saxlayın. Müalicə xülasənizi yanınızda gəzdirin.

07Əsas terminlər

Febril neytropeniya
Aşağı neytrofillərlə qızdırma.
Kultura
Qanda mikrob axtaran analiz.
Empirik antibiotik
Mikrob məlum olmadan başlanan antibiotik.

08Əsas fikirlər

  • Müalicə zamanı qızdırma təcili vəziyyətdir.
  • Gözləməyin — zəng edin.
  • Antibiotiklər tez başlanır.
  • Termometr və nömrələri hazır saxlayın.

09Tez-tez verilən suallar

Qızdırma yüngüldürsə də zəng edim?

Bəli, komandanızın verdiyi həddə çatdısa, zəng edin.

Qızdırma olmadan infeksiya ola bilərmi?

Bəli; titrətmə, halsızlıq və ya təngnəfəslik də səbəbdir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qızdırma yüngüldürsə də zəng edim?

  2. Qızdırma olmadan infeksiya ola bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  2. NHS. High temperature (fever) in adults
  3. NHS. Sepsis
  4. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: absolute neutrophil count
  5. National Cancer Institute (NCI). Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  6. NHS (UK). Acute myeloid leukaemia
  7. National Cancer Institute (NCI). Common Cancer Myths and Misconceptions
  8. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: graft-versus-host disease
  9. American Cancer Society. Neutropenia (Low White Blood Cell Counts)
  10. American Cancer Society. Typical Treatment of Acute Myeloid Leukemia (Except APL)
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt