← Geri
Suallar və cavablar

ANC nədir?

ANC (mütləq neytrofil sayı) infeksiya riskini göstərən əsas rəqəmdir. Müalicə zamanı onu tez-tez eşidəcəksiniz.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Neytrofillər — qanın keşikçiləri
Şəkil 1.Neytrofillər — qanın keşikçiləri

01Qısa cavab

ANC — qanda neytrofillərin mütləq sayıdır. Neytrofillər bakteriya və göbələklərə qarşı ilk müdafiə xəttidir. ANC ümumi leykosit sayının neytrofil faizinə vurulması ilə hesablanır. ANC aşağı olanda (neytropeniya) infeksiya riski artır, çox aşağı olanda isə hətta yüngül infeksiya sürətlə ağırlaşa bilər. Belə dövrdə qızdırma təcili vəziyyətdir və dərhal komandaya zəng etmək lazımdır.

02Sadə izah

Neytrofillər bədənin “ilk yardım dəstəsidir”.

ANC nə qədər aşağıdırsa, qorunma qaydaları bir o qədər vacibdir.

03Elmi izah

Adətən ANC 1500/µL-dən aşağı neytropeniya, 500/µL-dən aşağı ağır neytropeniya sayılır; həddlər müəssisədən asılı olaraq bir qədər fərqlənə bilər.

Neytropeniya zamanı iltihab əlamətləri (qızartı, irin) zəif ola bilər, ona görə qızdırma bəzən yeganə əlamətdir.

04Bədəndə nə baş verir?

Necə hesablanır

Ümumi leykosit sayı neytrofillərin payına (seqmentli və çubuqlu birlikdə) vurulur. Çox vaxt laboratoriya ANC-ni hazır göstərir.

Aşağı ANC nə deməkdir

Kimyaterapiyadan sonra ANC bir neçə gün və ya həftə aşağı qala bilər. Bu dövrdə əl gigiyenası, qida təhlükəsizliyi, izdihamdan və xəstə insanlardan uzaq durmaq vacibdir.

Aşağı ANC: keşikçilər azdır
Şəkil 2.Aşağı ANC: keşikçilər azdır

Nə vaxt zəng etməli

Qızdırma, titrətmə, təngnəfəslik, qəfil halsızlıq və ya kateter yerində qızartı olarsa, gözləmədən komandanıza zəng edin.

Bərpa: keşikçilər qayıdır
Şəkil 3.Bərpa: keşikçilər qayıdır

05ANC necə tapılır

Dörd sadə addım.

Leykositlər sayılır — Ümumi ağ hüceyrə sayı.1Leykositlər sayılırÜmumi ağ hüceyrə sayı.
Neytrofil payı — Formula neytrofil faizini göstərir.2Neytrofil payıFormula neytrofil faizini göstərir.
ANC hesablanır — İki rəqəm vurulur.3ANC hesablanırİki rəqəm vurulur.
Aşağıdırsa qorunun — Qaydalara xüsusilə diqqət.4Aşağıdırsa qorununQaydalara xüsusilə diqqət.
Riski anlamaqANC infeksiya riskini göstərir.
Tez reaksiyaQızdırmada dərhal zəng.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Necə hesablanırÜmumi leykosit sayı neytrofillərin payına (seqmentli və çubuqlu birlikdə) vurulur. Çox vaxt laboratoriya ANC-ni hazır göstərir.
Aşağı ANC nə deməkdirKimyaterapiyadan sonra ANC bir neçə gün və ya həftə aşağı qala bilər. Bu dövrdə əl gigiyenası, qida təhlükəsizliyi, izdihamdan və xəstə insanlardan uzaq durmaq vacibdir.
Nə vaxt zəng etməliQızdırma, titrətmə, təngnəfəslik, qəfil halsızlıq və ya kateter yerində qızartı olarsa, gözləmədən komandanıza zəng edin.

07Əsas terminlər

Neytrofil
Bakteriyalarla mübarizə aparan ağ qan hüceyrəsi.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Febril neytropeniya
Aşağı ANC ilə qızdırma — təcili vəziyyət.

08Əsas fikirlər

  • ANC neytrofillərin sayıdır.
  • Aşağı ANC infeksiya riskini artırır.
  • Qızdırma təcili vəziyyətdir.
  • Qorunma qaydaları ANC aşağı olanda xüsusilə vacibdir.

09Tez-tez verilən suallar

ANC-ni necə artırmaq olar?

Xüsusi qida və ya bitki bunu etmir; bəzən həkim böyümə faktoru təyin edir.

Aşağı ANC ilə çölə çıxmaq olarmı?

Bəzən olar, amma izdihamdan qaçın; komandanın qaydasını soruşun.

ANC nə vaxt bərpa olunur?

Bu, rejimdən asılıdır; həkim gözlənilən vaxtı deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. ANC-ni necə artırmaq olar?

  2. Aşağı ANC ilə çölə çıxmaq olarmı?

  3. ANC nə vaxt bərpa olunur?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: absolute neutrophil count
  2. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  3. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Complete Blood Count (CBC)
  4. NHS. High temperature (fever) in adults
  5. NHS. Stem cell and bone marrow transplants
  6. NHS. How to wash your hands
  7. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Peripherally inserted central catheter - dressing change
  8. Cancer Research UK. Coping emotionally with cancer
  9. National Cancer Institute (NCI). When Someone You Love Is Being Treated for Cancer (booklet)
  10. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Histocompatibility antigen test
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →