← Geri
Suallar və cavablar

Ümumi qan analizi nədir?

Ümumi qan analizi (CBC) leykoz müalicəsində ən tez-tez aparılan testdir. Onu oxumağı öyrənmək çox kömək edir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Üç hüceyrə qrupu bir nümunədə
Şəkil 1.Üç hüceyrə qrupu bir nümunədə

01Qısa cavab

Ümumi qan analizi qanda üç əsas hüceyrə qrupunu sayır: eritrositlər (və hemoqlobin), leykositlər (və onların növləri — formula) və trombositlər. Leykozda bu analiz diaqnozun ilk əlamətini göstərə bilər, müalicə zamanı isə qanın nə qədər azaldığını və nə vaxt bərpa olunduğunu izləməyə imkan verir. Nəticələrə əsasən həkim transfuziya, infeksiyadan qorunma və növbəti kursun vaxtı barədə qərar verir.

02Sadə izah

Hemoqlobin oksigen daşınmasını, leykositlər immun müdafiəni, trombositlər qanın laxtalanmasını göstərir.

Formula leykositlərin növlərini — neytrofil, limfosit, monosit və s. — ayrıca göstərir.

03Elmi izah

CBC avtomatik analizatorlarla ölçülür; anormal nəticələrdə qan yaxması mikroskop altında baxılır və blastlar axtarılır.

Kimyaterapiyadan sonra göstəricilərin ən aşağı nöqtəsi “nadir” adlanır; bərpa adətən bir neçə həftə ərzində olur, vaxt rejimdən asılıdır.

04Bədəndə nə baş verir?

Əsas göstəricilər

Hemoqlobin və hematokrit anemiyanı göstərir. Ümumi leykosit sayı və neytrofillər infeksiya riskini qiymətləndirməyə kömək edir. Trombositlər qanaxma riskini göstərir.

Leykozda nə dəyişir

Diaqnoz zamanı leykositlər çox yüksək və ya çox aşağı ola bilər, qanda blastlar görünə bilər. Müalicə zamanı bütün göstəricilər azalır, sonra tədricən bərpa olunur.

Laboratoriya analizatoru
Şəkil 2.Laboratoriya analizatoru

Necə izləmək

Nəticələri dəftərdə və ya cədvəldə qeyd edin: tarix, hemoqlobin, leykositlər, neytrofillər, trombositlər. Bu, dinamikanı görməyə və həkimlə danışmağa kömək edir.

Nəticələri həkimlə müzakirə etməyə hazır
Şəkil 3.Nəticələri həkimlə müzakirə etməyə hazır

05Analizdən qərara

Bir qan nümunəsinin yolu.

Nümunə götürülür — Damardan və ya kateterdən qan alınır.1Nümunə götürülürDamardan və ya kateterdən qan alınır.
Analizator sayır — Hüceyrələr avtomatik sayılır.2Analizator sayırHüceyrələr avtomatik sayılır.
Üç xətt — Eritrosit, leykosit, trombosit.3Üç xəttEritrosit, leykosit, trombosit.
Həkimlə müzakirə — Nəticəyə görə plan dəqiqləşir.4Həkimlə müzakirəNəticəyə görə plan dəqiqləşir.
DinamikaBir rəqəm yox, tendensiya vacibdir.
QərarlarTransfuziya və qoruma nəticəyə görə seçilir.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Əsas göstəricilərHemoqlobin və hematokrit anemiyanı göstərir. Ümumi leykosit sayı və neytrofillər infeksiya riskini qiymətləndirməyə kömək edir. Trombositlər qanaxma riskini göstərir.
Leykozda nə dəyişirDiaqnoz zamanı leykositlər çox yüksək və ya çox aşağı ola bilər, qanda blastlar görünə bilər. Müalicə zamanı bütün göstəricilər azalır, sonra tədricən bərpa olunur.
Necə izləməkNəticələri dəftərdə və ya cədvəldə qeyd edin: tarix, hemoqlobin, leykositlər, neytrofillər, trombositlər. Bu, dinamikanı görməyə və həkimlə danışmağa kömək edir.

07Əsas terminlər

Hemoqlobin
Eritrositlərdə oksigen daşıyan zülal.
Formula
Leykositlərin növlərinə görə bölgüsü.
Nadir
Kimyaterapiyadan sonra göstəricilərin ən aşağı nöqtəsi.

08Əsas fikirlər

  • CBC üç əsas hüceyrə qrupunu sayır.
  • Leykozun ilk əlaməti ola bilər.
  • Müalicə zamanı göstəricilər azalır və bərpa olunur.
  • Nəticələri qeyd etmək faydalıdır.

09Tez-tez verilən suallar

Analiz nə qədər tez-tez aparılır?

Müalicə zamanı bəzən hər gün, sonra daha seyrək; komanda qrafiki müəyyən edir.

Normadan bir az kənar nəticə qorxuludurmu?

Çox vaxt yox; həkim bütün mənzərəyə baxır.

Analizdən əvvəl ac olmalıyammı?

CBC üçün adətən lazım deyil, amma eyni anda başqa testlər varsa, soruşun.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Analiz nə qədər tez-tez aparılır?

  2. Normadan bir az kənar nəticə qorxuludurmu?

  3. Analizdən əvvəl ac olmalıyammı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Complete Blood Count (CBC)
  2. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). How to Understand Your Lab Results
  3. National Cancer Institute (NCI). Leukemia—Patient Version
  4. National Cancer Institute (NCI). Survivorship: During and After Treatment
  5. NHS (UK). Acute lymphoblastic leukaemia
  6. NHS (UK). Chronic lymphocytic leukaemia
  7. NHS (UK). Chronic myeloid leukaemia
  8. National Cancer Institute (NCI). What Is Cancer?
  9. American Cancer Society. Risk Factors for Acute Myeloid Leukemia (AML)
  10. Cancer.Net (ASCO). Talking With Family and Friends
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →