← Geri
Suallar və cavablar

Blast nədir?

“Blast” sözü leykoz analizlərində ən çox rast gəlinən terminlərdəndir. Onun mənası sadədir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Blast: böyük nüvəli gənc hüceyrə
Şəkil 1.Blast: böyük nüvəli gənc hüceyrə

01Qısa cavab

Blast — sümük iliyində olan gənc, yetişməmiş qan hüceyrəsidir. Sağlam insanda blastlar az olur (ilikdə adətən 5%-dən az) və qanda demək olar ki, görünmür, çünki onlar tez yetişərək işlək hüceyrələrə çevrilir. Kəskin leykozda isə blastlar yetişmədən çoxalır, ilikdə və qanda toplanır. Blastların faizi diaqnoz, remissiya və residivi qiymətləndirmək üçün əsas göstəricilərdəndir.

02Sadə izah

Blast — “uşaq” hüceyrədir: hələ işini öyrənməyib.

Leykozda bu “uşaqlar” böyümür və iliyi doldurur.

03Elmi izah

Kəskin leykoz diaqnozu üçün adətən ilikdə və ya qanda blastların 20% və daha çox olması meyar götürülür, amma bəzi genetik alt növlərdə bu hədd tələb olunmur.

Blastın mieloid və ya limfoid olduğunu axın sitometriyası müəyyən edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Normal blastlar

Hər gün iliyin içində yeni blastlar yaranır və mərhələ-mərhələ yetişir. Bu, sağlam qanyaratmanın bir hissəsidir.

Leykoz blastları

Genetik dəyişiklik blastın yetişməsini dayandırır. Belə blastlar çoxalır, sağlam hüceyrələrə yer qalmır.

Blastdan yetkin hüceyrəyə
Şəkil 2.Blastdan yetkin hüceyrəyə

Analizdə necə görünür

Qan yaxmasında və ilik aspiratında blastların faizi göstərilir. Müalicədən sonra bu faizin düşməsi cavabın göstəricisidir.

Mikroskopda blastların sayılması
Şəkil 3.Mikroskopda blastların sayılması

05Blastın yolu

Normada və leykozda.

Gənc hüceyrə — İlikdə blast yaranır.1Gənc hüceyrəİlikdə blast yaranır.
Normal yetişmə — Blast işlək hüceyrəyə çevrilir.2Normal yetişməBlast işlək hüceyrəyə çevrilir.
Leykozda ilişib qalır — Yetişmə dayanır, çoxalma davam edir.3Leykozda ilişib qalırYetişmə dayanır, çoxalma davam edir.
İlikdə sayılır — Faiz diaqnoz və cavabı göstərir.4İlikdə sayılırFaiz diaqnoz və cavabı göstərir.
Terminologiya aydın olurHesabatı başa düşmək asanlaşır.
Cavabı izləməkBlast faizi müalicənin effektini göstərir.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Normal blastlarHər gün iliyin içində yeni blastlar yaranır və mərhələ-mərhələ yetişir. Bu, sağlam qanyaratmanın bir hissəsidir.
Leykoz blastlarıGenetik dəyişiklik blastın yetişməsini dayandırır. Belə blastlar çoxalır, sağlam hüceyrələrə yer qalmır.
Analizdə necə görünürQan yaxmasında və ilik aspiratında blastların faizi göstərilir. Müalicədən sonra bu faizin düşməsi cavabın göstəricisidir.

07Əsas terminlər

Blast
Yetişməmiş gənc qan hüceyrəsi.
Aspirat
İlikdən iynə ilə alınan maye nümunə.
Yetişmə
Hüceyrənin işlək formaya keçməsi.

08Əsas fikirlər

  • Blast gənc qan hüceyrəsidir.
  • Normada az olur.
  • Kəskin leykozda blastlar çoxalır.
  • Faiz diaqnoz və cavab üçün vacibdir.

09Tez-tez verilən suallar

Qanda blast görünməsi həmişə leykoz deməkdir?

Xeyr, bəzən ağır infeksiyadan və ya böyümə faktorundan sonra da görünə bilər; həkim qiymətləndirir.

Blast faizi sıfır olmalıdırmı?

Remissiyada ilikdə az sayda normal blast ola bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qanda blast görünməsi həmişə leykoz deməkdir?

  2. Blast faizi sıfır olmalıdırmı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: blast
  2. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Bone marrow aspiration
  3. National Cancer Institute (NCI). Adult Acute Myeloid Leukemia Treatment (PDQ®) – Patient Version
  4. National Cancer Institute (NCI). Adult Acute Lymphoblastic Leukemia Treatment (PDQ®) – Patient Version
  5. NHS. High temperature (fever) in adults
  6. National Cancer Institute (NCI). Managing Your Care
  7. Anthony Nolan. Understanding stem cell transplants
  8. National Cancer Institute (NCI). Questions to Ask about Cancer Treatment
  9. American Cancer Society. Typical Treatment of Acute Lymphocytic Leukemia
  10. National Cancer Institute (NCI). Side Effects of Cancer Treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →