Ölkələr

Türkiyə: Su

Təhlükəsiz su immuniteti zəif olan insan üçün xüsusilə vacibdir. Bu fəsil Türkiyədə içməli sudan necə təhlükəsiz istifadə etməyi izah edir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd göy fonda masada büllur kimi su stəkanı.
Şəkil 1.Təhlükəsiz su xüsusilə vacibdir.

01Qısa cavab

Türkiyədə kran suyunun keyfiyyəti şəhərdən şəhərə və binanın borularından asılı olaraq fərqlənə bilər; çox ailə içmək üçün bağlı qablaşdırılmış və ya balon suyu istifadə edir. Neytropeniya dövründə ən etibarlı seçim bağlı qablaşdırılmış və ya təzə qaynadılmış sudur. Buz, diş fırçalamaq və meyvə yumaq üçün də təhlükəsiz su istifadə edin.

02Sadə izah

Mənbəni bilin — kran, şüşə, quyu.

Şübhədə qaynadın — 1 dəqiqə.

Buz və diş üçün su da təhlükəsiz olmalıdır.

03Elmi izah

Qaynatma: CDC-yə görə suyu 1 dəqiqə güclü qaynatmaq (yüksək dağlıqda 3 dəqiqə) xəstəlik törədən mikrobları məhv edir.

Ümumi risk: ÜST-ə görə çirklənmiş su ishal və digər infeksiyaların əsas mənbələrindəndir.

04Bədəndə nə baş verir?

Hansı su?

Bağlı qablaşdırılmış su və ya təzə qaynadılmış su. Balon (damacana) suyunda kranı və qapağı təmiz saxlayın, açılmış balonu uzun müddət saxlamayın.

Tünd göy fonda yan-yana kran və bağlı su şüşəsi.
Şəkil 3.Su mənbəyinizi bilin.

Nə vaxt qaynatmalı?

Komanda tövsiyə edəndə, yerli «qaynadın» xəbərdarlığı olanda və ya mənbədən əmin olmayanda: 1 dəqiqə güclü qaynama, soyudub bağlı qabda saxlamaq, 24 saat ərzində istifadə.

Tünd göy fonda qaynayan çaydan və bağlı şüşə qab.
Şəkil 2.Lazım olanda qaynadın və bağlı saxlayın.

Filtrlər və balonlar

Ev filtrləri dadı yaxşılaşdırır, amma hamısı mikrobları tam təmizləmir; kartricləri vaxtında dəyişin. Su balonlarının kranını təmiz saxlayın.

05Təhlükəsiz su dörd addımda

Mənbədən stəkana.

Mənbə — Kran, şüşə və ya qaynadılmış.1MənbəKran, şüşə və ya qaynadılmış.
Qaynatma — Lazım olanda 1 dəqiqə.2QaynatmaLazım olanda 1 dəqiqə.
Saxlama — Bağlı, təmiz qabda.3SaxlamaBağlı, təmiz qabda.
İçmə — Təmiz stəkanda.4İçməTəmiz stəkanda.
QorunmaSu ilə yoluxma riski azalır.
RahatlıqAilə qaydanı bilir.
MayeKifayət qədər içirsiniz.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Hansı su?Bağlı qablaşdırılmış su və ya təzə qaynadılmış su. Balon (damacana) suyunda kranı və qapağı təmiz saxlayın, açılmış balonu uzun müddət saxlamayın.
Nə vaxt qaynatmalı?Komanda tövsiyə edəndə, yerli «qaynadın» xəbərdarlığı olanda və ya mənbədən əmin olmayanda: 1 dəqiqə güclü qaynama, soyudub bağlı qabda saxlamaq, 24 saat ərzində istifadə.
Filtrlər və balonlarEv filtrləri dadı yaxşılaşdırır, amma hamısı mikrobları tam təmizləmir; kartricləri vaxtında dəyişin. Su balonlarının kranını təmiz saxlayın.

07Əsas terminlər

Güclü qaynama
Fasiləsiz böyük qabarcıqlı qaynama.
Bağlı şüşə
Qapağı açılmamış qab.
Su filtri
Suyu təmizləyən ev cihazı.
Neytropeniya
Neytrofillərin azlığı.

08Əsas fikirlər

  • Mənbəni bilin.
  • Şübhədə qaynadın.
  • Buz da təhlükəsiz olmalıdır.
  • Filtr hər şeyi təmizləmir.
  • Kran suyu barədə komandadan soruşun.

09Tez-tez verilən suallar

Mineral su olarmı?

Bağlı mineral su adətən uyğundur; duz və mineral tərkibi barədə həkimdən soruşun.

Bulaq suyu təmiz deyilmi?

Şəffaf görünən su da mikrob daşıya bilər.

Duş olarmı?

Bəli; suyu udmayın. Kateter varsa, qorunma qaydalarını komandadan öyrənin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Mineral su olarmı?

  2. Bulaq suyu təmiz deyilmi?

  3. Duş olarmı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization (WHO). Drinking-water — fact sheet
  2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). How to Make Water Safe in an Emergency
  3. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  4. GOV.UK (FCDO). Turkey travel advice: health
  5. GOV.UK. Medicines and Healthcare products Regulatory Agency
  6. GOV.UK. Cancer Drugs Fund
  7. NHS Blood and Transplant. Give blood
  8. NHS. Blood transfusion
  9. Anthony Nolan. Official website
  10. World Marrow Donor Association (WMDA). Official website
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt