← Geri
Ölkələr

Türkiyə: Diaqnostika

Dəqiq diaqnoz düzgün müalicənin əsasıdır. Bu fəsil Türkiyədə leykoz diaqnozunun hansı testlərlə qoyulduğunu izah edir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd göy fonda mikroskop linzası altında sümük iliyi yaxması.
Şəkil 1.Sümük iliyi müayinəsi diaqnozu təsdiq edir.

01Qısa cavab

Diaqnoz adətən ümumi qan analizi və periferik qan yaxmasından başlayır. Sonra hematologiya şöbəsində sümük iliyi aspirasiyası və biopsiyası aparılır. Nümunələr axın sitometriyası (hüceyrə növünü müəyyən edir), sitogenetika və molekulyar testlərlə (məsələn, FLT3, NPM1, BCR-ABL1) yoxlanılır. Türkiyənin böyük universitet və təlim-tədqiqat xəstəxanalarında bu testlərin çoxu öz laboratoriyalarında edilir. Nəticələr müalicə növünü və risk qrupunu müəyyən edir.

02Sadə izah

Qan analizi — ilk addım.

Sümük iliyi — diaqnozun təsdiqi.

Genetika — risk və müalicə seçimi.

03Elmi izah

Testlər: ACS-ə görə kəskin mieloid leykoz diaqnozu üçün qan sayımı, sümük iliyi aspirasiyası və biopsiyası, axın sitometriyası, sitogenetika və molekulyar testlər istifadə olunur.

Axın sitometriyası: MedlinePlus-a görə bu test hüceyrə səthindəki markerləri ölçərək leykoz növünü müəyyən edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Sümük iliyi müayinəsi

Adətən çanaq sümüyündən yerli anesteziya altında götürülür. Prosedur qısadır; sonra bir neçə gün yüngül ağrı ola bilər.

Laboratoriya testləri

Axın sitometriyası hüceyrə növünü, sitogenetika xromosom dəyişikliklərini, molekulyar testlər isə gen mutasiyalarını göstərir.

Tünd göy fonda lazer şüasından keçən hüceyrələr.
Şəkil 2.Axın sitometriyası hüceyrə növünü göstərir.

Nəticələrin izahı

Həkim leykozun növünü, risk qrupunu və müalicə planını izah edir. Nəticələrin hazır olması bir neçə gündən iki-üç həftəyə qədər çəkə bilər.

Tünd göy fonda işıqlanan xromosom cütləri.
Şəkil 3.Genetik testlər riski müəyyən edir.

05Diaqnoz dörd addımda

Qandan genetikaya.

Qan — Ümumi qan analizi.1QanÜmumi qan analizi.
Sümük iliyi — Aspirasiya və biopsiya.2Sümük iliyiAspirasiya və biopsiya.
Laboratoriya — Axın, sitogenetika, molekulyar.3LaboratoriyaAxın, sitogenetika, molekulyar.
Nəticə — Növ və risk qrupu.4NəticəNöv və risk qrupu.
DəqiqlikLeykoz növü bəllidir.
PlanMüalicə uyğun seçilir.
İzləməSonrakı müqayisə üçün əsas.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Sümük iliyi müayinəsiAdətən çanaq sümüyündən yerli anesteziya altında götürülür. Prosedur qısadır; sonra bir neçə gün yüngül ağrı ola bilər.
Laboratoriya testləriAxın sitometriyası hüceyrə növünü, sitogenetika xromosom dəyişikliklərini, molekulyar testlər isə gen mutasiyalarını göstərir.
Nəticələrin izahıHəkim leykozun növünü, risk qrupunu və müalicə planını izah edir. Nəticələrin hazır olması bir neçə gündən iki-üç həftəyə qədər çəkə bilər.

07Əsas terminlər

Kemik iliği aspirasyonu
Sümük iliyi aspirasiyası.
Akım sitometri
Axın sitometriyası.
Sitogenetik
Xromosom analizi.
Moleküler test
Gen mutasiyası testi.

08Əsas fikirlər

  • Qan analizi ilk addımdır.
  • Sümük iliyi təsdiq edir.
  • Genetika riski göstərir.
  • Nəticələrin surətini alın.
  • Sualları yazın.

09Tez-tez verilən suallar

Sümük iliyi götürmək ağrılıdırmı?

Yerli anesteziya edilir; qısa təzyiq və ağrı hissi ola bilər.

Nəticələr nə vaxt hazır olur?

Bəziləri bir neçə gün, genetik testlər isə daha uzun çəkir.

Xaricdə edilmiş testlər qəbul olunurmu?

Çox vaxt bəli, amma mərkəz bəzi testləri təkrarlaya bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Sümük iliyi götürmək ağrılıdırmı?

  2. Nəticələr nə vaxt hazır olur?

  3. Xaricdə edilmiş testlər qəbul olunurmu?

Suallarım

12Mənbələr

  1. American Cancer Society. Tests for Acute Myeloid Leukemia (AML)
  2. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Bone marrow aspiration
  3. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Flow cytometry
  4. National Cancer Institute (NCI). Adult Acute Myeloid Leukemia Treatment (PDQ®) – Patient Version
  5. Ministry of Health of Türkiye. e-Nabız personal health record
  6. KWF Kankerbestrijding. Official website (in Dutch)
  7. GOV.UK (FCDO). Netherlands travel advice: getting help
  8. International Agency for Research on Cancer (IARC/WHO). Global Cancer Observatory: United Kingdom fact sheet
  9. American Cancer Society. Leukemia
  10. Cancer.Net (ASCO). Seeking a Second Opinion
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →