Ölkələr

Azərbaycan: xəstəxanada həyat

Kəskin leykozun müalicəsi həftələrlə xəstəxanada keçə bilər. Bu fəsildə Azərbaycanda hematologiya şöbəsində gündəlik həyatın necə keçdiyini, nəyi götürmək və yaxınların necə kömək edə biləcəyini izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd göy fonda qızılı saatda sakit palata: təmiz çarpayı, kiçik masada armudu stəkan və yorğan.
Şəkil 1.Xəstəxana palatası sakit və təmiz olmalıdır.

01Qısa cavab

Hematologiya şöbəsində gün adətən səhər analizləri, həkim müayinəsi, damcı və dərmanlar, yemək və istirahət ətrafında qurulur. Azərbaycanda yaxınların xəstənin yanında qalması geniş yayılıb; qaydaları şöbə müəyyən edir. Neytropeniya dövründə infeksiyadan qorunma əsasdır: əl gigiyenası, maska, xəstə ziyarətçilərin olmaması, təzə gül və bitkilərin palataya gətirilməməsi, təhlükəsiz qida. Rahat paltar, telefon, dəftər və şəxsi gigiyena əşyaları həyatı asanlaşdırır.

02Sadə izah

Gün analizlər, müayinə, dərmanlar və istirahət ətrafında keçir.

Yaxınlar çox vaxt yanınızda qala bilər — qaydaları soruşun.

İnfeksiyadan qorunma qaydaları hamı üçündür.

03Elmi izah

Neytropeniya: NCI-yə görə kimyaterapiyadan sonra neytrofillər azalanda infeksiya riski kəskin artır; əl yumaq infeksiyanın qarşısını almağın ən sadə və təsirli yoludur.

Qida: FoodSafety.gov xərçəng müalicəsi alan insanlara qidanı tam bişirməyi, çiy və bişmiş qidanı ayırmağı və yeməyi tez soyuducuya qoymağı tövsiyə edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Nə götürməli?

Rahat pambıq paltar, başmaq, yumşaq diş fırçası, ətirsiz krem, dodaq balzamı, telefon və uzun şarj kabeli, dəftər, qulaqlıq, öz stəkanınız. Qiymətli əşyaları evdə qoyun.

Yaxınlar

Yaxının yanınızda qalması həm emosional, həm praktik dəstəkdir. Növbələri bölüşdürün ki, heç kim tükənməsin. Hər gələn əllərini yumalı, xəstə olanlar gəlməməlidir.

Tünd göy fonda gecə lampası altında boş çarpayının yanında üstündə şal olan qatlanan stul.
Şəkil 2.Yaxının yanınızda qalması böyük dəstəkdir.

Gigiyena və təhlükəsizlik

Əllər tez-tez yuyulur, palata təmiz saxlanılır, təzə gül və torpaqlı bitkilər gətirilmir. Kateteri yalnız tibb işçisi idarə edir.

Tünd göy fonda palata qapısında parlayan əl antiseptiki və maska qutusu.
Şəkil 3.Ziyarətçilər əllərini yuyur və lazım olduqda maska taxır.

05Xəstəxanada bir gün

Səhərdən gecəyə qədər.

Hazırlıq — Lazımi əşyaları götürün.1HazırlıqLazımi əşyaları götürün.
Qaydalar — Şöbə qaydalarını öyrənin.2QaydalarŞöbə qaydalarını öyrənin.
Gün rejimi — Analiz, dərman, yemək, istirahət.3Gün rejimiAnaliz, dərman, yemək, istirahət.
Ziyarətçilər — Əl yuma və maska.4ZiyarətçilərƏl yuma və maska.
RahatlıqLazımi əşyalar yanınızdadır.
DəstəkYaxınlar yanınızdadır.
Qorunmaİnfeksiya riski azalır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Nə götürməli?Rahat pambıq paltar, başmaq, yumşaq diş fırçası, ətirsiz krem, dodaq balzamı, telefon və uzun şarj kabeli, dəftər, qulaqlıq, öz stəkanınız. Qiymətli əşyaları evdə qoyun.
YaxınlarYaxının yanınızda qalması həm emosional, həm praktik dəstəkdir. Növbələri bölüşdürün ki, heç kim tükənməsin. Hər gələn əllərini yumalı, xəstə olanlar gəlməməlidir.
Gigiyena və təhlükəsizlikƏllər tez-tez yuyulur, palata təmiz saxlanılır, təzə gül və torpaqlı bitkilər gətirilmir. Kateteri yalnız tibb işçisi idarə edir.

07Əsas terminlər

Neytropeniya
Neytrofillərin azlığı; infeksiya riski yüksəlir.
Kateter
Dərmanların verildiyi venadaxili boru.
Palata
Xəstəxana otağı.
Ziyarət qaydaları
Kimin, nə vaxt gələ biləcəyi barədə qaydalar.

08Əsas fikirlər

  • Gün müəyyən rejimlə keçir.
  • Yaxınlar çox vaxt qala bilər.
  • Xəstə ziyarətçi gəlməməlidir.
  • Təzə gül və bitki gətirilmir.
  • Evdən yemək qaydalarını soruşun.

09Tez-tez verilən suallar

Evdən yemək gətirmək olarmı?

Şöbədən soruşun. İcazə varsa, təzə bişirilmiş və isti daşınmış yemək olmalıdır.

Uşaqlar ziyarətə gələ bilərmi?

Çox vaxt məhdudiyyət var, çünki uşaqlar infeksiyaları tez daşıyır. Qaydanı şöbədən öyrənin.

Darıxıram, nə edim?

Kitab, musiqi, video zənglər, qısa gəzintilər (icazə olarsa). Psixoloqla danışmaq da kömək edir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Evdən yemək gətirmək olarmı?

  2. Uşaqlar ziyarətə gələ bilərmi?

  3. Darıxıram, nə edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute (NCI). Taking Time: Support for People with Cancer
  3. World Health Organization (WHO). Hand hygiene
  4. FoodSafety.gov (U.S.). Food Safety for People with Cancer
  5. State haematology centre (Baku). Official website (in Azerbaijani)
  6. Government of India. e-Visa (including e-Medical and e-Medical Attendant visas)
  7. UT MD Anderson Cancer Center. Stem Cell Transplantation and Cellular Therapy Center
  8. UT MD Anderson Cancer Center. International Center: frequently asked questions
  9. Fred Hutch Cancer Center. International patients
  10. World Health Organization (WHO). WHO Model Lists of Essential Medicines
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt