← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

Xəstəliklə yaşamaq: yeni gündəlik ritm

Leykoz bəzən aylarla, bəzən illərlə davam edən müalicə və müşahidə tələb edir. Həyat dayanmır, amma yeni ritm tələb edir. Bu bölmədə gündəlik həyatı xəstəliklə uyğunlaşdırmağı izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Masa arxasında açıq gündəliyə qeyd yazan insan
Şəkil 1.Sadə həftəlik plan gündəlik ritmi qurur

01Qısa cavab

Enerjini planlayın: vacib işləri güclü olduğunuz saatlara qoyun, aralarda istirahət edin. Mümkün qədər hərəkət edin — gəzinti yorğunluğu azaldır. Müayinə və dərman təqvimi saxlayın. Sevdiyiniz işlər və insanlarla əlaqəni qoruyun. Qan göstəriciləri imkan verdikcə fəaliyyətləri genişləndirin («Analizə görə gün xəritəsi: üç zona»). İş, təhsil və münasibətlər üçün «İş: müalicə zamanı və sonra» və «Münasibətlər və intimlik: yaxınlıq davam edir»-a baxın. Xronik leykozla yaşayanlar üçün müntəzəm nəzarət və dərman rejimi əsasdır.

02Sadə izah

Enerjini planlayın.

Hərəkət edin.

Təqvim saxlayın.

Əlaqəni qoruyun.

03Elmi izah

NCI: xəstəliyə uyğunlaşma vaxt alır; rejim, fiziki aktivlik və sosial dəstək həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır.

NCI: xərçənglə qarşılaşan insanların çoxu narahatlıq, kədər və ya qəzəb yaşayır; dəstək və müalicə həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Yorğunluq

Xərçəng yorğunluğu yuxu ilə tam keçmir; tempi tənzimləyin.

Xronik leykoz

Uzunmüddətli dərmanı ardıcıl qəbul etmək vacibdir.

Psixoonkologiya

Xərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.

Kiçik addımlar

Nəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

05Dəstək: dörd addım

Hiss et, adlandır, paylaş, kömək al.

Hiss et — Hisslərə icazə verin.1Hiss etHisslərə icazə verin.
Adlandır — Nə hiss etdiyinizi deyin.2AdlandırNə hiss etdiyinizi deyin.
Paylaş — Yaxın birinə danışın.3PaylaşYaxın birinə danışın.
Kömək al — Mütəxəssisə müraciət edin.4Kömək alMütəxəssisə müraciət edin.
DiqqətÖzünüzə qulaq asın.
ƏlaqəTək deyilsiniz.
DəstəkMütəxəssis yanınızda.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
YorğunluqXərçəng yorğunluğu yuxu ilə tam keçmir; tempi tənzimləyin.
Xronik leykozUzunmüddətli dərmanı ardıcıl qəbul etmək vacibdir.
PsixoonkologiyaXərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.
Kiçik addımlarNəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

07Əsas terminlər

Pacing
Enerjini gün ərzində bölmək.
Remissiya
Xəstəlik əlamətlərinin yoxa çıxması.
Psixoloq
Emosional dəstək üzrə mütəxəssis.
Distress
Xəstəliklə bağlı emosional gərginlik.

08Əsas fikirlər

  • Planlayın.
  • Hərəkət edin.
  • Əlaqə saxlayın.
  • Hisslər normaldır.
  • Dəstək istəyin.

09Tez-tez verilən suallar

Normal həyata qayıda biləcəyəmmi?

Bir çox insan qayıdır; temp fərdi olur.

Səyahət edə bilərəmmi?

Komandanızla planlaşdırın.

Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Xeyr. Bu, ağır vəziyyətdə özünə qayğı göstərməkdir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Normal həyata qayıda biləcəyəmmi?

  2. Səyahət edə bilərəmmi?

  3. Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Fatigue and Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute. Feelings and Cancer
  3. National Cancer Institute. Adjusting to Cancer
  4. National Cancer Institute. Support for Caregivers
  5. World Health Organization. Mental health: strengthening our response
  6. National Cancer Institute (NCI). Support for Families: Childhood Cancer
  7. American Cancer Society. Helping Children When a Family Member Has Cancer
  8. Macmillan Cancer Support. Talking to children and teenagers
  9. BMJ, 2000. Telling children about a parent’s cancer
  10. European Journal of Cancer Care, 2020. How psychosocial interventions meet the needs of children of parents with cancer: A review and critical evaluation
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →