← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

İştahsızlıq: az yemək olanda necə güc almaq

Müalicə zamanı iştahsızlıq çox yayılmışdır: xəstəliyin özü, kimyaterapiya, ağrı, yorğunluq və narahatlıq iştahı azalda bilər. Bu bölmədə az yeyə bildiyiniz günlərdə necə kifayət qədər enerji və zülal almaq lazım olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd masada düyü, pendir və banan dilimləri.
Şəkil 1.Kiçik və cəlbedici boşqab.

01Qısa cavab

İştah olmayanda böyük yemək əvəzinə hər 2–3 saatdan bir kiçik porsiya yeyin. Hər tikəni "dəyərli" edin: süd, qatıq, pendir, yumurta, yağ, qoz yağı əlavə edin. İştahın ən yaxşı olduğu vaxtdan (çox vaxt səhər) istifadə edin. Yeməkdən əvvəl çox maye içməyin. Çəkiniz azalırsa, komandanıza deyin — dietoloq əlavə qidalanma içkiləri və ya digər yollar təklif edə bilər.

02Sadə izah

Kiçik porsiya, tez-tez.

Hər tikəni zənginləşdirin.

Səhər iştahından istifadə edin.

Çəki azalırsa — deyin.

03Elmi izah

NCI: iştahsızlıqda kiçik, tez-tez yeməklər, kalorili və zülallı qəlyanaltılar və yeməklə maye arasında fasilə tövsiyə olunur.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Zənginləşdirmə

Sıyığa süd və kərə yağı, şorbaya qatıq, püreyə pendir — həcm artmadan kalori artır.

Çarpayı yanında bağlı qəlyanaltılar.
Şəkil 2.Əl altında qəlyanaltı.

Mühit

Sevdiyiniz qablar, sakit mühit, ailə ilə yemək; güclü yemək qoxusundan uzaq durmaq.

Stəkanda qalın qidalanma içkisi və çubuq.
Şəkil 3.Qidalanma içkisi — İştahsızlıq: az yemək olanda necə güc almaq

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
ZənginləşdirməSıyığa süd və kərə yağı, şorbaya qatıq, püreyə pendir — həcm artmadan kalori artır.
MühitSevdiyiniz qablar, sakit mühit, ailə ilə yemək; güclü yemək qoxusundan uzaq durmaq.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Anoreksiya (iştahsızlıq)
İştahın azalması və ya itməsi.
Zənginləşdirmə
Yeməyə kalori və zülal əlavə etmək.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Kiçik porsiyalar.
  • Hər tikəni zənginləşdirin.
  • Çəki itkisini deyin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

İştah açan dərman varmı?

Bəzən həkim təyin edə bilər; özbaşına qəbul etməyin.

Məni yeməyə məcbur edirlər, nə edim?

Ailənizə izah edin ki, kiçik və tez-tez yeməyiniz daha asandır.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. İştah açan dərman varmı?

  2. Məni yeməyə məcbur edirlər, nə edim?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  2. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  3. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  4. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  5. British Dietetic Association. Wholegrains: Food Fact Sheet
  6. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Added Sugars on the Nutrition Facts Label
  7. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Dietary Fats
  8. NHS. Fat: the facts
  9. World Health Organization (WHO). Saturated fatty acid and trans-fatty acid intake for adults and children: WHO guideline (2023)
  10. World Health Organization (WHO). Trans fat — fact sheet
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →