Müalicə zamanı evdə qidalanma: tanış mətbəx, yeni qaydalar
Xəstəxanadan evə qayıtmaq rahatlıqdır, amma ev mətbəxi də yeni qaydalar tələb edir. Bu bölmədə alış-veriş, bişirmə, saxlama və ailənin rolu barədə praktik məsləhətləri toplayırıq.

01Qısa cavab
02Sadə izah
Bağlı məhsul alın.
Tam bişirin.
2 saat ərzində soyuducuya.
Qalıq — 1–2 gün.
03Elmi izah
FDA/USDA: qidadan keçən infeksiyaların qarşısını almaq üçün dörd əsas qayda — təmizlik, ayırma, bişirmə, soyutma.
ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.
NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.
04Bədəndə nə baş verir?
Alış-veriş
Soyuducu məhsulları ən sonda alın və tez evə aparın; əzilmiş qablaşdırma və şişmiş banka almayın.

Ailənin rolu
Yemək bişirən hər kəs qaydaları bilsin; xəstələnən ailə üzvü mətbəxdən uzaq olsun.

Dietoloq
Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyi
Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.
05Qidalanma: dörd addım
Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.







06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
Alış-veriş | Soyuducu məhsulları ən sonda alın və tez evə aparın; əzilmiş qablaşdırma və şişmiş banka almayın. |
Ailənin rolu | Yemək bişirən hər kəs qaydaları bilsin; xəstələnən ailə üzvü mətbəxdən uzaq olsun. |
Dietoloq | Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin. |
Qida təhlükəsizliyi | Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir. |
07Əsas terminlər
- Çarpaz çirklənmə
- Mikrobların bir qidadan digərinə keçməsi.
- Qalıq
- Sonraya saxlanan bişmiş yemək.
- Dietoloq
- Qidalanma üzrə mütəxəssis.
- Zülal
- Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Təmizlə, ayır, bişir, soyut.
- Bağlı məhsul seçin.
- Ailəni öyrədin.
- Pəhriz müalicə deyil.
- Dietoloqla danışın.
09Tez-tez verilən suallar
Ev heyvanlarım mətbəxdə ola bilərmi?
Onları yemək hazırlanan səthlərdən uzaq tutun və heyvana toxunduqdan sonra əl yuyun.
Restoran yeməyi sifariş etmək olarmı?
Təzə bişmiş isti yemək və tez çatdırılma — adətən bəli (bax: «Fast-fud — qida kartı: arabir və diqqətlə»).
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Ev heyvanlarım mətbəxdə ola bilərmi?
Restoran yeməyi sifariş etmək olarmı?
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
12Mənbələr
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
- Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
- World Health Organization. Healthy diet fact sheet
- World Health Organization. Brucellosis fact sheet
- NHS. The Eatwell Guide
- FoodSafety.gov (U.S. HHS). Egg safety
- CDC. Salmonella and Eggs
- NHS. Milk and dairy in your diet
- CDC. Raw Milk
Alış-veriş
Ailənin rolu