← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Çiyələk — meyvə kartı: dadlı, amma diqqətli

Çiyələk ən sevilən giləmeyvələrdəndir. Lakin onun səthi kələ-kötürdür və torpağa yaxın böyüyür, buna görə neytropeniya zamanı xüsusi diqqət tələb edir. Bu kartda çiyələyi müalicə zamanı necə yemək lazım olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd lövhədə kasada qırmızı çiyələk.
Şəkil 1.Təzə çiyələk — Çiyələk — meyvə kartı: dadlı, amma diqqətli

01Qısa cavab

Çiyələk C vitamini, folat və antosianinlərlə zəngindir. Onun səthindəki dənəciklər və torpağa yaxınlıq mikrobların qalmasına səbəb ola bilər. Bir çox komanda neytropeniya zamanı çiy çiyələyi məhdudlaşdırır və ya qadağan edir. Neytropeniya yoxdursa, axar su altında diqqətlə yuyun, sonra saplağı çıxarın. Neytropeniya zamanı çiyələk mürəbbəsi və ya kompotu seçin. Dondurulmuş çiyələyi bişirin.

02Sadə izah

Çiyələk — C vitamini.

Kələ-kötür səth — mikroblar qalır.

Neytropeniyada bişmiş.

Saplağı yuduqdan sonra çıxarın.

03Elmi izah

Giləmeyvələr və viruslar: təzə və dondurulmuş giləmeyvələr hepatit A və norovirus yayılmaları ilə əlaqələndirilib; bişirmə riski azaldır (bax: «Dondurulmuş məhsullar — qida kartı: təzəlik ehtiyatda»).

ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.

FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Yumaq

Saplağı ilə birlikdə axar su altında yuyun — saplağı əvvəl qoparsanız, su içə keçə bilər.

Geniş qazanda qaynayan çiyələk mürəbbəsi.
Şəkil 2.Çiyələk mürəbbəsi bişir.

Bişmiş

Mürəbbə, kompot, bişmiş desert — neytropeniya zamanı daha təhlükəsiz seçim.

Solda çiy çiyələk, sağda isti kompot.
Şəkil 3.Neytropeniyada bişmiş seçin.

Yumaq və soymaq

Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.

Kəsilmiş meyvə

Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

05Meyvə: dörd addım

Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.

Bütöv meyvə — Ləkəsiz.1Bütöv meyvəLəkəsiz.
Əzilmiş əvəzinə — Təzə, bütöv.2Əzilmiş əvəzinəTəzə, bütöv.
Yu və soy — Axar su.3Yu və soyAxar su.
Tez ye — Soyuducuda 1 gün.4Tez yeSoyuducuda 1 gün.
VitaminTəbii mənbə.
LifBağırsaq üçün.
TəhlükəsizlikYumaq.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
YumaqSaplağı ilə birlikdə axar su altında yuyun — saplağı əvvəl qoparsanız, su içə keçə bilər.
BişmişMürəbbə, kompot, bişmiş desert — neytropeniya zamanı daha təhlükəsiz seçim.
Yumaq və soymaqƏlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvəKəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

07Əsas terminlər

Antosianin
Qırmızı piqment.
Norovirus
Qusma və ishal yaradan virus.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
Kalium
Ürək və əzələlər üçün mineral.
Lif
Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.

08Əsas fikirlər

  • Çiyələyi diqqətlə yuyun.
  • Neytropeniyada bişmiş seçin.
  • Dondurulmuşu bişirin.
  • Axar su altında yuyun.
  • Kəsilmişi tez yeyin.

09Tez-tez verilən suallar

Neytropeniya zamanı çiy çiyələk olarmı?

Bir çox komanda yox deyir; öz komandanızdan soruşun.

Çiyələk allergiya yaradırmı?

Bəzilərində; səpgi olarsa, dayandırın.

Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Neytropeniya zamanı çiy çiyələk olarmı?

  2. Çiyələk allergiya yaradırmı?

  3. Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
  2. U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
  3. NHS. 5 A Day: what counts?
  4. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  5. USDA. FoodData Central
  6. NHS (UK). Dehydration
  7. European Food Safety Authority (EFSA), 2010. Scientific Opinion on Dietary reference values for water
  8. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Cancer and Complementary Health Approaches: What You Need To Know
  9. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). St. John’s Wort
  10. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Turmeric
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →