← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Çayın tərkibi və sübutlar: nə bilirik, nə bilmirik

Çay haqqında çox iddia eşidirik: "xərçəngdən qoruyur", "immuniteti gücləndirir". Bu bölmədə çayın tərkibində nə olduğunu və elmin həqiqətən nə sübut etdiyini sadə dillə izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Kəhrəba çay üzərində işıqlanan çay yarpağı.
Şəkil 1.Çay yarpağında nə var?

01Qısa cavab

Çayda su, kofein, polifenollar (katexinlər, teaflavinlər), L-teanin, tanninlər və az miqdarda mineral var. Laboratoriya və heyvan tədqiqatlarında polifenollar maraqlı təsirlər göstərib, amma insan tədqiqatları çayın xərçəngin qarşısını aldığını və ya onu müalicə etdiyini sübut etməyib. Çay xoş içki və maye mənbəyidir, müalicə deyil. Ekstraktlar fincan çaydan çox fərqlidir.

02Sadə izah

Çay — su, kofein, polifenollar.

Laboratoriya nəticəsi — insan sübutu deyil.

Çay müalicə etmir.

Ekstrakt — fincan çay deyil.

03Elmi izah

Sübut səviyyələri: hüceyrə və heyvan tədqiqatı fikir verir; insanlarda müşahidə tədqiqatı əlaqə göstərir; yalnız randomizə olunmuş sınaq səbəbi sübut edə bilər.

NCI: çayın insanlarda xərçəngin qarşısını aldığı və ya onu müalicə etdiyi sübut olunmayıb.

MedlinePlus: böyüklər üçün gündə təxminən 400 mq kofein adətən təhlükəsiz sayılır; müalicə zamanı yuxu və ürək döyüntüsünə diqqət edin.

04Bədəndə nə baş verir?

Tərkib

Bir stəkan qara çayda təxminən 40–70 mq kofein, polifenollar və demək olar ki, kalori yoxdur (şəkərsiz).

Solda kölgədə kolba, sağda isti çay fincanı.
Şəkil 2.Laboratoriya və həyat fərqlidir.

Reklamı necə oxumaq?

"Hüceyrələrdə təsir göstərib" ifadəsi insanlarda təsir demək deyil. Mənbəni və tədqiqat növünü soruşun.

Masada başlıqsız jurnallar və çay.
Şəkil 3.Sübut tədqiqatlardan gəlir.

Təhlükəsiz dəmləmə

Yeni qaynamış su, təmiz çaydan, təzə dəm. Neytropeniya zamanı saatlarla qalmış soyuq çaydan çəkinin.

Dəmir və dərmanlar

Çayı yeməkdən təxminən 1 saat sonra için; ekstrakt kapsullarını həkimsiz qəbul etməyin.

05Dəmləmə: dörd addım

Bağlı qutu, təzə dəm, düzgün temperatur, isti için.

Bağlı qutu — Quru yer.1Bağlı qutuQuru yer.
Təzə dəm — Köhnə soyuq yox.2Təzə dəmKöhnə soyuq yox.
Düzgün su — Qaynamış.3Düzgün suQaynamış.
Tez için — Saxlamayın.4Tez içinSaxlamayın.
DadƏnənə.
Mayeİsti içki.
TəhlükəsizlikQaynar su.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
TərkibBir stəkan qara çayda təxminən 40–70 mq kofein, polifenollar və demək olar ki, kalori yoxdur (şəkərsiz).
Reklamı necə oxumaq?"Hüceyrələrdə təsir göstərib" ifadəsi insanlarda təsir demək deyil. Mənbəni və tədqiqat növünü soruşun.
Təhlükəsiz dəmləməYeni qaynamış su, təmiz çaydan, təzə dəm. Neytropeniya zamanı saatlarla qalmış soyuq çaydan çəkinin.
Dəmir və dərmanlarÇayı yeməkdən təxminən 1 saat sonra için; ekstrakt kapsullarını həkimsiz qəbul etməyin.

07Əsas terminlər

L-teanin
Çayda olan amin turşusu.
Randomizə olunmuş sınaq
Səbəbi yoxlayan ən etibarlı tədqiqat növü.
Kofein
Oyandırıcı maddə.
Polifenol
Bitkilərdə olan antioksidant maddələr.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Çayın tərkibi məlumdur.
  • Laboratoriya sübutu kifayət deyil.
  • Çay — müalicə deyil.
  • Qaynar su ilə dəmləyin.
  • Kapsul — yalnız həkimlə.

09Tez-tez verilən suallar

Çay kimyaterapiyanı gücləndirirmi?

Xeyr; bəzi ekstraktlar hətta zəiflədə bilər (bax: «Çay və dərmanlar: nə vaxt ehtiyat lazımdır»).

Hansı çay ən faydalıdır?

Sevdiyiniz və rahat içdiyiniz — ölçülü miqdarda.

Bu çay leykozu müalicə edirmi?

Xeyr. Çay xoş içkidir, müalicə deyil.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Çay kimyaterapiyanı gücləndirirmi?

  2. Hansı çay ən faydalıdır?

  3. Bu çay leykozu müalicə edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Green Tea
  2. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Green Tea
  3. MedlinePlus. Caffeine
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
  5. National Cancer Institute. Diet and Cancer Risk
  6. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Nigella sativa
  7. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Resveratrol
  8. National Cancer Institute. Laetrile/Amygdalin (PDQ®)–Patient Version
  9. Centers for Disease Control and Prevention. Listeria (Listeriosis): People at Risk
  10. U.S. FDA. Talking About Juice Safety: What You Need to Know
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →