Leykoz və anemiya (qidalanma)
Anemiya leykozda tez-tez olur. Qida dəmir verə bilər, amma ağır anemiyada əsas müalicə həkimindir.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Dəmirli qida.
Çay ayrı.
Öz dərman yox.
Analiz vacib.
03Elmi izah
NHS: heyvan dəmiri daha yaxşı sorulur.
LLS/NCI: anemiya tez-tez xəstəlik və müalicə ilə bağlıdır.
Artıq dəmir zərərlidir.
04Bədəndə nə baş verir?
Nə üçün vacibdir?
Az qırmızı qan hüceyrəsi yorğunluq verir.
Qidalanma istiqaməti
Tam bişmiş ət, yumurta, mərcimək; C vitamini (ağız izin verirsə).
Leykoz müalicəsi ilə
Köçürmə yalnız həkim qərarıdır.
Komandaya suallar
Dəmir tableti? Çay nə vaxt? B12 yoxlanılıb?
İki pəhriz toqquşduqda
Bir xəstəliyin pəhrizi digərininkinə zidd ola bilər: məsələn, leykoz zamanı enerji və zülal lazımdır, digər xəstəlik isə məhdudiyyət tələb edə bilər. Belə hallarda qərarı hematoloq, ixtisaslı həkim və dietoloq birlikdə verməlidir — özünüz məhdudiyyət əlavə etməyin.
Dərmanlar və qida
Bəzi qidalar dərmanlarla qarşılıqlı təsirə girə bilər (məsələn, qreypfrut bəzi dərmanların qanda səviyyəsini dəyişir). Steroidlər qanda şəkəri qaldıra bilər. Yeni qida və ya əlavə başlamazdan əvvəl əczaçı ilə danışın.
05Dörd addım
İki komanda, bir plan, ölçü, izləmə.
06Qısa
| Mövzu | İzah |
|---|---|
 İstiqamət | Tam bişmiş ət, yumurta, mərcimək; C vitamini (ağız izin verirsə). |
 Birlikdə | Köçürmə yalnız həkim qərarıdır. |
 Suallar | Dəmir tableti? Çay nə vaxt? B12 yoxlanılıb? |
07Əsas terminlər
- Anemiya
- Az hemoglobin.
- Hem dəmiri
- Ətdəki dəmir.
- B12
- Vitamin.
- Köçürmə
- Qan vermə.
08Əsas fikirlər
- İki komanda.
- Bir plan.
- Özəl doza yox.
- Müalicəni dayandırmayın.
- Suallar yazın.
- Pəhrizlər toqquşursa — həkimlər birlikdə qərar verir.
09Tez-tez verilən suallar
Bu pəhriz leykozu müalicə edirmi?
Xeyr.
Kim qərar verir?
Hematoloq və digər həkim birlikdə.
Dozanı özüm dəyişə bilərəmmi?
Xeyr.
Qida bu xəstəliyi və leykozu sağaldırmı?
Xeyr. Qida müalicəni dəstəkləyir, amma heç bir xəstəliyi sağaltmır.
Kim mənim pəhrizimi qurmalıdır?
Hematoloqunuz, digər xəstəliyə baxan həkim və dietoloq birlikdə.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Bu pəhriz leykozu müalicə edirmi?
Kim qərar verir?
Dozanı özüm dəyişə bilərəmmi?
Qida bu xəstəliyi və leykozu sağaldırmı?
Kim mənim pəhrizimi qurmalıdır?
12Mənbələr
- Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
- CDC. Safer Food Choices for People With Weakened Immune Systems
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- NHS. Food safety
- World Health Organization. Healthy diet fact sheet
- U.S. FDA. Food Safety: What You Need to Know
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Food Safety During Cancer Treatment
- American Cancer Society. Nutrition for People with Cancer
- ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
- USDA. FoodData Central
- World Health Organization. Guideline: Sugars intake for adults and children
- World Health Organization. Salt reduction
- U.S. FDA. Grapefruit Juice and Some Drugs Don't Mix