← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Çiy süd: niyə risklidir

Kənd südü təbii və faydalı sayılır, amma pasterizə olunmamış süd Brucella, Listeria, Salmonella, E. coli və Campylobacter daşıya bilər. Azərbaycanda bruselyoz hələ də rast gəlinir. Müalicə zamanı bu infeksiyalar ağır keçə bilər.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Kölgədə süd vedrəsi.
Şəkil 1.Kənd südü — Çiy süd: niyə risklidir

01Qısa cavab

Müalicə zamanı çiy süd və ondan hazırlanan məhsullardan (ev qatığı, ayran, kəsmik, qaymaq, pendir, kərə yağı) çəkinin. Pasterizə olunmuş və ya UHT südü seçin. Başqa seçim yoxdursa, südü şiddətlə qaynadın, qapaqlı qabda soyudun və 1 gün ərzində işlədin — amma bu, pasterizə olunmuş süddən az etibarlıdır və neytropeniyada komandanızla razılaşdırın. Çiy süd qidalılıq baxımından pasterizə olunmuş süddən üstün deyil. Ailə üzvlərinin də çiy süd içməsi bruselyoz kimi infeksiyaları evə gətirə bilər.

02Sadə izah

Çiy süd yox.

Ev məhsulları yox.

Pasterizə və ya UHT.

Lazım olarsa — qaynadın.

03Elmi izah

ÜST: bruselyoz əsasən pasterizə olunmamış süd və süd məhsulları ilə yoluxur; pasterizasiya bu riski aradan qaldırır.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Qidalılıq

Pasterizasiya zülal və kalsiumu əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmir.

Qaynayan süd — Çiy süd: niyə risklidir
Şəkil 2.Qaynatma — Çiy süd: niyə risklidir

Heyvanlar

Ev heyvandarlığında heyvanlarla təmasdan sonra əlləri yuyun.

İşıqda bağlı süd qutusu.
Şəkil 3.Pasterizə — Çiy süd: niyə risklidir

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
QidalılıqPasterizasiya zülal və kalsiumu əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmir.
HeyvanlarEv heyvandarlığında heyvanlarla təmasdan sonra əlləri yuyun.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Bruselyoz
Heyvanlardan keçən bakterial infeksiya.
UHT
Ultra yüksək temperaturda emal.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Çiy süddən çəkinin.
  • Pasterizə seçin.
  • Ev məhsulları yox.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Qaynadılmış kənd südü olarmı?

Təhlükəni azaldır, amma neytropeniyada komandanızdan soruşun.

Keçi südü?

Eyni qaydalar: yalnız pasterizə olunmuş.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qaynadılmış kənd südü olarmı?

  2. Keçi südü?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Brucellosis fact sheet
  2. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  3. World Health Organization. Food safety fact sheet
  4. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  5. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  6. Journal of Clinical Oncology, 2008. Randomized Comparison of Cooked and Noncooked Diets in Patients Undergoing Remission Induction Therapy for Acute Myeloid Leukemia
  7. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Food Safety During Cancer Treatment
  8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About C. diff
  9. Journal of Clinical Oncology, 2020. Antiemetics: ASCO Guideline Update
  10. New England Journal of Medicine, 2011. The tumor lysis syndrome
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →