Qidalanma və gündəlik həyat

Diş gigiyenası: yumşaq, amma mütəmadi

Ağız boşluğu müalicə zamanı infeksiyalar üçün tez-tez giriş qapısı olur. Trombositlər az olduqda diş əti qanaya, neytropeniyada isə kiçik yaralar infeksiyalaşa bilər. Bu bölmədə diş qayğısını təhlükəsiz necə etmək lazım olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Noxud boyda pasta ilə çox yumşaq fırça.
Şəkil 1.Yumşaq fırça — Diş gigiyenası: yumşaq, amma mütəmadi

01Qısa cavab

Gündə ən azı iki dəfə, xüsusilə yeməkdən sonra, çox yumşaq fırça və flüorlu pasta ilə yumşaq fırçalayın. Fırçanı havada qurudun və tez-tez dəyişin, xüsusən infeksiyadan sonra. Diş ipi və diş arası fırçalarını trombositlər az olduqda komandanızla razılaşdırın. Spirtsiz yaxalama işlədin. Müalicədən əvvəl stomatoloq müayinəsi tövsiyə olunur; diş müalicəsini qan göstəricilərinə görə komanda ilə planlaşdırın. Diş ətində qanaxma, şişkinlik, ağrı və ya ağ ləkələri deyin.

02Sadə izah

Çox yumşaq fırça.

Gündə 2 dəfə.

Spirtsiz yaxalama.

Stomatoloq — komanda ilə.

03Elmi izah

NCI: xərçəng müalicəsindən əvvəl stomatoloji müayinə və infeksiya mənbələrinin aradan qaldırılması ağız fəsadlarını azaldır.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Protezlər

Hər gün təmizləyin, gecə çıxarın, ağız yarası varsa az taxın.

Sakit, boş stomatoloq otağı.
Şəkil 2.Stomatoloq — Diş gigiyenası: yumşaq, amma mütəmadi

Qan göstəriciləri

Trombositlər çox az olduqda komanda fırça əvəzinə yumşaq süngər tövsiyə edə bilər.

Stəkanda dik duran fırça.
Şəkil 3.Fırçanı qurudun — Diş gigiyenası: yumşaq, amma mütəmadi

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
ProtezlərHər gün təmizləyin, gecə çıxarın, ağız yarası varsa az taxın.
Qan göstəriciləriTrombositlər çox az olduqda komanda fırça əvəzinə yumşaq süngər tövsiyə edə bilər.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Diş əti iltihabı
Diş ətinin qızarması və qanaması.
Flüor
Diş minasını qoruyan maddə.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Yumşaq və mütəmadi.
  • Fırçanı dəyişin.
  • Qanaxmanı deyin.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Elektrik fırça olarmı?

Yumşaq başlıqla və ehtiyatla çox vaxt olar — soruşun.

Diş çəkdirmək olarmı?

Yalnız komanda ilə razılaşdırılmış vaxtda.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Elektrik fırça olarmı?

  2. Diş çəkdirmək olarmı?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Oral Complications of Chemotherapy and Head/Neck Radiation (PDQ)
  2. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  3. World Health Organization. Food safety fact sheet
  4. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  5. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  6. American Cancer Society. Diarrhea
  7. NHS (UK). Dehydration
  8. European Food Safety Authority (EFSA), 2010. Scientific Opinion on Dietary reference values for water
  9. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Cancer and Complementary Health Approaches: What You Need To Know
  10. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). St. John’s Wort
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt