Diaqnostika və müayinələr

AML simptomları

Əlaqəli məqalə («AML: əlamətlər və diaqnoz») trombositləri izah edir. Bu mövzu kəskin miyeloid leykozun (AML) əlamətlərinə — onların niyə yarandığına və hansıların təcili olduğuna — dərindən baxır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Üç ikon sırada — AML simptomları
Şəkil 1.Anemiya, qanaxma, infeksiya.

01Qısa cavab

AML-in əlamətlərinin çoxu sümük iliyində normal qan hüceyrələrinin azalmasından irəli gəlir. Eritrositlər azaldıqda yorğunluq, solğunluq, təngnəfəslik və ürək döyüntüsü; trombositlər azaldıqda asan göyərmələr, burun və diş əti qanaması, dəridə kiçik qırmızı nöqtələr (petexiyalar); işlək neytrofillər azaldıqda isə təkrarlanan və ya ağır infeksiyalar, qızdırma olur. Əlamətlər adətən həftələr ərzində sürətlə yaranır. Bəzi AML növlərində leykoz hüceyrələri toxumalara keçir: diş ətinin şişməsi, dəri düyünləri. Leykosit sayı çox yüksək olanda baş ağrısı, görmə pozğunluğu və ya təngnəfəslik (leykostaz) ola bilər — bu təcili vəziyyətdir. Bu əlamətlər başqa xəstəliklərdə də olur; yalnız testlər diaqnoz qoyur.

02Sadə izah

Üç çatışmazlıq — anemiya, qanaxma, infeksiya.

Sürətli — həftələr ərzində.

Təcili — leykostaz, ağır qanaxma.

03Elmi izah

Ekstramedullar: monositar AML-də diş əti infiltrasiyası və dəri zədələnmələri daha tez-tez olur.

Leykostaz: çox yüksək blast sayı kiçik damarları tıxaya, ağciyər və beyinə təsir edə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Üç çatışmazlıq

Anemiya, az trombosit və az işlək neytrofil əsas əlamətləri yaradır.

Diş əti

Bəzi AML növlərində diş əti şişə bilər.

Dişlər boyunca şişkin diş əti.
Şəkil 2.Diş ətinin şişməsi — AML simptomları

Sürətli başlanğıc

Əlamətlər bir neçə həftədə arta bilər.

Qısa təqvim zolağı — AML simptomları
Şəkil 3.Həftələr ərzində sürətli başlanğıc.

05Əlamətlər necə yaranır

Dörd addım.

İlik — Blastlar çoxalır.1İlikBlastlar çoxalır.
Çatışmazlıq — Normal hüceyrələr azalır.2ÇatışmazlıqNormal hüceyrələr azalır.
Əlamətlər — Yorğunluq, qanaxma, infeksiya.3ƏlamətlərYorğunluq, qanaxma, infeksiya.
Müraciət — Qan analizi.4MüraciətQan analizi.

06Əlamət və səbəb

ƏlamətSəbəb
Yorğunluq, solğunluq, təngnəfəslikAz eritrosit
Göyərmələr, qanaxma, petexiyaAz trombosit
Qızdırma, infeksiyalarAz işlək neytrofil
Diş əti şişməsiToxumaya infiltrasiya
Baş ağrısı, görmə pozğunluğuLeykostaz (təcili)

07Əsas terminlər

Petexiya
Dəridə kiçik qırmızı nöqtələr.
Anemiya
Az eritrosit və hemoqlobin.
Leykostaz
Çox yüksək leykositlə damar tıxanması.
İnfiltrasiya
Leykoz hüceyrələrinin toxumaya keçməsi.
Sitopeniya
Qan hüceyrələrinin azlığı.

08Əsas fikirlər

  • AML əlamətləri çatışmazlıqdan yaranır.
  • Sürətlə arta bilər.
  • Göyərmə və qanaxmaya diqqət.
  • Təkrarlanan infeksiyalar siqnaldır.
  • Bəzi əlamətlər təcilidir.
  • Yalnız testlər diaqnoz qoyur.

09Tez-tez verilən suallar

Bu əlamətlər varsa, mütləq AML-dirmi?

Xeyr; çox vaxt başqa səbəbləri olur. Qan analizi aydınlaşdırır.

Ağrı olurmu?

Bəzən sümük və oynaq ağrısı olur.

Nə vaxt təcili yardım lazımdır?

Ağır qanaxma, qarışıqlıq, ağır təngnəfəslik və ya yüksək qızdırmada.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Bu əlamətlər varsa, mütləq AML-dirmi?

  2. Ağrı olurmu?

  3. Nə vaxt təcili yardım lazımdır?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Adult AML treatment (PDQ), patient version
  2. MedlinePlus. Blood smear
  3. American Cancer Society. Infections in People with Cancer
  4. American Cancer Society. Tests for CML
  5. Testing.com. Blood Smear Test: What It Shows and What Results Mean
  6. Cancer Research UK. Bone marrow test
  7. Testing.com. Bone Marrow Aspiration and Biopsy: What to Know
  8. Testing.com. Immunophenotyping by Flow Cytometry Explained
  9. Leukemia, 2012. EuroFlow antibody panels for standardized n-dimensional flow cytometric immunophenotyping of normal, reactive and malignant leukocytes
  10. Blood (American Society of Hematology), 2018. iwCLL guidelines for diagnosis, indications for treatment, response assessment, and supportive management of CLL
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt