Suallar və cavablar

Trombositlər aşağıdırsa

Trombositlər qanaxmanı dayandıran kiçik hüceyrələrdir. Onlar azaldıqda bir neçə sadə ehtiyat tədbiri çox kömək edir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Az sayda trombosit
Şəkil 1.Az sayda trombosit — Trombositlər aşağıdırsa

01Qısa cavab

Trombositlər aşağı olduqda (trombositopeniya) asan göyərmə, diş əti qanaması, burun qanaması və dəridə xırda qırmızı nöqtələr (petexiyalar) görünə bilər. Leykozda və kimyaterapiyadan sonra bu, tez-tez olur. Yumşaq diş fırçası, elektrik təraş maşını, yıxılmamaq üçün ehtiyat və həkimin icazəsi olmadan aspirin və ya ibuprofen kimi dərmanlardan çəkinmək tövsiyə olunur. Lazım olduqda həkim trombosit transfuziyası təyin edir.

02Sadə izah

Trombositlər — qanın “yamaq ustalarıdır”.

Azaldıqda kiçik zədə belə qanaya bilər.

03Elmi izah

Profilaktik trombosit transfuziyası üçün hədd klinik vəziyyətdən (qızdırma, qanaxma, prosedur) asılı olaraq seçilir; hər mərkəzin öz protokolu var.

Bəzi ağrıkəsicilər (NSAİD-lər) trombositlərin funksiyasını zəiflədir, ona görə onları yalnız həkim icazəsi ilə qəbul etmək lazımdır.

04Bədəndə nə baş verir?

Əlamətlər

Asan göyərmə, petexiyalar, diş əti və ya burun qanaması, sidikdə və ya nəcisdə qan, menstruasiyanın çoxalması. Hər yeni əlaməti komandaya deyin.

Gündəlik ehtiyat

Yumşaq diş fırçası, diş ipi yalnız icazə ilə, burnu yumşaq silmək, elektrik təraş maşını, iti alətlərlə ehtiyat, yıxılma riskini azaltmaq üçün evi təhlükəsiz etmək. Qəbizlikdən qaçın — komandadan necə soruşun.

Yumşaq diş fırçası və təraş maşını
Şəkil 2.Yumşaq diş fırçası və təraş maşını

Tibbi yardım

Həkim lazım bildikdə trombosit transfuziyası edilir. İynə və prosedurlardan əvvəl trombosit sayı yoxlanılır.

Trombosit transfuziyası
Şəkil 3.Trombosit transfuziyası

05Aşağı trombositlərdə

Dörd sadə qayda.

Rəqəmi bilin — Son analizinizi soruşun.1Rəqəmi bilinSon analizinizi soruşun.
Yumşaq qulluq — Yumşaq fırça və təraş maşını.2Yumşaq qulluqYumşaq fırça və təraş maşını.
Zədədən qaçın — Ev təhlükəsiz, hərəkət ehtiyatlı.3Zədədən qaçınEv təhlükəsiz, hərəkət ehtiyatlı.
Lazım olsa transfuziya — Həkim qərar verir.4Lazım olsa transfuziyaHəkim qərar verir.
Az qanaxmaEhtiyat zədələrin qarşısını alır.
Tez köməkƏlamətləri bilmək vacibdir.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
ƏlamətlərAsan göyərmə, petexiyalar, diş əti və ya burun qanaması, sidikdə və ya nəcisdə qan, menstruasiyanın çoxalması. Hər yeni əlaməti komandaya deyin.
Gündəlik ehtiyatYumşaq diş fırçası, diş ipi yalnız icazə ilə, burnu yumşaq silmək, elektrik təraş maşını, iti alətlərlə ehtiyat, yıxılma riskini azaltmaq üçün evi təhlükəsiz etmək. Qəbizlikdən qaçın — komandadan necə soruşun.
Tibbi yardımHəkim lazım bildikdə trombosit transfuziyası edilir. İynə və prosedurlardan əvvəl trombosit sayı yoxlanılır.

07Əsas terminlər

Trombosit
Qanaxmanı dayandıran kiçik qan hüceyrəsi.
Petexiya
Dəridə xırda qırmızı nöqtələr.
NSAİD
Aspirin, ibuprofen kimi iltihab əleyhinə dərmanlar.

08Əsas fikirlər

  • Aşağı trombositlər qanaxma riskini artırır.
  • Yumşaq qulluq və ehtiyat kömək edir.
  • Dərmanları həkimsiz qəbul etməyin.
  • Ağır qanaxmada təcili yardım.

09Tez-tez verilən suallar

İdman etmək olarmı?

Yüngül gəzinti çox vaxt olar; təmaslı idmandan çəkinin.

Burun qanasa nə edim?

Oturun, irəli əyilin, burnun yumşaq hissəsini sıxın; dayanmasa, zəng edin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. İdman etmək olarmı?

  2. Burun qanasa nə edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  2. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Complete Blood Count (CBC)
  3. NHS. Blood transfusion
  4. National Cancer Institute (NCI). The Genetics of Cancer
  5. National Cancer Institute (NCI). Chemotherapy to Treat Cancer
  6. National Cancer Institute (NCI). Questions to Ask Your Doctor about Your Diagnosis
  7. National Cancer Institute (NCI). Questions to Ask about Cancer Treatment
  8. National Cancer Institute (NCI). Hair Loss (Alopecia) and Cancer Treatment
  9. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: remission
  10. National Cancer Institute (NCI). Follow-Up Medical Care
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt