Azərbaycan: pasiyent hüquqları
Leykozla müalicə olunan insan yalnız müalicə alan deyil, həm də qərarların iştirakçısıdır. Bu fəsildə pasiyentin əsas hüquqlarını və onlardan necə istifadə etməyi sadə dillə izah edirik.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Məlumat hüququ — diaqnozunuzu və planınızı anlaşılan dildə bilmək.
Razılıq hüququ — prosedurdan əvvəl izah almaq və razılıq vermək.
Məxfilik — məlumatınız yalnız sizin icazənizlə paylaşılır.
03Elmi izah
Beynəlxalq əsas: ÜST-ün Avropa Regional Bürosunun 1994-cü il bəyannaməsi məlumat, razılıq, məxfilik və qayğı hüquqlarını pasiyent hüquqlarının əsası kimi təsvir edir.
Sual vermək: NCI diaqnoz və müalicə barədə sualları əvvəlcədən yazmağı, qəbula yaxın birini götürməyi və anlamadığınız cavabı təkrar soruşmağı tövsiyə edir.
04Bədəndə nə baş verir?
Məlumatlı razılıq
Sümük iliyi müayinəsi, kateter qoyulması, kimyaterapiya və ya transplantasiyadan əvvəl həkim məqsədi, riskləri və alternativləri izah etməlidir. Razılıq sənədini imzalamazdan əvvəl suallarınızı verin.
Sənədlər və məxfilik
Analizlərin, çıxarışların və müayinə nəticələrinin surətini istəyə bilərsiniz. Tibbi məlumatınız qanunla qorunur; yaxınlarınıza nə deyiləcəyini siz müəyyən edirsiniz.
Tərəfdaşlıq
Ən yaxşı nəticə komanda ilə tərəfdaşlıqda alınır: siz suallar verir və doğru məlumat təqdim edirsiniz, komanda isə izah edir və planı birlikdə qurur.
05Hüquqlarınızdan istifadə
Sualdan sənədə qədər.
06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
 Məlumatlı razılıq | Sümük iliyi müayinəsi, kateter qoyulması, kimyaterapiya və ya transplantasiyadan əvvəl həkim məqsədi, riskləri və alternativləri izah etməlidir. Razılıq sənədini imzalamazdan əvvəl suallarınızı verin. |
 Sənədlər və məxfilik | Analizlərin, çıxarışların və müayinə nəticələrinin surətini istəyə bilərsiniz. Tibbi məlumatınız qanunla qorunur; yaxınlarınıza nə deyiləcəyini siz müəyyən edirsiniz. |
 Tərəfdaşlıq | Ən yaxşı nəticə komanda ilə tərəfdaşlıqda alınır: siz suallar verir və doğru məlumat təqdim edirsiniz, komanda isə izah edir və planı birlikdə qurur. |
07Əsas terminlər
- Məlumatlı razılıq
- İzah aldıqdan sonra müdaxiləyə verilən razılıq.
- Məxfilik
- Tibbi məlumatın icazəsiz paylaşılmaması.
- Tibbi sənəd
- Analiz, çıxarış və müayinə nəticələri.
- İkinci rəy
- Başqa mütəxəssisin baxışı.
08Əsas fikirlər
- Məlumat almaq hüququnuzdur.
- Razılıq izahdan sonra verilir.
- Məlumatınız məxfidir.
- Sənədlərin surətini istəyə bilərsiniz.
- Narazılığı əvvəlcə sakit danışıqla həll edin.
09Tez-tez verilən suallar
Müalicədən imtina edə bilərəmmi?
Bəli, lakin həkim imtinanın nəticələrini izah etməlidir. Qərardan əvvəl bütün suallarınızı verin.
Çıxarışımı ala bilmirəm, nə edim?
Şöbə müdirinə və ya müəssisə rəhbərliyinə yazılı müraciət edin.
Həkim yaxınlarıma məlumat verə bilərmi?
Yalnız sizin razılığınızla. Kimə nə deyiləcəyini əvvəlcədən bildirin.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Müalicədən imtina edə bilərəmmi?
Çıxarışımı ala bilmirəm, nə edim?
Həkim yaxınlarıma məlumat verə bilərmi?
12Mənbələr
- WHO Regional Office for Europe. A declaration on the promotion of patients’ rights in Europe (1994)
- National Cancer Institute (NCI). Questions to Ask Your Doctor about Your Diagnosis
- Cancer.Net (ASCO). Seeking a Second Opinion
- Charité – Universitätsmedizin Berlin. Allogeneic stem cell transplantation, Campus Virchow-Klinikum (in German)
- Charité – Universitätsmedizin Berlin. For international patients
- Heidelberg University Hospital. Stem cell transplantation
- Heidelberg University Hospital. Treatment inquiry and appointment for international patients
- Clínica Universidad de Navarra. Hematopoietic stem cell transplantation (in Spanish)
- Clínica Universidad de Navarra. International patients
- Bambino Gesù Children’s Hospital. Onco-haematology therapies (in Italian)