← Geri
Tədqiqatlar və yeni üsullar

Mənbənin yoxlanması

Leykemiya barədə internetdə çox məlumat var, lakin hamısı etibarlı deyil. Bir neçə sadə sual yaxşı mənbəni pisindən ayırmağa kömək edir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Kafedə kişi smartfonunda diqqətlə nəsə oxuyur
Şəkil 1.Oxuduğunuzu yoxlayın

01Qısa cavab

Kim yazıb — dövlət səhiyyə qurumu, universitet, xəstə təşkilatı, yoxsa satış saytı? Nə vaxt yenilənib? Elmi mənbələrə istinad varmı? Məlumat həkimlərlə yoxlanılıbmı? Sizə nəsə satmağa çalışırlarmı? Rəylər və sosial şəbəkə paylaşımları şəxsi təcrübədir, sübut deyil. Etibarlı başlanğıc nöqtələri: NCI, NHS, MedlinePlus, milli xərçəng məlumat xidmətləri, tədqiqat reyestrləri.

02Sadə izah

Kim yazıb?

Nə vaxt?

Sübut varmı?

Nəsə satılır?

03Elmi izah

MedlinePlus: sağlamlıq saytını qiymətləndirərkən sahibini, məqsədini və tarixini yoxlayın.

NCI: yeni müalicələr laboratoriyadan klinik tədqiqatlara qədər mərhələ-mərhələ yoxlanılır; yalnız təhlükəsizliyi və faydası sübut olunanlar standart müalicəyə çevrilir.

04Bədəndə nə baş verir?

Yaxşı əlamətlər

Aydın müəllif, tarix, istinadlar, reklam yoxdur.

Linza
Şəkil 2.Linza — Mənbənin yoxlanması

Pis əlamətlər

Möcüzə vədləri, gizli müalicə, ödəniş tələbi.

İki yol
Şəkil 3.İki yol — Mənbənin yoxlanması

Yeniliyi necə oxumalı

Tədqiqat xəbəri ümid verir, amma hər yenilik hər kəsə uyğun deyil. Kimdə, hansı mərhələdə, neçə nəfərdə yoxlandığına baxın.

Həkiminizlə danışın

Oxuduğunuzu həkiminizə göstərin: o, bunun sizin diaqnozunuz və müalicənizlə əlaqəsini izah edəcək. Müalicəni özbaşına dəyişməyin.

05Tədqiqat xəbərindən söhbətə: dörd addım

Oxuyun, yoxlayın, soruşun, birlikdə qərar verin.

Oxuyun — Etibarlı mənbədən.1OxuyunEtibarlı mənbədən.
Yoxlayın — Mərhələ, iştirakçılar, nəticə.2YoxlayınMərhələ, iştirakçılar, nəticə.
Soruşun — Həkiminizə göstərin.3SoruşunHəkiminizə göstərin.
Qərar — Birlikdə, tələsmədən.4QərarBirlikdə, tələsmədən.
MənbəEtibarlı sayt.
HəkimFərdi izah.
TəhlükəsizlikMüalicəni özbaşına dəyişməmək.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Yaxşı əlamətlərAydın müəllif, tarix, istinadlar, reklam yoxdur.
Pis əlamətlərMöcüzə vədləri, gizli müalicə, ödəniş tələbi.
Yeniliyi necə oxumalıTədqiqat xəbəri ümid verir, amma hər yenilik hər kəsə uyğun deyil. Kimdə, hansı mərhələdə, neçə nəfərdə yoxlandığına baxın.
Həkiminizlə danışınOxuduğunuzu həkiminizə göstərin: o, bunun sizin diaqnozunuz və müalicənizlə əlaqəsini izah edəcək. Müalicəni özbaşına dəyişməyin.

07Əsas terminlər

Rəyçili jurnal
Məqalələri ekspertlər yoxlayan jurnal.
Maraqların toqquşması
Müəllifin maliyyə marağı.
Klinik tədqiqat
İnsanların könüllü iştirakı ilə yeni müalicənin yoxlanması.
Sübut
Etibarlı tədqiqatlarla təsdiqlənmiş nəticə.

08Əsas fikirlər

  • Öyrənin.
  • Həkimdən soruşun.
  • Qeyd edin.
  • Mənbəni yoxlayın.
  • Həkimlə danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Sosial şəbəkədəki xəstə hekayəsi?

Dəstək verə bilər, amma müalicə məsləhəti deyil.

Tapdığımı həkimə göstərim?

Bəli, bu yaxşı ideyadır.

Bu yenilik mənə uyğundurmu?

Bunu yalnız müalicə edən həkim sizin diaqnozunuza, mərhələyə və vəziyyətinizə görə deyə bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Sosial şəbəkədəki xəstə hekayəsi?

  2. Tapdığımı həkimə göstərim?

  3. Bu yenilik mənə uyğundurmu?

Suallarım

12Mənbələr

  1. MedlinePlus. Evaluating Health Information
  2. National Cancer Institute. Using Trusted Resources
  3. U.S. National Library of Medicine. ClinicalTrials.gov
  4. National Cancer Institute. What Are Clinical Trials?
  5. National Cancer Institute. Phases of Clinical Trials
  6. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: next-generation sequencing
  7. National Cancer Institute (NCI). Find NCI-Supported Clinical Trials
  8. National Cancer Institute (NCI). Immunotherapy for Cancer
  9. National Cancer Institute (NCI). Biomarker Testing / Precision Medicine
  10. Deutsches Krebsforschungszentrum. Krebsinformationsdienst
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →