Tədqiqatlar və yeni üsullar

Donor seçimində yeniliklər

Əvvəllər transplantasiya üçün tam uyğun qardaş və ya bacı və ya qeyri-qohum donor lazım idi. İndi demək olar ki, hər xəstə üçün donor tapmaq mümkündür.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Qan verərkən donorun qolunun ağ-qara yaxın planı
Şəkil 1.Donorluq

01Qısa cavab

Seçimdə HLA uyğunluğu əsasdır, lakin həmçinin donorun yaşı, cinsi, qan qrupu, CMV statusu və xəstəyə qarşı anticisimlər nəzərə alınır. Yeni seçimlər: yarım uyğun qohum (haploidentik), qismən uyğun qeyri-qohum donor və göbək ciyəsi qanı. Transplantasiyadan sonrakı xüsusi dərman sxemləri RTPX riskini azaldaraq bu seçimləri təhlükəsizləşdirib. Hansı donorun seçildiyini transplantasiya komandası qərar verir.

02Sadə izah

HLA vacibdir.

Yaş da vacibdir.

Yarım uyğun mümkündür.

Komanda seçir.

03Elmi izah

NCI: allogen transplantasiyada donorun HLA tipi xəstəninkinə mümkün qədər yaxın olmalıdır.

NCI: yeni müalicələr laboratoriyadan klinik tədqiqatlara qədər mərhələ-mərhələ yoxlanılır; yalnız təhlükəsizliyi və faydası sübut olunanlar standart müalicəyə çevrilir.

04Bədəndə nə baş verir?

Kimlər donor ola bilər

Qardaş-bacı, valideyn, uşaq, reyestr donorları.

Uyğunluq
Şəkil 2.Uyğunluq — Donor seçimində yeniliklər

Gözləmə

Reyestr axtarışı həftələr çəkə bilər.

Reyestr
Şəkil 3.Reyestr — Donor seçimində yeniliklər

Yeniliyi necə oxumalı

Tədqiqat xəbəri ümid verir, amma hər yenilik hər kəsə uyğun deyil. Kimdə, hansı mərhələdə, neçə nəfərdə yoxlandığına baxın.

Həkiminizlə danışın

Oxuduğunuzu həkiminizə göstərin: o, bunun sizin diaqnozunuz və müalicənizlə əlaqəsini izah edəcək. Müalicəni özbaşına dəyişməyin.

05Tədqiqat xəbərindən söhbətə: dörd addım

Oxuyun, yoxlayın, soruşun, birlikdə qərar verin.

Oxuyun — Etibarlı mənbədən.1OxuyunEtibarlı mənbədən.
Yoxlayın — Mərhələ, iştirakçılar, nəticə.2YoxlayınMərhələ, iştirakçılar, nəticə.
Soruşun — Həkiminizə göstərin.3SoruşunHəkiminizə göstərin.
Qərar — Birlikdə, tələsmədən.4QərarBirlikdə, tələsmədən.
MənbəEtibarlı sayt.
HəkimFərdi izah.
TəhlükəsizlikMüalicəni özbaşına dəyişməmək.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Kimlər donor ola bilərQardaş-bacı, valideyn, uşaq, reyestr donorları.
GözləməReyestr axtarışı həftələr çəkə bilər.
Yeniliyi necə oxumalıTədqiqat xəbəri ümid verir, amma hər yenilik hər kəsə uyğun deyil. Kimdə, hansı mərhələdə, neçə nəfərdə yoxlandığına baxın.
Həkiminizlə danışınOxuduğunuzu həkiminizə göstərin: o, bunun sizin diaqnozunuz və müalicənizlə əlaqəsini izah edəcək. Müalicəni özbaşına dəyişməyin.

07Əsas terminlər

HLA tipləşdirmə
Toxuma uyğunluğunun yoxlanması.
Donor reyestri
Könüllü donorların bazası.
Klinik tədqiqat
İnsanların könüllü iştirakı ilə yeni müalicənin yoxlanması.
Sübut
Etibarlı tədqiqatlarla təsdiqlənmiş nəticə.

08Əsas fikirlər

  • Öyrənin.
  • Həkimdən soruşun.
  • Qeyd edin.
  • Mənbəni yoxlayın.
  • Həkimlə danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Qohumlarım müayinədən keçməlidir?

Komanda kimin yoxlanacağını deyəcək.

Uyğun donor yoxdursa?

Yarım uyğun və ya göbək ciyəsi qanı mümkün ola bilər.

Bu yenilik mənə uyğundurmu?

Bunu yalnız müalicə edən həkim sizin diaqnozunuza, mərhələyə və vəziyyətinizə görə deyə bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qohumlarım müayinədən keçməlidir?

  2. Uyğun donor yoxdursa?

  3. Bu yenilik mənə uyğundurmu?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Stem Cell and Bone Marrow Transplants for Cancer
  2. NMDP (Be The Match). About transplant
  3. National Cancer Institute. What Are Clinical Trials?
  4. National Cancer Institute. Phases of Clinical Trials
  5. National Cancer Institute. Using Trusted Resources
  6. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: bioinformatics
  7. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: microscope
  8. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: eligibility criteria
  9. World Health Organization. International Clinical Trials Registry Platform
  10. National Cancer Institute. Patient Safety in Clinical Trials
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt