← Geri
Müalicədən sonra və remissiya

Yeni planlar

Müalicədən sonra bir çox insan prioritetlərini yenidən düşünür və yeni məqsədlər qoyur. Bu mövzuda gələcəyi realist və çevik şəkildə necə planlaşdırmağı izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~2 dəq
Günəş altında cücərtilər cərgəsi.
Şəkil 1.Yeni planlar kök salır.

01Qısa cavab

Leykoz müalicəsi həyatı bir müddət “dayandırır”: planlar təxirə salınır, gündəlik həyat xəstəxana və müayinələr ətrafında qurulur. Müalicə bitəndə gələcəyə yenidən baxmaq vaxtı gəlir. Bəzi insanlar əvvəlki həyatlarına qayıtmaq istəyir, bəziləri isə prioritetlərini dəyişir: ailəyə daha çox vaxt, yeni iş, təhsil, səyahət, hobbi, könüllülük. NCI bunu “yeni normal” adlandırır. Eyni zamanda gələcəyi planlaşdırmaq çətin ola bilər: residiv qorxusu (mövzu «Analiz günü qorxusu»), yorğunluq və qeyri-müəyyənlik “uzaq planlar qurmağa dəyərmi?” sualını doğurur. Kömək edən yanaşmalar: əvvəlcə sizin üçün nəyin vacib olduğunu düşünün; yaxın, kiçik və real məqsədlərlə başlayın, məsələn, bir aylıq və ya üç aylıq; uzunmüddətli arzuları da yazın — onlar istiqamət verir; planları çevik saxlayın və lazım olsa dəyişin; planları yaxınlarla bölüşün. Böyük qərarları (iş dəyişmək, köçmək, ailə qurmaq, uşaq sahibi olmaq) tələsmədən verin; bəzilərində həkimlə məsləhətləşmək lazımdır — məsələn, hamiləlik planı (mövzu «Gecikmiş təsirlər fərdidir», «Uşaqlıqda müalicədən sonra fertillik») və ya uzaq səyahət (mövzu «Səyahətlərə qayıdış»). Kiçik nailiyyətləri qeyd etmək motivasiyanı saxlayır. Yeni planlar müayinələri və həkim tövsiyələrini əvəz etmir — onlar sizin “uzun sağlamlıq” planınızın bir hissəsidir (mövzu «Uzunmüddətli sağlamlıq»).

02Sadə izah

Müalicədən sonra prioritetlər dəyişə bilər.

Kiçik, real məqsədlərlə başlayın.

Planlar çevik olsun.

Böyük qərarlar — tələsmədən.

Kiçik nailiyyətləri qeyd edin.

03Elmi izah

Yeni normal: NCI müalicədən sonra bir çox insanın dəyərlərini və prioritetlərini yenidən düşündüyünü qeyd edir.

Gələcək: NCI “Facing Forward” kiçik addımlarla gələcəyə plan qurmağın uyğunlaşmaya kömək etdiyini yazır.

Hisslər: NCI və CRUK qeyri-müəyyənlik və qorxunun normal olduğunu, onlarla mübarizə üsullarının olduğunu bildirir.

Planlaşdırma: NCI-yə görə gələcəyə yönəlmiş məqsədlər həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Niyə prioritetlər dəyişir?

Ciddi xəstəlik insanı nəyin həqiqətən vacib olduğu barədə düşünməyə vadar edir.

Çəmənlikdə açıq işıqlı qapı.
Şəkil 2.Yeni imkanlar — Yeni planlar

Kiçik məqsədlər

Bir aylıq və ya üç aylıq real məqsədlərlə başlayın. Onlar inam və motivasiya verir.

Uzunmüddətli arzular

Onları da yazın: istiqamət verir. Yaxın və uzaq məqsədlər birlikdə yol xəritəsi yaradır.

Bayraqcıqlar olan xəritə.
Şəkil 3.Yaxın və uzaq məqsədlər.

Çeviklik

Sağlamlıq və enerji dəyişə bilər. Planları dəyişmək uğursuzluq deyil.

Həkimlə məsləhət

Hamiləlik, uzaq səyahət, ağır fiziki iş kimi planları həkimlə müzakirə edin.

Nə vaxt həkimə zəng etməli

Narahatedici əlamətlər — qızdırma, qanaxma, yeni ağrı, nəfəs darlığı — görüşlər arasında da həkimə deyilməlidir. Erkən müraciət həmişə gecikmədən yaxşıdır.

05Yeni planlar

Addımlar.

Düşünün — Nə vacibdir?1DüşününNə vacibdir?
Kiçik məqsəd — Yaxın məqsəd.2Kiçik məqsədYaxın məqsəd.
Çeviklik — Çevik planlar.3ÇeviklikÇevik planlar.
Bölüşün — Yaxınlarla bölüşün.4BölüşünYaxınlarla bölüşün.
MəqsədMəqsədlər aydınlaşır.
YolGələcəyə yol açılır.
MənaHəyata məna qayıdır.

06Planlaşdırma nümunəsi (sadələşdirilmiş)

MüddətNümunə məqsəd
1 ayHər gün gəzinti
3 ayMərhələli işə qayıdış
1 ilKurs və ya səyahət
UzunmüddətliArzular və böyük qərarlar

* Məqsədləri öz vəziyyətinizə uyğun seçin.

07Əsas terminlər

Yeni normal
Müalicədən sonrakı dəyişmiş həyat.
Prioritet
Sizin üçün ən vacib olan.
Qısamüddətli məqsəd
Yaxın, kiçik məqsəd.
Uzunmüddətli məqsəd
Uzaq arzu.
Qeyri-müəyyənlik
Gələcəyin bilinməməsi hissi.
Motivasiya
Hərəkət etmək istəyi.

08Əsas fikirlər

  • Nəyin vacib olduğunu düşünün.
  • Kiçik məqsədlərlə başlayın.
  • Arzuları da yazın.
  • Çevik olun.
  • Böyük qərarlarda tələsməyin.
  • Nailiyyətləri qeyd edin.

09Tez-tez verilən suallar

Uzaq planlar qurmağa dəyərmi?

Bəli; onlar istiqamət verir, çevik qalsınlar.

Qorxu planlara mane olur.

Bu barədə həkim və ya psixoloqla danışın (mövzu «Analiz günü qorxusu»).

Hamiləlik planlaşdırmaq olarmı?

Əvvəlcə həkiminizlə müzakirə edin (mövzu «Gecikmiş təsirlər fərdidir»).

Heç nə istəmirəm.

Uzun sürərsə, depressiya əlaməti ola bilər (mövzu «Travmatik xatirələr»).

Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Xeyr. Bu ümumi təhsil məlumatıdır; sizin vəziyyətinizi yalnız müalicə edən həkim qiymətləndirir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Uzaq planlar qurmağa dəyərmi?

  2. Qorxu planlara mane olur.

  3. Hamiləlik planlaşdırmaq olarmı?

  4. Heç nə istəmirəm.

  5. Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Survivorship: the new normal
  2. National Cancer Institute. Facing Forward: Life After Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Feelings and Cancer
  4. Cancer Research UK. Coping with cancer emotionally
  5. National Cancer Institute. Coping: survivorship
  6. National Cancer Institute (NCI). Follow-Up Medical Care
  7. National Cancer Institute (NCI). Cancer Survivorship
  8. Cancer.Net (ASCO). Follow-Up Care After Cancer Treatment
  9. Leukemia & Lymphoma Society (LLS). Long-Term and Late Effects of Treatment
  10. Cancer.Net (ASCO). Long-Term Side Effects of Cancer Treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →