← Geri
Müalicədən sonra və remissiya

Işə qayıdış

Işə qayıtmaq bir çox insan üçün normal həyata qayıdışın vacib hissəsidir. Bu mövzuda nə vaxt qayıtmaq, işəgötürənlə necə danışmaq və mərhələli qayıdışı necə planlaşdırmaq barədə izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~2 dəq
Pəncərə yanında səliqəli masa.
Şəkil 1.Işə qayıdış — Işə qayıdış

01Qısa cavab

Işə qayıtmaq gəlir, sosial əlaqə və məqsəd hissi verir. Amma müalicədən sonra yorğunluq (mövzu «Yorğunluq və hərəkət balansı»), diqqət və yaddaş çətinlikləri (mövzu «Yaddaş və diqqət»), yoluxma riski və emosional dəyişikliklər işi çətinləşdirə bilər. Qayıtma vaxtı müalicənin növündən, işin xarakterindən və özünüzü necə hiss etdiyinizdən asılıdır: kimsə müalicə zamanı da işləyir, kimsə transplantasiyadan sonra aylarla evdə qalır. Bu qərarı həkiminizlə birlikdə verin. Işəgötürənlə nə qədər məlumat bölüşmək sizin seçiminizdir; amma vəziyyətinizi bilmələri uyğunlaşmaların təşkilinə kömək edir. Macmillan mərhələli qayıdışı tövsiyə edir: qısa günlər və ya həftədə bir neçə gün ilə başlayıb tədricən artırmaq. Ağlabatan uyğunlaşmalar da kömək edə bilər: çevik iş saatları, evdən işləmək, fasilələr, fiziki yükün azaldılması, izdihamlı nəqliyyatdan qaçmaq üçün başqa iş vaxtı, rahat iş yeri. Yoluxma riski yüksəkdirsə, xəstə həmkarlarla təmasdan çəkinmək və əl gigiyenası vacibdir. Işdə vaxtaşırı yoxlama görüşləri planlaşdırın. Qayıdış gözlədiyinizdən çətin olarsa, bu, uğursuzluq deyil — planı dəyişmək olar. Erqoterapevt və ya sosial işçi də kömək edə bilər (mövzu «Reabilitasiya»). Bəzən insanlar işi dəyişmək qərarına gəlir — bu da normaldır (mövzu «Yeni planlar»).

02Sadə izah

Iş — gəlir, əlaqə və məqsəd.

Qayıdış vaxtını həkimlə seçin.

Ən yaxşı yol — mərhələli qayıdış.

Ağlabatan uyğunlaşmalar kömək edir.

Çətin olarsa, planı dəyişmək olar.

03Elmi izah

Mərhələli qayıdış: Macmillan qısa iş günləri ilə başlayıb yükü tədricən artırmağı tövsiyə edir.

Uyğunlaşmalar: Macmillan çevik saatları, evdən işləməyi və fasilələri tez-tez istifadə olunan uyğunlaşmalar kimi göstərir.

Müalicədən sonra: NCI “Facing Forward” işə qayıdışın planlaşdırılmasını və işəgötürənlə ünsiyyəti müzakirə edir.

Yeni normal: NCI qeyd edir ki, bəzi insanlar müalicədən sonra iş prioritetlərini yenidən düşünür.

04Bədəndə nə baş verir?

Nə vaxt qayıtmaq olar?

Müalicədən, iş növündən və özünüzü necə hiss etdiyinizdən asılıdır. Həkiminizlə qərar verin.

Işəgötürənlə söhbət

Nə qədər məlumat bölüşmək sizin seçiminizdir. Ehtiyaclarınızı və mümkün uyğunlaşmaları əvvəlcədən düşünün.

Mərhələli qayıdış

Qısa günlər və ya həftədə bir neçə gün, sonra tədricən artırmaq.

Böyüyən işıqlı daşlar cərgəsi.
Şəkil 2.Mərhələli qayıdış — Işə qayıdış

Uyğunlaşmalar

Çevik saatlar, evdən iş, fasilələr, yükün azaldılması, rahat iş yeri.

Lampa və bitki yanında rahat stul.
Şəkil 3.Işdə uyğunlaşmalar — Işə qayıdış

Işdə gündəlik həyat

Ən vacib işləri enerjili saatlara qoyun, qeydlər aparın, fasilə edin, əl gigiyenasına əməl edin.

Nə vaxt həkimə zəng etməli

Narahatedici əlamətlər — qızdırma, qanaxma, yeni ağrı, nəfəs darlığı — görüşlər arasında da həkimə deyilməlidir. Erkən müraciət həmişə gecikmədən yaxşıdır.

05Işə qayıdış

Addımlar.

Hazırlıq — Həkimlə hazırlığı müzakirə edin.1HazırlıqHəkimlə hazırlığı müzakirə edin.
Işəgötürən — Işəgötürənlə danışın.2IşəgötürənIşəgötürənlə danışın.
Tədricən — Mərhələli qayıdış.3TədricənMərhələli qayıdış.
Yoxlama — Vaxtaşırı yoxlama.4YoxlamaVaxtaşırı yoxlama.
PlanQayıdış planlıdır.
BalansIş və istirahət balansdadır.
MəqsədMəqsəd hissi qayıdır.

06Mərhələli qayıdış nümunəsi (sadələşdirilmiş)

MərhələIş yükü
1–2-ci həftəQısa günlər, yüngül işlər
3–4-cü həftəDaha uzun günlər
Sonrakı həftələrTədricən tam yükə doğru
Hər mərhələdəYoxlama görüşü

* Bu, yalnız nümunədir; plan həkim və işəgötürənlə birgə qurulur.

07Əsas terminlər

Mərhələli qayıdış
Iş yükünün tədricən artırılması.
Ağlabatan uyğunlaşma
Işin şəraitinə dəyişiklik.
Çevik saatlar
Dəyişən iş vaxtı.
Kadrlar şöbəsi
Işçilərlə işləyən bölmə.
Erqoterapevt
Iş və gündəlik fəaliyyət mütəxəssisi.
Yoxlama görüşü
Irəliləyişin müzakirəsi.

08Əsas fikirlər

  • Qayıdışı həkimlə planlayın.
  • Ehtiyaclarınızı əvvəlcədən düşünün.
  • Mərhələli başlayın.
  • Uyğunlaşmalar istəyin.
  • Fasilələr edin.
  • Çətin olarsa, planı dəyişin.

09Tez-tez verilən suallar

Diaqnozumu deməyə borcluyammı?

Bu, ölkədən asılıdır; çox vaxt sizin seçiminizdir.

Yorğunluq işə mane olur.

Mərhələli qayıdış və fasilələr barədə danışın; həkimə də deyin.

Diqqətim zəifdir.

Qeydlər, siyahılar və bir işə fokuslanmaq kömək edir (mövzu «Yaddaş və diqqət»).

Işi dəyişmək istəyirəm.

Bu, tez-tez olur; tələsmədən düşünün (mövzu «Yeni planlar»).

Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Xeyr. Bu ümumi təhsil məlumatıdır; sizin vəziyyətinizi yalnız müalicə edən həkim qiymətləndirir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Diaqnozumu deməyə borcluyammı?

  2. Yorğunluq işə mane olur.

  3. Diqqətim zəifdir.

  4. Işi dəyişmək istəyirəm.

  5. Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. Macmillan Cancer Support. Work and cancer
  2. National Cancer Institute. Facing Forward: Life After Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Survivorship: the new normal
  4. National Cancer Institute. Follow-up Medical Care
  5. National Cancer Institute. Coping: survivorship
  6. National Cancer Institute (NCI). Follow-Up Medical Care
  7. National Cancer Institute (NCI). Cancer Survivorship
  8. Cancer.Net (ASCO). Follow-Up Care After Cancer Treatment
  9. Leukemia & Lymphoma Society (LLS). Long-Term and Late Effects of Treatment
  10. Cancer.Net (ASCO). Long-Term Side Effects of Cancer Treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →