← Geri
Müalicədən sonra və remissiya

Remissiyada qidalanma

Remissiyada sağlam qidalanma gücü bərpa etməyə, çəkini saxlamağa və ürək, sümük kimi orqanları qorumağa kömək edir. Bu mövzuda sağ qalanlar üçün beynəlxalq tövsiyələrə əsaslanan ümumi prinsipləri izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~3 dəq
Yaşıl, qızılı və kəhrəba bölmələri olan işıq boşqabı.
Şəkil 1.Balanslı boşqab — Remissiyada qidalanma

01Qısa cavab

Leykoz müalicəsi bədəndən çox güc aparır. Müalicədən sonra qidalanma bərpaya kömək edir, ancaq heç bir xüsusi pəhriz leykozun qayıtmasının qarşısını aldığı sübut olunmayıb. Beynəlxalq təşkilatlar (ACS, WCRF, WHO) sağ qalanlara ümumi sağlam qidalanma prinsiplərini tövsiyə edir. Boşqabın təxminən yarısı tərəvəz və meyvə, dörddə biri bütöv taxıllar (qəhvəyi düyü, bütöv buğda çörəyi, yulaf, qarabaşaq), dörddə biri isə zülal (paxlalılar, balıq, quş əti, yumurta, süd məhsulları) olsun. Emal olunmuş əti (kolbasa, sosiska), çox qırmızı əti, şirin içkiləri, çox duzlu və çox emal olunmuş qidaları məhdudlaşdırın. Kifayət qədər su için. Spirtli içkilər barədə ayrıca mövzuya baxın (mövzu «Tütün və spirtli içkilər haqqında məlumat»). Müalicədən sonra bəzi insanlarda çəki artır, bəzilərində isə azalır (mövzu «Çəki»); steroidlər, hormonlar və az hərəkət buna təsir edir. Sümük sağlamlığı üçün kalsium və D vitamini (mövzu «Qaraciyər»), ürək üçün az duz və sağlam yağlar vacibdir. Əlavələr və vitaminlər haqqında mövzu «Vitaminlər haqqında miflər»-ə baxın. Fərdi plan üçün dietoloqla danışın, xüsusən şəkərli diabet, böyrək və ya qaraciyər problemləri varsa.

02Sadə izah

Qidalanma bərpaya kömək edir.

Heç bir pəhriz residivin qarşısını almağa zəmanət vermir.

Boşqab — yarısı tərəvəz və meyvə.

Məhdudlaşdırın — emal olunmuş ət, şirin içki, duz.

Fərdi plan — dietoloqla.

03Elmi izah

Ümumi tövsiyələr: ACS sağ qalanlara tərəvəz, meyvə və bütöv taxıllarla zəngin, emal olunmuş və qırmızı ət, şirin içkilər və çox emal olunmuş qidalarla məhdud qidalanmanı tövsiyə edir.

Xərçəngin qarşısının alınması: WCRF tövsiyələri bitki mənşəli qidaların, sağlam çəkinin və fiziki aktivliyin ümumi xərçəng riskini azaltdığını göstərir; bu, sağ qalanlara da aiddir.

Sağlam boşqab: WHO gündə ən azı 400 qram tərəvəz və meyvə, azaldılmış duz (gündə 5 qramdan az) və şəkərin məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edir.

Qida təhlükəsizliyi: ACS qeyd edir ki, immuniteti hələ də zəif olan şəxslər (transplantasiyadan sonra, immunosupressiv dərmanlar) qida təhlükəsizliyi qaydalarına əməl etməyə davam etməlidir.

04Bədəndə nə baş verir?

Niyə qidalanma vacibdir?

Müalicədən sonra bədən toxumaları bərpa edir, əzələ gücü qayıdır. Sağlam qidalanma ürək, sümük və çəkini qorumağa da kömək edir.

Sağlam boşqab

Yarısı müxtəlif rəngli tərəvəz və meyvə, dörddə biri bütöv taxıl, dörddə biri zülal. Bitki yağları və qoz-fındıq sağlam yağ mənbəyidir.

Rəngli tərəvəz və meyvələr olan bağ.
Şəkil 2.Müxtəlif rəngli bitki qidaları.

Nəyi məhdudlaşdırmalı?

Emal olunmuş ət, çox qırmızı ət, şirin içkilər, şirniyyat, çox duzlu və fast-food qidaları, spirtli içkilər.

Su və içkilər

Əsas içki su olsun. Şirəni və şirin içkiləri məhdudlaşdırın. Çay və qəhvə orta miqdarda adətən olar — həkiminizdən soruşun.

Su stəkanı və yaşıl yarpaq.
Şəkil 3.Su və sadə təbii qidalar.

Xüsusi hallar

Steroidlər qan şəkərini və iştahı artıra bilər; böyrək və ya qaraciyər problemləri, diabet və ya xroniki GVHD varsa, qidalanmanı həkim və dietoloqla planlayın.

Nə vaxt həkimə zəng etməli

Narahatedici əlamətlər — qızdırma, qanaxma, yeni ağrı, nəfəs darlığı — görüşlər arasında da həkimə deyilməlidir. Erkən müraciət həmişə gecikmədən yaxşıdır.

05Remissiyada sağlam qidalanma

Addımlar.

Boşqab — Yarısı tərəvəz və meyvə.1BoşqabYarısı tərəvəz və meyvə.
Taxıl — Bütöv taxıl seçin.2TaxılBütöv taxıl seçin.
Məhdudlaşdırın — Emal olunmuş ət, şirin içkilər.3MəhdudlaşdırınEmal olunmuş ət, şirin içkilər.
Plan — Dietoloqla danışın.4PlanDietoloqla danışın.
BərpaGüc qayıdır.
ÜrəkÜrək qorunur.
ÇəkiÇəki sabit qalır.

06Sağlam boşqab (sadələşdirilmiş)

QrupNümunələrNə qədər
Tərəvəz və meyvəMüxtəlif rənglərBoşqabın yarısı
Bütöv taxıllarQəhvəyi düyü, yulaf, qarabaşaqDörddə biri
ZülalPaxlalılar, balıq, quş əti, yumurtaDörddə biri
MəhdudlaşdırınEmal olunmuş ət, şirin içkilərAz və nadir

* Fərdi ehtiyaclarınızı dietoloq müəyyən edir.

07Əsas terminlər

Bütöv taxıl
Kəpəyi saxlanılmış taxıl.
Emal olunmuş ət
Kolbasa, sosiska, hisə verilmiş ət.
Zülal
Əzələ və toxumalar üçün qida maddəsi.
Lif
Bitki qidalarında həzmə kömək edən hissə.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Qida təhlükəsizliyi
Infeksiyaların qarşısını alan qida qaydaları.

08Əsas fikirlər

  • Müxtəlif və bitki mənşəli qidalanın.
  • Boşqabın yarısı tərəvəz və meyvə.
  • Emal olunmuş əti məhdudlaşdırın.
  • Əsas içki — su.
  • Möcüzəvi pəhrizlərə inanmayın.
  • Qida təhlükəsizliyini həkimlə dəqiqləşdirin.

09Tez-tez verilən suallar

Şəkər leykozu “qidalandırır”mı?

Şəkərin leykozu qaytardığına dair sübut yoxdur, amma çox şəkər çəki və ürək üçün zərərlidir.

Vegetarian olmalıyammı?

Məcburi deyil; bitki mənşəli qidaların çox olması kifayətdir.

Çiy qidalar nə vaxt olar?

Bu, immunitetinizdən asılıdır; həkiminizdən soruşun.

Xüsusi “antixərçəng” pəhrizlər işləyirmi?

Elmi sübut yoxdur; balanslı qidalanma daha faydalıdır.

Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Xeyr. Bu ümumi təhsil məlumatıdır; sizin vəziyyətinizi yalnız müalicə edən həkim qiymətləndirir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Şəkər leykozu “qidalandırır”mı?

  2. Vegetarian olmalıyammı?

  3. Çiy qidalar nə vaxt olar?

  4. Xüsusi “antixərçəng” pəhrizlər işləyirmi?

  5. Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. American Cancer Society. Nutrition and Physical Activity During and After Cancer Treatment
  2. World Cancer Research Fund. Cancer Prevention Recommendations
  3. World Health Organization. Healthy diet
  4. NHS. Eat well
  5. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Nutrition
  6. National Cancer Institute (NCI). Follow-Up Medical Care
  7. National Cancer Institute (NCI). Cancer Survivorship
  8. Cancer.Net (ASCO). Follow-Up Care After Cancer Treatment
  9. Leukemia & Lymphoma Society (LLS). Long-Term and Late Effects of Treatment
  10. National Cancer Institute. Facing Forward: Life After Cancer Treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →