← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

İzdiham: nə zaman və necə qaçmaq

Kütləvi yerlərdə tənəffüs infeksiyaları asan yayılır. Neytrofillər aşağı olanda izdihamdan qaçmaq ən təsirli qorunmalardan biridir — həyatı tam dayandırmadan.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Sakit parkda boş skamya
Şəkil 1.Sakit vaxtda, izdihamsız yerlər

01Qısa cavab

Neytropeniya dövründə ictimai nəqliyyat, mitinq, konsert, bazar, kinoteatr, dini və ailə məclisləri kimi sıx yerlərdən çəkinin. Mağazaya lazım olsa, sakit saatlarda gedin və ya çatdırılma sifariş edin. Çöldə vaxt keçirmək — sakit park, açıq hava — adətən daha təhlükəsizdir. Komanda tövsiyə edirsə, sıx qapalı yerdə maska taxın; antiseptik yanınızda olsun. Öskürən, asqıran adamlardan uzaq durun. Qrip və COVID kimi mövsümi infeksiyalarda daha diqqətli olun. Göstəricilər bərpa olanda tədricən qayıdın («Göstəricilər artanda: addım-addım»).

02Sadə izah

Sıx yer — yox.

Sakit saatlar.

Çöl — daha yaxşı.

Maska — komanda ilə.

03Elmi izah

NCI: neytropeniya zamanı izdihamdan və xəstə insanlardan uzaq durmaq tövsiyə olunur.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Damcı yolu

Öskürək və asqırma ilə virus ətrafa yayılır.

Havalandırma

Açıq havada virus tez dağılır.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Damcı yoluÖskürək və asqırma ilə virus ətrafa yayılır.
HavalandırmaAçıq havada virus tez dağılır.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Damcı infeksiyası
Damcılarla keçən infeksiya.
Pik saat
Ən sıx vaxt.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Seçin.
  • Qoruyun.
  • Qayıdın.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Toya gedə bilərəm?

Neytropeniyada adətən yox; komanda ilə vaxtını müzakirə edin.

Xəstəxanaya gediş də izdihamdır.

Bəli — maska, antiseptik və ayrıca oturmaq kömək edir.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Toya gedə bilərəm?

  2. Xəstəxanaya gediş də izdihamdır.

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  4. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  5. NHS. Shortness of breath
  6. Macmillan Cancer Support. Breathlessness
  7. Cancer Research UK. Breathing problems with cancer
  8. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Using an incentive spirometer
  9. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. How To Use Your Incentive Spirometer
  10. National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Relaxation Techniques: What You Need To Know
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →