← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

Kimyaterapiya günü: özünüzə qulluq

Kimyaterapiya günü uzun və yorucu ola bilər. Əvvəlcədən hazırlıq, yüngül yemək, su və dəstək günü daha rahat keçirməyə kömək edir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Yaylıqlı qadın xəstəxana çarpayısında müalicə zamanı telefondan istifadə edir
Şəkil 1.Kimyaterapiya günü uzun ola bilər

01Qısa cavab

Çantanı əvvəlki axşam hazırlayın: dərman siyahısı, sənədlər, isti örtük, kitab, qulaqlıq, su, komandanın icazə verdiyi yüngül qəlyanaltı. Səhər yüngül yeyin, komanda başqa deməyibsə. Boş qollu və ya kateterə giriş verən rahat geyim. Mümkünsə yanınızda kimsə olsun və sizi evə aparsın. Ürəkbulanma, ağrı, narahatlıq olsa — heyətə deyin, vaxtında verilən dərmanlar daha yaxşı kömək edir. İnfuziya yerində yanma, şiş, ağrı — dərhal deyin. Evdə komandanın verdiyi göstərişlərə və dərman qrafikinə əməl edin; suallarınızı yazın.

02Sadə izah

Çanta — axşamdan.

Yüngül yemək.

Simptom — deyin.

Yanma — dərhal.

03Elmi izah

NCI: kimyaterapiya günü yanınızda dəstək olması, rahat geyim və yan təsirlər barədə heyətə vaxtında məlumat vermək tövsiyə olunur.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Ekstravazasiya

Dərmanın venadan kənara sızması — yanma və şişlə özünü göstərir.

Ürəkbulanmanın qarşısı

Dərmanlar çox vaxt əvvəlcədən verilir.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
EkstravazasiyaDərmanın venadan kənara sızması — yanma və şişlə özünü göstərir.
Ürəkbulanmanın qarşısıDərmanlar çox vaxt əvvəlcədən verilir.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

İnfuziya
Dərmanın damara yavaş yeridilməsi.
Ekstravazasiya
Dərmanın toxumaya sızması.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Hazırlaşın.
  • Deyin.
  • Dincəlin.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Maşın sürüb gələ bilərəm?

Çox vaxt yox — bəzi dərmanlar yuxululuq yaradır; komandadan soruşun.

Yemək istəmirəm.

Kiçik porsiya və su kifayət ola bilər; komandaya deyin.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Maşın sürüb gələ bilərəm?

  2. Yemək istəmirəm.

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Chemotherapy to Treat Cancer
  2. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  5. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Peripherally inserted central catheter — flushing
  7. National Cancer Institute. Sexual Health Issues in Men and Cancer Treatment
  8. National Cancer Institute (NCI). Spirituality in Cancer Care (PDQ®) – Patient Version
  9. National Cancer Institute (NCI). Cancer-Related Post-traumatic Stress (PDQ®) – Patient Version
  10. American Cancer Society. Adjusting to Life With Cancer
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →