← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

Kateterlə gigiyena: gündəlik qayda

Mərkəzi kateter (PICC, port, tunelli kateter) müalicəni asanlaşdırır, amma mikroblar üçün qan dövranına birbaşa yol ola bilər. Gündəlik gigiyena infeksiya və tıxanma riskini azaldır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Boruları və sıxacları olan mərkəzi venoz kateter
Şəkil 1.Mərkəzi kateter: xarici hissə təmiz qalmalıdır

01Qısa cavab

Kateterə və sarğıya yalnız təmiz əllərlə, ehtiyac olanda toxunun. Sarğını, qapaqları və yuyulmanı komandanın təlimatı ilə — çox vaxt tibb bacısı — dəyişin; özünüz açmayın. Sarğı quru, təmiz və yapışmış olsun; islanarsa, qalxarsa — deyin. Boru hissəsini dartmayın, qaykaları qoruyun, sıx kəmər və çanta qayışından qaçın. Kateter yanında qayçı və iti əşya istifadə etməyin. Hər gün baxın: qızartı, şiş, ağrı, axıntı, hərarət, titrəmə (xüsusən yuyulmadan sonra), qol və ya boyunda şiş — dərhal zəng.

02Sadə izah

Təmiz əllər.

Sarğı — quru.

Özünüz açmayın.

Qızartı, hərarət — zəng.

03Elmi izah

MedlinePlus: mərkəzi venoz kateterlərə qulluq əl gigiyenası, sarğını quru saxlamaq və infeksiya əlamətlərini izləməyi tələb edir.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Biofilm

Mikroblar kateter səthində təbəqə yarada bilər.

Tromboz

Kateter ətrafında laxta qol və boyunda şişə səbəb ola bilər.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
BiofilmMikroblar kateter səthində təbəqə yarada bilər.
TrombozKateter ətrafında laxta qol və boyunda şişə səbəb ola bilər.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

PICC
Qoldan keçirilən mərkəzi kateter.
Port
Dəri altına yerləşdirilən kameralı kateter.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Yuyun.
  • Qoruyun.
  • Baxın.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Port varsa da bu qaydalar lazımdır?

Port dəri altındadır; istifadə olunmayanda qulluq daha sadədir — komandadan soruşun.

Qapaq düşdü.

Ucunu təmiz bezlə örtün və dərhal zəng edin.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Port varsa da bu qaydalar lazımdır?

  2. Qapaq düşdü.

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. MedlinePlus. Central venous catheters - ports
  2. MedlinePlus. Peripherally inserted central catheter - flushing
  3. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  5. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  6. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  7. ICUsteps. Guide to intensive care: effects on your body
  8. National Cancer Institute (NCI). Support for Caregivers of Cancer Patients
  9. American Cancer Society. Caregivers and Family
  10. U.S. Food and Drug Administration. Antibacterial Soap? You Can Skip It
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →