Pendir: hansı olar, hansı yox
Pendir yaxşı zülal və kalsium mənbəyidir. Amma bəzi pendirlər — xüsusən yumşaq, kifli və pasterizə olunmamış süddən hazırlananlar — Listeria daşıya bilər. Bu bölmədə müalicə zamanı pendir seçimini izah edirik.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Bərk, pasterizə — olar.
Kif və mavi — yox.
Bazar pendiri — yox.
Bişmiş — çox vaxt olar.
03Elmi izah
Listeria: yumşaq və pasterizə olunmamış pendirlərdə daha çox rast gəlinir və immuniteti zəif insanlarda ağır infeksiya yaradır.
ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.
04Bədəndə nə baş verir?
Pizza və lazanya
Buxar çıxana qədər bişmiş pendirli yeməklər adətən təhlükəsizdir.
Kəsilmiş pendir
Mağazada dilimlənmiş pendirdən bağlı paketdəki daha təhlükəsizdir.
Neytropeniya
Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalar
Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.
05Təhlükəsizlik: dörd addım
Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.
06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
 Pizza və lazanya | Buxar çıxana qədər bişmiş pendirli yeməklər adətən təhlükəsizdir. |
 Kəsilmiş pendir | Mağazada dilimlənmiş pendirdən bağlı paketdəki daha təhlükəsizdir. |
| Neytropeniya | Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir. |
| Ümumi qaydalar | Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir. |
07Əsas terminlər
- Listeria
- Soyuqda da çoxala bilən bakteriya.
- Kif pendiri
- Səthində ağ kif qabığı olan pendir.
- Qida yoluxması
- Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Bərk və pasterizə.
- Kifli və bazardan yox.
- Bişmiş — olar.
- Şübhədə — atın.
- Qızdırmada zəng edin.
09Tez-tez verilən suallar
Feta olarmı?
Pasterizə olunmuş süddən, bağlı paketdə adətən olar.
Pendirdə kif görsəm?
Yumşaq pendiri atın; bərk pendiri neytropeniyada da atmaq daha təhlükəsizdir.
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Feta olarmı?
Pendirdə kif görsəm?
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
12Mənbələr
- World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
- World Health Organization. Food safety fact sheet
- U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- Journal of the National Cancer Institute, 2018. Johnson SB et al. Use of Alternative Medicine for Cancer and Its Impact on Survival
- JAMA Oncology, 2018. Johnson SB et al. Complementary Medicine, Refusal of Conventional Cancer Therapy, and Survival Among Patients With Curable Cancers
- NHS. How to wash your hands
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Preventing Listeria Infection
- FoodSafety.gov (U.S. Department of Health and Human Services). Cook to a Safe Minimum Internal Temperature
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). Food Safety for Older Adults and People with Cancer, Diabetes, HIV/AIDS, Organ Transplants, and Autoimmune Diseases