Donor uyğunluğu

01Qısa cavab

HLA zülalları hüceyrələrin səthində olur və immun sistemə "özünü" tanımağa kömək edir. Uyğunluq qan və ya yanaq yaxması ilə yoxlanılır. Hər qardaş-bacının tam uyğun olma ehtimalı təxminən dörddə birdir. Uyğun ailə donoru yoxdursa, beynəlxalq qeydiyyatlarda axtarılır; yarı-uyğun (haploidentik) ailə donoru və ya kord qanı da seçim ola bilər.

02Sadə izah

Mövzu. donor uyğunluğu.

Sual verin. Komandanız sizin vəziyyətinizi izah edəcək.

Qeyd edin. Suallarınızı yazın.

Ümumi baxış. «Kök hüceyrə transplantasiyası» məqaləsi.

03Elmi izah

HLA tipləşdirmə: bir neçə əsas HLA geni müqayisə olunur.

Digər amillər: donorun yaşı, cinsi, CMV statusu və qan qrupu da nəzərə alınır.

04Bədəndə nə baş verir?

HLA zülalları hüceyrələrin səthində olur və immun sistemə "özünü" tanımağa kömək edir. Uyğunluq qan və ya yanaq yaxması ilə yoxlanılır. Hər qardaş-bacının tam uyğun olma ehtimalı təxminən dörddə birdir. Uyğun ailə donoru yoxdursa, beynəlxalq qeydiyyatlarda axtarılır; yarı-uyğun (haploidentik) ailə donoru və ya kord qanı da seçim ola bilər.

Daha ətraflı

HLA tipləşdirmə: bir neçə əsas HLA geni müqayisə olunur. Digər amillər: donorun yaşı, cinsi, CMV statusu və qan qrupu da nəzərə alınır.

**Şəkil 2.**Yanaq yaxması — Donor uyğunluğu

Ümumi baxış

Bu məqalə bir mövzunu dərindən izah edir. Ümumi şəkil üçün «Kök hüceyrə transplantasiyası» məqaləsinə baxın.

**Şəkil 3.**Qeydiyyat xəritəsi — Donor uyğunluğu

05Donor uyğunluğu: addımlar

Dörd addım.

1TipləşdirməSiz.

2AiləTest.

3QeydiyyatAxtarış.

4SeçimKomanda.

06Donor növləri

Donor	Uyğunluq	Qeyd
Qardaş-bacı	Tam uyğun ola bilər	Təxminən 1/4 ehtimal
Qeydiyyat donoru	Tam və ya yaxın	Axtarış vaxt alır
Haploidentik	Yarı uyğun	Çox vaxt ailədə tapılır

07Əsas terminlər

HLA: İnsan leykosit antigenləri.
Haploidentik: Yarı uyğun donor.

08Əsas fikirlər

Hər insanın planı fərdidir.
Suallarınızı yazıb gətirin.
Yeni əlamətləri tez bildirin.
Dərmanları özbaşına dəyişməyin.
Qida üçün «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim».
Ümumi baxış: «Kök hüceyrə transplantasiyası».

09Tez-tez verilən suallar

Qan qrupu uyğun olmalıdırmı?

Mütləq deyil; HLA daha vacibdir.

Bu hamı üçün eynidirmi?

Xeyr; plan leykozun növünə və vəziyyətinizə görə seçilir.

Harada ümumi məlumat var?

«Kök hüceyrə transplantasiyası» məqaləsində.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

Qan qrupu uyğun olmalıdırmı?
Bu hamı üçün eynidirmi?
Harada ümumi məlumat var?

Suallarım

11Növbəti nəyi oxumaq faydalıdır?

12Mənbələr

National Cancer Institute (NCI). Stem Cell Transplants in Cancer Treatment
MedlinePlus. Bone Marrow Transplantation
MedlinePlus. Histocompatibility antigen test
National Marrow Donor Program (NMDP). Finding a donor
American Cancer Society. Blood Transfusions
American Cancer Society. Blood Transfusion Side Effects
American Cancer Society. Low Platelet Count (Thrombocytopenia)
American Cancer Society. Managing Anemia When You Have Cancer
JAMA, 2023. Red Blood Cell Transfusion: 2023 AABB International Guidelines
Annals of Internal Medicine, 2015. Platelet transfusion: a clinical practice guideline from the AABB