← Geri
İmmunitet və infeksiyalardan qorunma

Leykoz immunitetə necə təsir edir

Əsas məqalə («İmmun sistem necə işləyir?») immun sistemin necə işlədiyini izah edir. Bu mövzu leykozun özünün — hələ müalicədən əvvəl — müdafiəni necə zəiflətdiyini göstərir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Çoxlu eyni blast arasında az sağlam hüceyrə.
Şəkil 1.Blastlar ilik fabrikini doldurur.

01Qısa cavab

Leykoz sümük iliyinin xəstəliyidir — immun hüceyrələrin “fabrikinin”. Kəskin leykozlarda (ALL, AML) yetişməmiş blast hüceyrələr iliyi doldurur və normal neytrofil, limfosit və trombositlərin istehsalını sıxışdırır; leykosit sayı yüksək olsa belə, işlək müdafiəçi az ola bilər. CLL-də hüceyrələr yetkin görünür, amma düzgün antitel hazırlamır; buna görə antitellər azalır və bakterial infeksiyalar tez-tez olur. CML-in xroniki fazasında immunitet adətən nisbətən qorunur. Tükcüklü hüceyrəli leykozda monositlər və neytrofillər xüsusilə azalır.

02Sadə izah

Fabrik dolub — normal hüceyrələrə yer yoxdur.

Yüksək leykosit güclü müdafiə demək deyil.

Hər növ müdafiəni fərqli zəiflədir.

03Elmi izah

Funksional neytropeniya: kəskin leykozda ümumi leykosit yüksək ola bilər, amma onların çoxu blastdır və mikrobla mübarizə aparmır.

CLL: hipoqammaqlobulinemiya və T hüceyrə funksiyasının pozulması infeksiyaların əsas səbəbidir.

04Bədəndə nə baş verir?

Dolu ilik

Blastlar sağlam hüceyrələri sıxışdırır; buna görə diaqnoz zamanı infeksiya, anemiya və qanaxma birlikdə ola bilər.

Normal görünən, amma işləməyən

CLL hüceyrələri limfositə bənzəyir, lakin qoruma vermir.

Sönük, işləməyən limfositlər.
Şəkil 2.CLL hüceyrələri normal görünür, amma qorumur.

Dörd növ, dörd boşluq

Kəskin leykozlarda neytrofil çatışmazlığı, CLL-də antitel çatışmazlığı, tükcüklü hüceyrəli leykozda monosit çatışmazlığı önə çıxır.

Fərqli boşluqlu dörd qalxan.
Şəkil 3.Hər leykoz növü fərqli boşluq yaradır.

05Leykoz və müdafiə

Dörd addım.

Fabrik — İlik dolur.1Fabrikİlik dolur.
Sıxışdırılma — Sağlam hüceyrələr azalır.2SıxışdırılmaSağlam hüceyrələr azalır.
Boşluqlar — Müdafiə zəifləyir.3BoşluqlarMüdafiə zəifləyir.
Müalicə — Yer açılır.4MüalicəYer açılır.

06Leykoz növü və immun boşluq

NövƏsas boşluq
ALL / AMLNeytrofillər və bütün normal hüceyrələr
CLLAntitellər, T hüceyrə funksiyası
CML (xroniki faza)Adətən nisbətən qorunur
Tükcüklü hüceyrəliMonositlər və neytrofillər

07Əsas terminlər

Blast
Yetişməmiş hüceyrə.
Funksional neytropeniya
Sayı olsa da işləməyən neytrofillər.
Sümük iliyi
Qan hüceyrələrinin yarandığı toxuma.
Hipoqammaqlobulinemiya
Antitellərin azlığı.
Sitopeniya
Qan hüceyrələrinin azlığı.

08Əsas fikirlər

  • Leykoz immun “fabriki” zəiflədir.
  • Yüksək leykosit güclü müdafiə demək deyil.
  • Hər leykoz növü fərqli boşluq yaradır.
  • CLL-də antitellər tez-tez azalır.
  • Müalicə ilə sağlam hüceyrələr qayıda bilər.
  • Qorunma diaqnozdan başlayır.

09Tez-tez verilən suallar

Leykositim yüksəkdir, niyə infeksiyaya meylliyəm?

Çünki onların çoxu işləməyən leykoz hüceyrələri ola bilər.

Müalicədən əvvəl də ehtiyatlı olmalıyammı?

Bəli, xüsusən kəskin leykozda və CLL-də.

Müalicə immuniteti bərpa edəcəkmi?

Leykoz nəzarətə alındıqca normal hüceyrələr adətən qayıdır («İmmunitetin bərpası»).

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Leykositim yüksəkdir, niyə infeksiyaya meylliyəm?

  2. Müalicədən əvvəl də ehtiyatlı olmalıyammı?

  3. Müalicə immuniteti bərpa edəcəkmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  2. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Immune System and Disorders
  3. American Cancer Society. Infections in People with Cancer
  4. National Cancer Institute (NCI), SEER Training. Introduction to the Lymphatic System
  5. InformedHealth.org (IQWiG). What are the organs of the immune system?
  6. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: neutropenia
  7. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: cytokine
  8. Cancer Research UK. Your blood, bone marrow and cancer drugs
  9. American Cancer Society. Neutropenia (Low White Blood Cell Counts)
  10. NHS. How to wash your hands
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →