Suallar və cavablar

Niyə qorxuram

Diaqnozdan sonra qorxu demək olar ki, hər kəsdə olur. Bu, zəiflik deyil — bədənin və ağlın naməlum təhlükəyə təbii cavabıdır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Buludların arasından işıq
Şəkil 1.Buludların arasından işıq

01Qısa cavab

Qorxu bilinməyəndən, ağrıdan, ailəyə görə narahatlıqdan, müalicənin nəticəsindən və həyatın dəyişməsindən yaranır. Bədən buna ürək döyüntüsü, nəfəsin sürətlənməsi, yuxusuzluq və gərginliklə cavab verir. Qorxunu tamamilə aradan qaldırmaq çətindir, amma onu idarə etmək olar: məlumat almaq, sualları yazmaq, yavaş nəfəs, hərəkət, yaxınlarla və mütəxəssislə danışmaq kömək edir. Qorxu uzun müddət gündəlik həyatı çətinləşdirirsə, peşəkar dəstək istəyin.

02Sadə izah

Qorxu — təbii qoruyucu reaksiyadır.

Onu adlandırmaq və bölüşmək gücünü azaldır.

03Elmi izah

Xərçəng xəstələrində narahatlıq və depressiya simptomları geniş yayılıb; müntəzəm “distress” skrininqi bir çox beynəlxalq tövsiyədə yer alır.

Psixoloji dəstək, koqnitiv-davranış yanaşmaları, nəfəs və rahatlama texnikaları narahatlığı azaltmaqda sübut olunmuş üsullardır.

04Bədəndə nə baş verir?

Qorxunun səbəbləri

Naməlum gələcək, prosedurlar, ağrı, saç tökülməsi, iş və pul, ailənin taleyi. Hər birini ayrıca adlandırmaq onları idarə etməyi asanlaşdırır.

Nə kömək edir

Həkimdən açıq məlumat almaq, sualları əvvəlcədən yazmaq, gündəlik kiçik rutinlər, yavaş nəfəs məşqləri, mümkün olan hərəkət, sevdiyiniz musiqi və yaxınlarla söhbət.

Yavaş nəfəsin dalğaları
Şəkil 2.Yavaş nəfəsin dalğaları

Nə vaxt kömək istəmək

Yuxusuzluq, iştahsızlıq, daimi ağlamaq, heç nəyə maraq olmaması iki həftədən çox davam edirsə, psixoloq və ya psixiatrla danışın.

Danışmaq üçün təhlükəsiz yer
Şəkil 3.Danışmaq üçün təhlükəsiz yer

05Qorxu ilə necə davranmalı

Dörd addım.

Hissi görün — “Mən qorxuram” demək olar.1Hissi görün“Mən qorxuram” demək olar.
Adlandırın — Nədən qorxduğunuzu yazın.2AdlandırınNədən qorxduğunuzu yazın.
Nəfəs alın — Yavaş, dərin nəfəs.3Nəfəs alınYavaş, dərin nəfəs.
Bölüşün — Yaxınla və ya mütəxəssislə.4BölüşünYaxınla və ya mütəxəssislə.
Daha çox sakitlikQorxu idarə olunan olur.
DəstəkSiz tək deyilsiniz.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Qorxunun səbəbləriNaməlum gələcək, prosedurlar, ağrı, saç tökülməsi, iş və pul, ailənin taleyi. Hər birini ayrıca adlandırmaq onları idarə etməyi asanlaşdırır.
Nə kömək edirHəkimdən açıq məlumat almaq, sualları əvvəlcədən yazmaq, gündəlik kiçik rutinlər, yavaş nəfəs məşqləri, mümkün olan hərəkət, sevdiyiniz musiqi və yaxınlarla söhbət.
Nə vaxt kömək istəməkYuxusuzluq, iştahsızlıq, daimi ağlamaq, heç nəyə maraq olmaması iki həftədən çox davam edirsə, psixoloq və ya psixiatrla danışın.

07Əsas terminlər

Narahatlıq
Gələcək təhlükəyə qarşı gərginlik hissi.
Distress
Xəstəliklə bağlı emosional yük.
Psixoonkologiya
Xərçəng xəstələrinə psixoloji yardım sahəsi.

08Əsas fikirlər

  • Qorxu təbiidir.
  • Onu adlandırmaq kömək edir.
  • Nəfəs və hərəkət gərginliyi azaldır.
  • Uzun sürərsə, mütəxəssis dəstəyi istəyin.

09Tez-tez verilən suallar

Qorxmamaq üçün nə edim?

Qorxunu yox etmək yox, onunla yaşamağı öyrənmək məqsəddir.

Ailəmə qorxumu demək lazımdırmı?

Bölüşmək çox vaxt hər iki tərəfə yüngüllük gətirir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qorxmamaq üçün nə edim?

  2. Ailəmə qorxumu demək lazımdırmı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Feelings and Cancer
  2. National Cancer Institute (NCI). Adjustment to Cancer: Anxiety and Distress (PDQ®)
  3. Cancer Research UK. Coping emotionally with cancer
  4. National Cancer Institute (NCI). Adjusting to Cancer
  5. NHS. Blood transfusion
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Blood Transfusion and Donation
  7. National Cancer Institute (NCI). Managing Costs and Medical Information
  8. NHS (UK). Acute myeloid leukaemia
  9. National Cancer Institute (NCI). Common Cancer Myths and Misconceptions
  10. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: graft-versus-host disease
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt