Tibbi lüğət

Xromosom

Xromosom DNT-nin sıx bükülmüş formasıdır və genləri daşıyır. İnsan hüceyrəsində adətən 46 xromosom (23 cüt) olur.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Mikroskop altında xromosomları görünən iki bölünən hüceyrə, digər nüvələrin yanında
Şəkil 1.Bölünən hüceyrədə xromosomlar görünür

01Qısa cavab

Hər cütün biri anadan, biri atadan gəlir; 23-cü cüt cinsi müəyyən edir (XX və ya XY). Leykemiyada xromosomlar qırıla, yer dəyişə (translokasiya), itə və ya artıq ola bilər. Bu dəyişikliklər karyotip və FISH ilə görünür və risk qrupunu müəyyən etməyə kömək edir. Məsələn, t(9;22) Filadelfiya xromosomunu yaradır.

02Sadə izah

Bükülmüş DNT.

46 xromosom.

Dəyişikliklər mümkündür.

Karyotiplə görünür.

03Elmi izah

NCI: xromosom hüceyrə nüvəsində genləri daşıyan quruluşdur.

NCI lüğəti: xərçəng terminlərinin sadə dildə izahlarını verir; dəqiq məna sizin vəziyyətinizdə həkimlə aydınlaşdırılır.

04Bədəndə nə baş verir?

Qısaltmalar

t — translokasiya, del — silinmə, + — əlavə.

Bükülmə
Şəkil 2.İllüstrasiya: Bükülmə

Niyə vacibdir

Proqnoz və müalicə seçimi.

Şəkildə: 23 cüt
Şəkil 3.Şəkildə: 23 cüt — Xromosom

Bu sözü harada görəcəksiniz

Analiz cavablarında, çıxarışlarda, həkimlə söhbətdə. Sözü yazın və mənasını soruşun.

Həkimdən soruşun

Ümumi məna ilə sizin nəticənizin mənası fərqli ola bilər. «Bu, mənim üçün nə deməkdir?» sualı ən vacibdir.

05Tanış olmayan sözdən aydın cavaba: dörd addım

Yazın, baxın, sual hazırlayın, soruşun.

Yazın — Cavabdan və ya söhbətdən.1YazınCavabdan və ya söhbətdən.
Baxın — Sadə mənasını öyrənin.2BaxınSadə mənasını öyrənin.
Sual — Bu mənim üçün nə deməkdir?3SualBu mənim üçün nə deməkdir?
Soruşun — Fərdi izahı həkim verir.4SoruşunFərdi izahı həkim verir.
AnlayışNəticələr daha az qorxulu görünür.
SöhbətHəkimlə ortaq dil.
TəhlükəsizlikÖzbaşına nəticə çıxarmamaq.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Qısaltmalart — translokasiya, del — silinmə, + — əlavə.
Niyə vacibdirProqnoz və müalicə seçimi.
Bu sözü harada görəcəksinizAnaliz cavablarında, çıxarışlarda, həkimlə söhbətdə. Sözü yazın və mənasını soruşun.
Həkimdən soruşunÜmumi məna ilə sizin nəticənizin mənası fərqli ola bilər. «Bu, mənim üçün nə deməkdir?» sualı ən vacibdir.

07Əsas terminlər

Translokasiya
İki xromosom arasında parça mübadiləsi.
Trisomiya
Bir xromosomun üç nüsxəsi.
Termin
Tibbdə dəqiq mənası olan söz.
Arayış dəyəri
Laboratoriyanın normal hesab etdiyi aralıq.

08Əsas fikirlər

  • Öyrənin.
  • Həkimdən soruşun.
  • Qeyd edin.
  • Sözü yazın.
  • Mənanı soruşun.

09Tez-tez verilən suallar

Xromosom dəyişikliyi irsidirmi?

Leykemiyada çox vaxt yox.

«Monosomiya 7» nədir?

7-ci xromosomun bir nüsxəsinin itməsi; həkim mənasını izah edəcək.

Nəticəmdə bu söz var — narahat olmalıyammı?

Sözün özü ciddi və ya yüngül vəziyyət demək deyil; izahı həkimdən alın.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Xromosom dəyişikliyi irsidirmi?

  2. «Monosomiya 7» nədir?

  3. Nəticəmdə bu söz var — narahat olmalıyammı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: chromosome
  2. MedlinePlus Genetics. Help Me Understand Genetics: The basics
  3. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: cytogenetics
  4. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms
  5. National Cancer Institute. Leukemia
  6. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: peripherally inserted central catheter
  7. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: stem cell transplant
  8. American Cancer Society. Low Blood Counts
  9. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: biopsy
  10. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: karyotyping
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt